I NKRS 3/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 marca 2026 r.
SSN Aleksander Stępkowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Paweł Czubik
SSN Mirosław Sadowski
w sprawie z odwołania X. Y.
od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr […] z dnia […] 2025 r.,
w przedmiocie dalszego zajmowania stanowiska przez sędziego osiągającego wiek
uprawniający do przejścia w stan spoczynku,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 10 marca 2026 r.,
oddala odwołanie.
Paweł Czubik Aleksander Stępkowski Mirosław Sadowski
UZASADNIENIE
Krajowa Rada Sądownictwa (dalej: „Rada” lub „KRS”) uchwałą z […] 2025 r.,
nr […], działając na podstawie art. 69 § 1b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o
ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 334, ze zm.) – dalej p.u.s.p., nie
wyraziła zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego przez sędziego Sądu
Apelacyjnego w […] X. Y. (dalej: „skarżący”).
I NKRS 3/26
2
W uzasadnieniu uchwały Rada wskazała, że skarżący pismem z […] 2025 r.
oświadczył Krajowej Radzie Sądownictwa wolę dalszego zajmowania stanowiska
sędziego. Do oświadczenia załączył zaświadczenie lekarskie z 3 czerwca 2025 r.
oraz zaświadczenie psychologiczne z 3 czerwca 2025 r., stwierdzające, że jest
zdolny do pełnienia urzędu sędziego, ze względu na stan zdrowia.
Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa w celu rozpoznania sprawy
z wniosku skarżącego wyznaczył zespół oraz o jego powołaniu zawiadomił Ministra
Sprawiedliwości.
Zespół członków KRS na posiedzeniu […] 2025 r. rekomendował podjęcie
uchwały o niewyrażeniu zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego przez
skarżącego. Za uwzględnieniem woli skarżącego oddano 1 głos „za”, przy braku
głosów „przeciw” i 2 głosach „wstrzymujących się”.
W ocenie zespołu członków Krajowej Rady Sądownictwa brak jest podstaw
do wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego przez skarżącego,
bowiem nie stwierdzono żadnych ponadnormatywnych okoliczności leżących po
stronie interesu wymiaru sprawiedliwości, czy też interesu społecznego, mogących
przesądzić o potrzebie dalszego zajmowania stanowiska sędziego, o czym świadczą
– w ocenie zespołu – dane statystyczne obrazujące pracę orzeczniczą skarżącego
w 2024 r. (stabilność jego orzecznictwa, obciążenie), jak również sytuacja kadrowa I
Wydziału Cywilnego Sądu Apelacyjnego w […].
Rada dokonała analizy indywidualnej działalności orzeczniczej skarżącego i
podzieliła stanowisko zespołu o braku istnienia ekstraordynaryjnych okoliczności
leżących po stronie interesu wymiaru sprawiedliwości, czy też interesu społecznego,
przemawiających za dalszym pełnieniem przez niego urzędu sędziego. Krajowa
Rada Sądownictwa zapoznała się także ze stanowiskiem Wiceprezesa Sądu
Apelacyjnego w […], który pozytywnie zaopiniował oświadczenie woli skarżącego.
W trakcie posiedzenia Krajowej Rady Sądownictwa […] 2025 r.
za wyrażeniem zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego przez skarżącego
oddano 3 głosy, przy 4 głosach „przeciw” i 7 głosach „wstrzymujących się” (oddano
ogółem 14 głosów). Wobec nieuzyskania bezwzględnej większości głosów za
wyrażeniem zgody, KRS podjęła uchwałę jak na wstępie.
