I NSP 2/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 lutego 2026 r.
SSN Tomasz Przesławski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Elżbieta Karska
SSN Grzegorz Żmij
w sprawie ze skargi M.K.
na naruszenie prawa stron do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w
postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w W. w sprawie o sygn.
VI ACa (…)/23
przy udziale Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Apelacyjnego w W.,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 25 lutego 2026 r.,
oddala skargę.
Elżbieta Karska Tomasz Przesławski Grzegorz Żmij
UZASADNIENIE
M.K. (dalej: „skarżący”), działając przez pełnomocnika profesjonalnego,
pismem datowanym na 19 grudnia 2025 r. wniósł skargę na przewlekłość
postępowania przed Sądem Apelacyjnym w W., sygn. VI ACa (…)/23, wnosząc o:
1. stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przed Sądem
Apelacyjnym
w
W.
w
sprawie
o
sygn.
VI ACa (…)/23;
2. wyznaczenie Sądowi II instancji terminu do wydania wyroku;
3. zasądzenie na rzecz skarżącego od Skarbu Państwa kwoty 6.000 PLN;
I NSP 2/26
2
4. zasądzenie na rzecz skarżącego od Skarbu Państwa kosztów postępowania
wywołanego skargą na przewlekłość postępowania, w tym kosztów
zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że „sprawa tocząca się przed Sądem
Apelacyjnym w W. VI Wydział Cywilny, sygn. akt VI ACa (…)/23 wpłynęła do Sądu
Apelacyjnego w W. w dniu 18 października 2023 r. Obecnie od 1 lipca 2025 r.
widnieje w kalendarzu spraw oczekujących na wyznaczenie terminu”.
Pismem z 9 lutego 2026 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w W. zgłosił swój
udział w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga wniesiona w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu
przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratura
i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023,
poz. 1725 ze zm., dalej także jako: „u.s.p.p.”) nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.s.p.p. strona może wnieść skargę o stwierdzenie,
że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa
do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie
zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa
dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych
i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej
lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).
W art. 2 ust. 2 u.s.p.p. wskazano elementy podlegające analizie na etapie
postępowania w przedmiocie przewlekłości. W świetle tego przepisu dokonując
oceny uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia
do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została
wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości,
znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień
oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość
postępowania.
I NSP 2/26
3
Ustawodawca nie zdecydował się na określenie terminu, po upływie którego
następuje przewlekłość postępowania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego
przyjmuje się, że wielomiesięczną bezczynność sądu, polegającą
na niewyznaczaniu rozprawy bądź niepodejmowaniu czynności należy utożsamiać
z przewlekłością sądu (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 grudnia
2018 r., I NSP 40/18; z 11 września 2019 r., I NSP 88/19; z 14 listopada 2019 r.,
I NSP 151/19; z 12 maja 2020 r., I NSP 37/20; z 27 października 2020 r.,
I NSP 151/20).
Podkreślić należy, że ocena przewlekłości postępowania ma jednak
charakter indywidualny i uwzględnia okoliczności konkretnej sprawy
(zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19; z 6 maja
2020 r., I NSP 34/20; z 10 listopada 2020 r., I NSP 142/20; z 28 września 2021 r.,
I NSP 145/21). W toku postępowania o stwierdzenie przewlekłości postępowania
sąd oceniający sprawę analizuje nie tylko okres zaniechania jej rozpoznania,
lecz bierze pod uwagę wszystkie kryteria, o których stanowi art. 2 ust. 2 u.s.p.p.
Na potrzeby niniejszego postępowania dokonano analizy akt postępowania
toczącego przed Sądem Apelacyjnym w W. pod sygnaturą VI ACa (…)/23. Ocena
ta nie daje podstaw do stwierdzenia, że w sprawie nastąpiła przewlekłość, o której
stanowi art. 2 ust. 1 u.s.p.p.
Akta sprawy wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w W. 18 października 2023 r.
W tym samym dniu wylosowano sędziego referenta. 19 października 2023 r.
zarządzono wpisanie sprawy do repertorium ACa oraz poinformowanie stron
o składzie rozpoznającym sprawę. 23 stycznia 2024 r. wpłynął wniosek powodów
o udzielenie zabezpieczenia. Zarządzeniem z 13 marca 2024 r. wezwano
pełnomocnika powodów do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych wniosku
o udzielenie zabezpieczenia poprzez wskazanie sumy zabezpieczenia pod rygorem
zwrotu wniosku. Odpowiedź na wezwanie wpłynęła do akt 21 czerwca 2024 r.
Postanowieniem z 25 lipca 2024 r. oddalono wniosek powodów o udzielenie
zabezpieczenia. Pismem z 26 lipca 2024 r. pozwany złożył uzupełnienie apelacji.
Pismem z 28 października 2024 r. powodowie wnieśli o podjęcie czynności
w sprawie. 17 marca 2025 r. sędzia referent zarządził przedstawienie akt
referendarzowi sądowemu celem zbadania braków formalnych apelacji.
I NSP 2/26
4
Zarządzeniem z 30 czerwca 2025 r. nadano bieg apelacji pozwanego
oraz zażaleniu powodów, m.in. zarządzono doręczenie odpisu apelacji i odpisu
zażalenia stronie przeciwnej. Odpowiedź na apelację wpłynęła 22 lipca 2025 r.
Zarządzeniem z 2 stycznia 2026 r. wyznaczono termin rozpoznania apelacji
i zażalenia na dzień 13 marca 2026 r.
Sąd drugiej instancji podejmował czynności w sprawie, w tym
w szczególności związane z rozpoznaniem wniosku skarżących o zabezpieczenie.
Nie ulega wątpliwości, że słusznym oczekiwaniem strony jest możliwie
jak najszybsze rozpoznanie sprawy, jednak zwrócić uwagę należy także na to,
że w analizowanej sprawie wyznaczono termin rozpoznania sprawy na dzień
13 marca 2026 r. Strony
W realiach niniejszej sprawy, odnosząc się do stanowiska wyrażonego
przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w W., należy także zaznaczyć,
że Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał w swoim orzecznictwie, że okolicznością
usprawiedliwiającą opóźnienie w rozpoznaniu sprawy nie jest duży wpływ spraw
(zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 6 lipca 2022 r., I NSP 222/22;
z 23 marca 2022 r., I NSP 48/22). Podobnie trudności kadrowe nie mogą mieć
zasadniczo wpływu na rozpoznawanie spraw w rozsądnym terminie
(zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 17 lutego 2012 r., III SPP 2/12; z 6 maja
2020 r., I NSP 34/20). Należy przy tym także zaznaczyć, że już w postanowieniu
z 21 marca 2006 r. Sąd Najwyższy wyraźnie wskazał, że znaczny i stale rosnący
wpływ spraw oraz niewystarczająca obsada sędziów nie usprawiedliwia
przewlekłości postępowania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 marca
2006 r., III SPP 13/06).
Mając jednak na uwadze powyżej podniesione okoliczności, Sąd Najwyższy
na podstawie art. 12 ust. 1 u.s.p.p., oddalił skargę.
Elżbieta Karska Tomasz Przesławski Grzegorz Żmij
MR
[a.ł]
I NSP 2/26
5
