I NSP 114/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 3 czerwca 2025 r.
SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący)
SSN Marek Dobrowolski
SSN Mirosław Sadowski (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi T. K.,
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn.
I ACa 1312/23,
z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 3 czerwca 2025 r.,
oddala skargę.
Marek Dobrowolski Oktawian Nawrot Mirosław Sadowski
UZASADNIENIE
Pismem z 7 stycznia 2025 r. T. K. (dalej: „skarżący”) złożył skargę na
przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie
pod sygn. akt I ACa 1312/23. Skarżący wniósł o:
1. stwierdzenie przewlekłości postępowania w niniejszej sprawie;
2. przyznanie od Skarbu Państwa na jego rzecz kwoty w wysokości
20.000,00 zł,
3. zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.
W uzasadnieniu Skarżący podniósł, iż żąda stwierdzenia przewlekłości
powyższego postępowania m.in. z uwagi na to, iż niniejszej sprawie Sąd nie
I NSP 114/25
2
rozpoznał złożonej apelacji od ponad roku i 8 miesięcy ani nawet wniosku o zmianę
zabezpieczenia. Postępowanie w tej sprawie trwa zdecydowanie dłużej, niż jest to
konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są
istotne dla jej rozstrzygnięcia.
Odpowiedź na powyższą skargę, złożył Prezes Sądu Apelacyjnego w
Warszawie. W piśmie z dnia 15 kwietnia 2025 r. wniósł o oddalenie skargi
w całości.
W uzasadnieniu pisma Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie wyjaśnił, że
w niniejszej sprawie nie można stwierdzić bezczynności ani opieszałości Sądu
Apelacyjnego w Warszawie. Nie wystąpiły odstępstwa od czasu zwyczajowo
koniecznego do wykonania czynności niezbędnych do rozpoznania sprawy
Skarżącego. Postępowanie w tej sprawie nie jest prowadzone w sposób rozwlekły.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i zasługiwała na oddalenie.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na
naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu
przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i
postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz.
1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”), strona może
wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy,
nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki,
jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego
postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych
okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia
sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego
(przewlekłość postępowania).
Ustawa nie określa terminu, po upływie którego następuje przewlekłość
postępowania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że stan taki
będzie miał zasadniczo miejsce w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji w
zakresie wyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej, przekraczającej 12 miesięcy
I NSP 114/25
3
(tak np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 9 stycznia 2019 r., I NSP 4/18; z 10
czerwca 2020 r., I NSP 67/20; z 21 lutego 2018 r., III SPP 3/18). Jednocześnie
należy zaznaczyć, że dla oceny, czy w danej sprawie doszło do przewlekłości
postępowania, znaczenie ma nie tylko sam sztywny upływ czasu, ale wymagają
również rozważenia wszystkie okoliczności wpływające na przebieg danego
postępowania – w tym również podejmowane przez sąd czynności oraz
postępowanie skarżącego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że
przewlekłość postępowania może nastąpić zarówno wtedy, gdy sąd nie podejmuje
żadnych czynności, jak i wtedy, gdy je podejmuje, ale są one nieprawidłowe i w ich
następstwie dochodzi do zwłoki w rozpatrzeniu sprawy (np. postanowienie Sądu
Najwyższego z 24 lutego 2016 r., III SPP 53/15).
Jak wynika z akt niniejszej sprawy w dniu 10 maja 2023 r. sprawa została
zarejestrowana w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie w systemie SLPS.