I NKRS 3/26
3
Skarżący zaskarżył uchwałę KRS w przedmiocie niewyrażenia zgody na
dalsze zajmowanie stanowiska sędziego po osiągnięciu wieku uprawniającego
do przejścia w stan spoczynku w całości, zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania, to jest:
– naruszenie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie
Sądownictwa (tekst jedn. D.z U. 2024 poz. 1186 – dalej u.KRS) w zw. z art. 2 i art. 7
Konstytucji RP przez podjęcie uchwały bez wszechstronnego rozważenia
okoliczności sprawy, tj. przeprowadzenie oceny w sposób dowolny i arbitralny oraz
faktyczne pominięcie istotnej części zgromadzonej dokumentacji, w szczególności:
dokumentacji dotyczącej sytuacji kadrowej sądu macierzystego skarżącego, opinii
służbowej Wiceprezes Sądu Apelacyjnego w […];
– naruszenie art. 42 ust. 1 u.KRS przez brak należytego, tj. merytorycznego i
kompleksowego uzasadnienia uchwały, co utrudniło zapoznanie się
z jej przesłankami i sformułowanie zarzutów zaskarżenia;
2. naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest:
– naruszenie art. 69 § 1 p.u.s.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1
stycznia 2013 r., który stanowił, że: „§ 1. Sędzia przechodzi w stan spoczynku
z dniem ukończenia 67 roku życia albo z dniem osiągnięcia wieku określonego
w § 1a, chyba że nie później niż na sześć miesięcy przed ukończeniem tego wieku
oświadczy Ministrowi Sprawiedliwości wolę dalszego zajmowania stanowiska i
przedstawi zaświadczenie stwierdzające, że jest zdolny, ze względu na stan zdrowia,
do pełnienia obowiązków sędziego, wydane na zasadach określonych dla kandydata
na stanowisko sędziowskie.”
poprzez jego niezastosowanie.
– naruszenie art. 69 § 1b w zw. z art. 69 § 1 p.u.s.p., w zw. z art. 2, art. 7,
art. 180 ust. 1 oraz art. 186 Konstytucji RP poprzez ich zastosowanie jako podstawę
rozpoznania wniosku oraz ich błędną wykładnię, skutkującą naruszeniem zasady
demokratycznego państwa prawa, zasady praworządności i zasady nieusuwalności
sędziów, poprzez pozbawienie skarżącego możliwości dalszego sprawowania
urzędu na podstawie:
– niedostrzeżenia przez Radę „żadnych ponadnormatywnych okoliczności
leżących po stronie wymiaru sprawiedliwości, czy też interesu społecznego
I NKRS 3/26
4
mogących przesądzić o potrzebie dalszego zajmowania stanowiska sędziego
przez skarżącego;
– przyjęcia konieczności spełnienia przez skarżącego dodatkowej,
pozaustawowej i bliżej niesprecyzowanej przesłanki „ekstraordynaryjnych zdolności”,
podczas gdy skarżący spełnia wszystkie ustawowe wymogi formalne oraz spełnione
są wszystkie przesłanki opisane w art. 69 § 1b p.u.s.p.
Ze względu na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały
w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu
odwołania skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
Ponadto, skarżący wniósł o przekazanie odwołania do rozpoznania w Izbie
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Sądzie Najwyższym, uzasadniając to uchwałą
Sądu Najwyższego (7) z 24 września 2025 r., III PZP 1/25.
Skarżący wniósł również o ustalenie nieistnienia skarżonej uchwały, jako
wydanej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który nie posiada przymiotów
i kompetencji nadanych Radzie przez Konstytucję RP, co zdaniem skarżącego
skutkuje niemożnością uznania zaskarżonej uchwały za podjętą przez organ
konstytucyjny.
Skarżący wniósł także o zwrócenie się przez Sąd Najwyższy do Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”), na podstawie art. 267 akapit trzeci
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: „TFUE”), z pytaniami w trybie
prejudycjalnym dotyczącymi przechodzenia sędziów w stan spoczynku,
a w przypadku uwzględniania tego wniosku, o zawieszenie postępowania do czasu
udzielenia przez TSUE odpowiedzi, ewentualnie o zawieszenie postępowania
do czasu zmiany stanu prawnego.
W odpowiedzi na odwołanie, Rada wniosła o jego oddalenie w całości,
jako pozbawionego uzasadnionych podstaw.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
1. Rozpoznając odwołanie Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do ingerencji
w materialną treść zaskarżonej uchwały, albowiem dokonanie oceny co do
I NKRS 3/26
5
zasadności dalszego zajmowania stanowiska sędziego stanowi wyłączną
kompetencję Rady (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 19 stycznia 2021 r.,
I NKRS 22/21).
Sąd Najwyższy uprawniony jest jedynie do zbadania uchwały KRS pod kątem
zgodności z prawem – zasadność takiej decyzji nie podlega kontroli ze strony Sądu
Najwyższego, o ile nie miało wpływu na nią naruszenie zasady legalności, w tym
posłużenie się niedozwolonym kryterium oceny (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 27
lutego 2019 r., I NO 16/18).
Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się zatem do zbadania czy
zaskarżona uchwała KRS nie została podjęta w sposób dowolny, arbitralny oraz z
użyciem niedozwolonych kryteriów ustawowych. W ocenie Sądu Najwyższego,
uzasadnienie zaskarżonej uchwały zawiera wystarczającą argumentację, która
pozwala na kontrolę i merytoryczne rozpoznanie wszystkich zarzutów podniesionych
przez skarżącego.
2. Na mocy art. 69 § 1 p.u.s.p. sędzia przechodzi w stan spoczynku z dniem
ukończenia 65 roku życia, chyba że nie później niż na sześć miesięcy i nie wcześniej
niż na dwanaście miesięcy przed ukończeniem tego wieku oświadczy Krajowej
Radzie Sądownictwa wolę dalszego zajmowania stanowiska i przedstawi
zaświadczenie stwierdzające, że jest zdolny, ze względu na stan zdrowia,
do pełnienia obowiązków sędziego, wydane na zasadach określonych dla kandydata
na stanowisko sędziowskie. Zatem ustawa jako zasadę przyjmuje skutki ex lege
wraz z zaistnieniem określonego terminu. Przepis art. 69 § 1 p.u.s.p. jednoznacznie
wskazuje, że przejście sędziego w stan spoczynku następuje z mocy prawa z chwilą
osiągnięcia 65 roku życia i, co istotne, takie rozstrzygnięcie powinno być traktowane
jako reguła. Natomiast możliwość dalszego pełnienia służby sędziowskiej ma jedynie
charakter fakultatywny i stanowi wyjątek od tej reguły. Ta zasadnicza konstrukcja
doznaje istotnego ograniczenia związanego z prawem do złożenia wniosku, który
musi być ostatecznie rozpatrzony zanim skutek w postaci przejścia w stan spoczynku
nastąpi (por. art. 69 § 1b zd. 3 p.u.s.p.). Zgoda na dalsze orzekanie nie jest zatem
na gruncie ustawy przedmiotem domniemania.
I NKRS 3/26
6
Nie może być również mowy o naruszeniu równego traktowania w zakresie
zatrudnienia i pracy, gdyż przejście w stan spoczynku z chwilą osiągnięcia
określonego wieku wynika z przepisu ustawy. Brak zatem różnego traktowania.
Należy przypomnieć, że rozstrzygnięcie KRS dotyczące dalszego zajmowania
przez sędziego jego stanowiska ma charakter autonomiczny
(wyrok Sądu Najwyższego z 14 marca 2002 r., III KRS 1/02). Zgodnie z art. 69 § 1b
zd. 1 p.u.s.p. KRS może wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego,
jeżeli jest to uzasadnione interesem wymiaru sprawiedliwości lub ważnym interesem
społecznym, w szczególności, jeśli przemawia za tym racjonalne wykorzystanie kadr
sądownictwa powszechnego lub potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami
poszczególnych sądów. Wskazane w art. 69 § 1b zd. 1 p.u.s.p. przesłanki odnoszą
się do wyrażenia zgody, a nie stanowią przesłanek jej niewyrażenia. Ponadto przepis
ten wskazuje również na uznanie, jakie w tej mierze przysługuje Radzie – ustawa
wyraźnie stanowi, że KRS „może wyrazić zgodę”, a nie „wyraża zgodę”. Innymi słowy,
słowo „może” oznacza uznaniową kompetencję (a nie obowiązek) KRS do wyrażenia
zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego pomimo ukończenia przez niego
65 roku życia (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 1 grudnia 2021 r., I NKRS 80/21).