Wylosowano sędziego referenta. W dniu 11 maja 2023 r. sprawę wpisano do
repertorium ACa. W dniu 10 lipca 2023 r. dokonano sprawdzenia warunków
formalnych i fiskalnych apelacji i zarządzono doręczenie odpisu apelacji powódki
pełnomocnikowi pozwanego. Zarządzeniem z dnia 26 lipca 2023 r. podjęto decyzje
o doręczeniu stronie powodowej odpisu apelacji pozwanego. W dniach 10 i 21
sierpnia 2023 r, wpłynęły odpowiedzi na apelacje. W dniu 20 października 2023 r.
akta sprawy zostały wypożyczone Sądowi Okręgowemu Warszawa - Praga w
Warszawie z uwagi na wpływ skargi na przewlekłość postępowania. W dniu 8 maja
2023 r. wpłynął do Sądu pierwszej instancji wniosek powódki o udzielenie
dodatkowego zabezpieczenia. W dniu 11 grudnia 2023 r. wpłynął do Sądu
Okręgowego wniosek pozwanego o udzielenie zabezpieczenia. Postanowieniem z
dnia 26 lutego 2024 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie udzielił
dodatkowego zabezpieczenia, uwzględniając wniosek częściowo, ą w pozostałym
zakresie go oddalił. Akta przesłano do Sądu Apelacyjnego W Warszawie w dniu 28
marca 2024 r. W dniach 11 i 18 kwietnia 2024 r. wpłynęły zażalenia na
postanowienie w przedmiocie dodatkowego zabezpieczenia. Zarządzeniem z dnia
13 czerwca 2024 roku wpisano środki zaskarżenia do repertorium ACz, a następnie
po sprawdzeniu braków formalnych nadano bieg wniesionym zażaleniom. W dniu 9
lipca 2024 r. wyznaczono termin posiedzenia niejawnego na 10 września 2024 r.
I NSP 114/25
4
Pismem z dnia 19 sierpnia 2024 r. strona pozwana wniosła o wydanie
postanowienia o zabezpieczeniu oraz o zmianę zabezpieczenia. Zarządzeniem z
dnia 26 sierpnia 2024 r. odpis wniosku doręczono stronie powodowej, zobowiązując
ją do ustosunkowania się do wniosku w terminie 7 dni. Na posiedzeniu niejawnym
w dniu 10 września 2024 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił oba zażalenia. W
dniu 20 września 2024 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź na wniosek o
zabezpieczenie. W dniu 3 października 2024 r. doręczono pełnomocnikowi powódki
odpis postanowienia z dnia 10 września 2024 r, wraz z uzasadnieniem. W dniu 10
stycznia 2025 r. wpłynęło kolejne pismo pozwanego, stanowiące uzupełnienie
wniosku o wydanie zabezpieczenia. Pismo przedłożono do akt w dniu 3 marca
2025 r. wraz z odpowiedziami na to pismo strony powodowej. Zarządzeniem z dnia
5 marca 2025 r. termin rozprawy apelacyjnej oraz posiedzenia jawnego
wyznaczono na dzień 10 kwietnia 2025 r., o czym zawiadomiono pełnomocników
stron. Z uwagi na wniosek pełnomocnika powódki zmieniono termin rozprawy oraz
posiedzenia jawnego na 29 kwietnia 2025 r. Zarządzeniem z 19 marca 2025 r.
wezwano pełnomocników stron do złożenia w terminie 7 dni dokumentów
obrazujących aktualne dochody stron. W dniu 29 kwietnia 2025 r. zapadł wyrok w
sprawie.
Zdaniem Sądu Najwyższego, na podstawie wyżej wskazanych okoliczności
sprawy, nie można stwierdzić bezczynności ani opieszałości Sądu Apelacyjnego w
Warszawie, gdyż nie wystąpiły odstępstwa od czasu zwyczajowo koniecznego do
wykonania czynności niezbędnych do rozpoznania sprawy skarżącego. Analiza akt
prowadzi do wniosku, że – wbrew twierdzeniom skarżącego – w sprawie były
podejmowane odpowiednie czynności zmierzające do jej rozpoznania. Zatem nie
można uznać by okres ten prowadził do naruszenia prawa strony do rozpoznania
sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 1
ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, orzekł jak w sentencji.
Marek Dobrowolski Oktawian Nawrot Mirosław Sadowski
I NSP 114/25
5
[r.g.]