3. Zarzuty skarżącego, sprowadzające się do twierdzenia, iż Krajowa Rada
Sądownictwa podjęła zaskarżoną uchwałę bez wszechstronnego rozważenia
okoliczności sprawy, dokonując oceny w sposób dowolny i arbitralny oraz pomijając
istotną część zgromadzonej dokumentacji, nie zasługują na uwzględnienie.
Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika jednoznacznie, że Rada
przeprowadziła indywidualną i wieloaspektową analizę działalności orzeczniczej
skarżącego. W szczególności Krajowa Rada Sądownictwa uwzględniła wyniki
statystyczne skarżącego, w tym dane dotyczące załatwialności spraw
oraz terminowości sporządzania uzasadnień.
Nie sposób również podzielić zarzutu pominięcia opinii służbowej
Wiceprezesa Sądu Apelacyjnego. Jak wynika z treści uzasadnienia uchwały,
dokument ten został przez Radę dostrzeżony i włączony do całościowej oceny, a
jego treść została skonfrontowana z pozostałym materiałem zgromadzonym w
sprawie. Podobnie, Rada odniosła się do sytuacji kadrowej pionu cywilnego
I NKRS 3/26
7
Sądu Apelacyjnego, wskazując ją jako jeden z elementów, który był brany pod uwagę
przy podejmowaniu rozstrzygnięcia (zob. uchwała, s. 5-6).
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 33 ust. 1 i art. 42 ust. 1 u.KRS,
wskazać należy, że nawet jeżeli w ocenie skarżącego uzasadnienie skarżonej
uchwały nie jest rozbudowane i może budzić niedosyt w odniesieniu do jego
zindywidualizowania, to Sąd Najwyższy nie dopatrzył się naruszenia tych przepisów,
zwłaszcza w kontekście obiektywnych trudności wiążących się z uzasadnieniem
decyzji podejmowanych w głosowaniu przez organ kolegialny (zob. również wyroki
Sądu Najwyższego z: 26 listopada 2019 r., I NO 74/19; 12 maja 2021 r.,
I NKRS 27/21).
W konsekwencji nie można przyjąć, że doszło do faktycznego pominięcia
istotnych okoliczności sprawy, lub że ocena Krajowej Rady Sądownictwa miała
charakter dowolny. Dokonana przez Radę analiza mieści się w granicach
przysługującego jej uznania, a kontrola Sądu Najwyższego, ograniczona do badania
legalności procedury oraz arbitralności rozstrzygnięcia, nie daje podstaw do
ingerencji w merytoryczną ocenę dokonaną przez konstytucyjny organ stojący
na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów.
4. W odniesieniu do argumentacji dotyczącej naruszenia art. 180 ust. 1
Konstytucji RP, dostrzec należy pomylenie instytucji przejścia w stan spoczynku
z usunięciem z urzędu sędziowskiego. Sędzia w stanie spoczynku pozostaje sędzią,
stąd nie sposób dopatrzyć się naruszenia art. 180 ust. 1 Konstytucji RP.
Na marginesie zauważyć trzeba, że przepis art. 180 ust. 3 Konstytucji RP nie określa
granicy wieku, po osiągnięciu której sędziowie przechodzą w stan spoczynku,
pozostawiając ustawodawcy uregulowanie tej kwestii w drodze ustawy.
Możliwość „dalszego zajmowania stanowiska sędziego” (tj. po osiągnięciu
wieku przejścia sędziego w stan spoczynku) nie stanowi też konstytucyjnie
określonego i bezwzględnego prawa osoby powołanej do pełnienia urzędu sędziego,
a jest specyficznym środkiem prawnym, pozwalającym Radzie na bieżące
reagowanie na aktualne potrzeby wymiaru sprawiedliwości oraz ochronę jego dobra
(zob. wyrok Sądu Najwyższego z 1 grudnia 2021 r., I NKRS 62/21).
5. Wniosek skarżącego o przekazanie odwołania do rozpoznania do Izby
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Sądzie Najwyższym, motywowany uchwałą
I NKRS 3/26
8
Sądu Najwyższego (7) z 24 września 2025 r., III PZP 1/25, nie mógł być
uwzględniony. Sąd Najwyższy, na mocy uchwały połączonych izb:
Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z 3 grudnia 2025 r., I NZP 7/25, odstąpił od zasady prawnej sformułowanej w uchwale
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 24 września 2025 r., III PZP 1/25. Jak
wskazano w uchwale I NZP 7/25, zarówno ustawa o SN, jak i ustawa o KRS, regulują
określone aspekty ustroju polskiego wymiaru sprawiedliwości na mocy delegacji
konstytucyjnej zawartej odpowiednio w art. 176 ust. 2 oraz art. 187 ust. 4 ustawy
zasadniczej. Z przepisów tych wynika wprost, że zagadnienia organizacji Sądu
Najwyższego, w tym jego podziału na izby i określania właściwości poszczególnych
izb, jak również sposób wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa spośród
sędziów, mogą być regulowane jedynie ustawowo.
W stanie prawnym przed wejściem w życie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
Sądzie Najwyższym, odwołania od uchwał KRS rozpoznawała Izba Pracy,
Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, która została zniesiona na mocy
art. 133 § 1 u.SN, a na mocy art. 133 § 2 u.SN powołano Izbę Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych oraz Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Zatem Izba
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nie jest i nigdy nie była właściwa do
rozpoznawania odwołań od uchwał KRS. Rozpoznawanie odwołań od uchwał KRS
w przypadkach przewidzianych w przepisach szczególnych, na mocy art. 26 § 1 pkt
3 u.SN należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
6. W odniesieniu do podnoszonych przez skarżącego wątpliwości co do
zgodności z prawem unijnym przepisów krajowych dotyczących przechodzenia
sędziów w stan spoczynku i wniosku o zwrócenie się w trybie prejudycjalnym do
TSUE, ani podnoszona argumentacja, ani wniosek ten, nie zasługują na
uwzględnienie.
W uchwale połączonych izb Sądu Najwyższego: Kontroli Nadzwyczajnej i
Spraw Publicznych oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 3 grudnia 2025 r., I NZP
7/25 przypomniano, że Rzeczpospolita Polska nie przekazała organom Unii
Europejskiej lub jakiejkolwiek innej organizacji międzynarodowej kompetencji
do stanowienia norm regulujących organizację i funkcjonowanie krajowego wymiaru
sprawiedliwości, ani do określania zakresu, w którym mogą być one stosowane.
I NKRS 3/26
9
Kompetencje te przysługują wyłącznie konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej
Polskiej i nie podlegają przekazaniu na podstawie art. 90 ust. 1 Konstytucji RP,
w konsekwencji nie znajduje w tym zakresie zastosowania art. 91 ust. 2 i 3
w zw. z art. 87 Konstytucji RP. Innymi słowy, kompetencje Trybunału Sprawiedliwości
Unii Europejskiej w zakresie wykładni prawa Unii Europejskiej nie obejmują
kształtowania ustroju organów konstytucyjnych państw członkowskich ani
zastępowania ustawodawcy krajowego w zakresie regulacji dotyczących organizacji
władzy sądowniczej. Sama różnorodność rozwiązań ustrojowych, mieszczących się
w konstytucyjnej tożsamości państwa członkowskiego, nie może być utożsamiana z
naruszeniem art. 19 ust. 1 TUE. W uchwale I NZP 7/25 wskazano również, że
stanowisko zajęte w uchwale w sprawie III PZP 1/25 nie tylko łamało konstytucyjną
zasadę zachowania suwerenności w procesie integracji europejskiej, naruszając
„istotę suwerenności” Rzeczypospolitej Polskiej, lecz także art. 4 TUE, który
wskazuje, że zgodnie z zasadą przyznania (art. 5 TUE) wszelkie kompetencje
nieprzyznane Unii w Traktatach należą do Państw Członkowskich, a z normy tego
artykułu wynika także konieczność poszanowania przez Unię Europejską tożsamości
narodowej państw członkowskich (w tym Rzeczypospolitej Polskiej), która
nierozerwalnie związana jest z ich podstawowymi strukturami politycznymi i
konstytucyjnymi, do tych zaś należy wyłączna kompetencja regulacji krajowej
w zakresie organizacji i funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
Niezależnie od powyższego, nawet przy uwzględnieniu wykładni art. 19 ust. 1
TUE wypracowanej w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości, należy podkreślić,
że stan prawny, w którym zapadła zaskarżona uchwała, uległ istotnej zmianie.
Obowiązujące przepisy jednoznacznie powierzają podejmowanie decyzji
w przedmiocie dalszego pełnienia służby sędziowskiej po osiągnięciu wieku
określonego w art. 69 p.u.s.p. Krajowej Radzie Sądownictwa, będącej
konstytucyjnym organem stojącym na straży niezależności sądów i niezawisłości
sędziów (art. 186 ust. 1 Konstytucji RP), a nie Ministrowi Sprawiedliwości. W
konsekwencji nie sposób przyjąć, że zastosowanie art. 69 p.u.s.p. w obowiązującym
brzmieniu, w ramach postępowania prowadzonego przed Krajową Radą
Sądownictwa, pozostaje w sprzeczności z art. 19 ust. 1 TUE. Podnoszona przez
I NKRS 3/26
10
skarżącego argumentacja kwestionuje natomiast obowiązujące unormowania
konstytucyjne oraz ustawowe.
Zarzuty kwestionujące niezależność Rady względem władzy wykonawczej lub
ustawodawczej nie znajdują potwierdzenia w realiach jej funkcjonowania. Skarżący
nie uprawdopodobnił nawet, aby przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały KRS
działała pod wpływem jakichkolwiek nacisków zewnętrznych ani aby decyzja ta była
rezultatem ingerencji innych władz. Przeciwnie, powszechnie znane okoliczności
funkcjonowania Krajowej Rady Sądownictwa obecnej kadencji wskazują, że organ
ten podejmuje swoje rozstrzygnięcia samodzielnie, często wbrew oczekiwaniom
formułowanym publicznie przez Ministra Sprawiedliwości lub innych członków rządu.
Co więcej, KRS wykazuje stałość w wykonywaniu powierzonych jej kompetencji
pomimo nacisków o charakterze pośrednim, w tym o charakterze finansowym
(budżetowym), lub bezpośrednim.
7. Wniosek skarżącego o ustalenie nieistnienia skarżonej uchwały
jako wydanej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który ma nie posiadać
przymiotów i kompetencji nadanych Radzie przez Konstytucję RP, jest całkowicie
bezpodstawny i sprowadza się do kwestionowania porządku prawnego
obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej.
W pierwszej kolejności, należy zwrócić uwagę na wyrok Trybunału
Konstytucyjnego z 25 marca 2019 r., K 12/18, który rozstrzygnął wątpliwości
co do zgodności z Konstytucją RP sposobu kształtowania sędziowskiej części KRS.
W wyroku tym wskazano, że zasadnicze kwestie związane z jej funkcjonowaniem
ustrojodawca przekazał mocą art. 187 ust. 4 Konstytucji RP do regulacji ustawowej,
ustanawiając w tekście Konstytucji RP jedynie pewien minimalny standard
konstytucyjności KRS. Podkreślono również, że fakt bycia reprezentacją środowiska
prawniczego wynika nie ze sposobu wyboru członków KRS, ale z tego, iż z dużą
przewagą wybierani są do jej składu sędziowie, co jest objęte gwarancją
konstytucyjną.
W uchwale I NZP 7/25 obszernie wyjaśniono, że funkcja kreacyjna Sejmu,
polegająca na bezpośrednim powoływaniu, a niekiedy też odwoływaniu,
innych organów państwa oraz osób wchodzących w skład tych organów, nie jest
niczym kontrowersyjnym i istotowo powiązana jest z demokratyczną tożsamością
I NKRS 3/26
11
państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Sąd Najwyższy od dawna wskazuje,
że „na gruncie polskiego systemu konstytucyjnego, w którym władza zwierzchnia
należy do Narodu, ten zaś, jeśli nie sprawuje jej bezpośrednio, to czyni to za
pośrednictwem swoich przedstawicieli (art. 4 Konstytucji RP), budowanie argumentu
kwestionującego legitymizację organu konstytucyjnego w oparciu o twierdzenia, że
członkowie tego organu są wyłaniani przez przedstawicieli Narodu (art. 104 ust. 1
Konstytucji RP), oznacza kwestionowanie demokratycznych podstaw państwa
prawnego, poprzez postulowanie konieczności wyłączenia określonych obszarów
funkcjonowania władzy spod oddziaływania reprezentacji Narodu i poddania go pod
wyłączną kontrolę jednej spośród korporacji zawodowych. Argument taki nie ma racji
bytu na gruncie zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP),
które ma realnie stanowić dobro wspólne obywateli (art. 1 Konstytucji RP) (zob. także
wyrok Sądu Najwyższego z 12 maja 2021 r., I NKRS 34/21, pkt 6; oraz postanowienia
Sądu Najwyższego: z 18 września 2023 r., I NWW 331/23; z 25 sierpnia 2023 r., I
NWW 308/23; z 30 czerwca 2023 r., I NWW 235/23; z 14 lutego 2023 r., I NWW
109/21; z 4 listopada 2022 r., I NWW 165/22 oraz I NWW 3/22; z 9 września 2022 r.,
I NWW 32/22; z 9 października 2025 r., I NWW 48/25). Nie sposób zatem racjonalnie
twierdzić, że Sejm, który wybiera bezpośrednio sędziów Trybunału Konstytucyjnego
(art. 194 ust. 1 Konstytucji RP) oraz sędziów Trybunału Stanu (art. 199 ust. 1
Konstytucji RP), nie może wybrać członków KRS spośród sędziów legitymujących
się poparciem minimum 25 innych sędziów lub minimum 2000 wyborców.
W uchwale I NZP 7/25 podkreślono również, że art. 187 ust. 1 pkt 2
Konstytucji RP nie rozstrzyga o wyborze sędziów przez sędziów, zaś jego ustęp 4
stanowi, że sposób wyboru członków KRS określa ustawa. Wywodzenie
jakichkolwiek, wprost niewyrażonych w treści art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP
dodatkowych kryteriów, stanowi naruszenie art. 187 ust. 4 Konstytucji RP, który
przesądza, że sposób wyboru sędziów do KRS określa Sejm i Senat
wraz z Prezydentem w drodze ustawy.
8. Treść wniesionego odwołania ujawnia skłonność skarżącego do
kwestionowania obowiązującego porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej
przez odwoływanie się do pozanormatywnych ocen formułowanych w określonych
kręgach środowiskowych. Taki sposób argumentowania, abstrahujący od mocy
I NKRS 3/26
12
wiążącej przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym art. 7 i art. 178 ust. 1
in fine Konstytucji RP, rodzi uzasadnione wątpliwości, czy w praktyce orzeczniczej
skarżący będzie w stanie konsekwentnie przyjmować za podstawę rozstrzygnięć
wyłącznie obowiązujące prawo, którego stosowanie i ochrona stanowią podstawowy,
konstytucyjny obowiązek sędziego orzekającego w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej.
W świetle przedstawionych okoliczności, Sąd Najwyższy nie znalazł
przesłanek do stwierdzenia niezgodności zaskarżonej uchwały z prawem. Skarżący
nie wykazał, aby KRS podjęła zaskarżoną uchwałę w sposób dowolny, lub w
oderwaniu od przedłożonych danych statystycznych. Jednocześnie treść zarzutów
formułowanych przez skarżącego względem uchwały KRS potwierdza merytoryczną
zasadność rozstrzygnięcia, którego dokonała KRS, wskazują one bowiem na
skłonność skarżącego do ignorowania obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej
porządku prawnego.
9. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c.
w zw. z art. 44 ust. 3 u.KRS orzekł jak w sentencji.
[az]
[r.g.]
Paweł Czubik Aleksander Stępkowski Mirosław Sadowski