I NKRS 17/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 18 lutego 2025 r.
SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący)
SSN Tomasz Przesławski (sprawozdawca)
SSN Adam Redzik
w sprawie z odwołania X. Y. i X.1 Y.1 od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr [...]
z dnia [...] 2024 r. w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia
urzędu na stanowisku sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w Gorlicach,
ogłoszonym w Monitorze Polskim z 2023 r., poz. 578,
z udziałem X.2 Y.2,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 18 lutego 2025 r.,
oddala odwołania.
Tomasz Przesławski Oktawian Nawrot Adam Redzik
UZASADNIENIE
Uchwałą nr [...] z [...] 2024 r. Krajowa Rada Sądownictwa (dalej: „KRS” lub
„Rada”), na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej
Radzie Sądownictwa (Dz.U. 2021, poz. 269, dalej: „u.KRS”), postanowiła
przedstawić Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosek o powołanie X.2 Y.2 do
pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w
I NKRS 17/24
2
Gorlicach oraz nie przedstawić Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o
powołanie X.3 Y.3, X.1 Y.1 oraz X. Y. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego
sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w Gorlicach, ogłoszonym w Monitorze
Polskim z 2023 r., poz. 578.
Na jedno wolne stanowisko sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym
w Gorlicach, ogłoszone w Monitorze Polskim z 2023 r. pod poz. 578, zgłosili się:
1. X.3 Y.3 – adwokat – Krakowska Izba Adwokacka;
2. X.2 Y.2 – starszy referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Nowym Sączu;
3. X.1 Y.1 – starszy asystent sędziego w Sądzie Okręgowym w Krośnie;
4. X. Y. – starszy asystent sędziego w Sądzie Okręgowym w Krośnie;
5. X.4 Y.4 – adwokat – Izba Adwokacka w Rzeszowie oraz X.5 Y.5 – starszy
asystent sędziego w Sądzie Rejonowym w Jaśle, którzy cofnęli swoje
kandydatury.
Podczas głosowania na posiedzeniu zespołów członków Krajowej Rady
Sądownictwa w dniu 5 stycznia 2024 r., na:
1. X.3 Y.3 oddano 1 głos „za”, przy braku głosów „przeciw” i 3 głosach
„wstrzymujących się”,
2. X.2 Y.2 oddano 1 głos „za”, przy braku głosów „przeciw” i 3 głosach
„wstrzymujących się”,
3. X.1 Y.1 oddano 2 głosy „za”, przy braku głosów „przeciw” i 2 głosach
„wstrzymujących się”,
4. X. Y. oddano 1 głos „za”, przy braku głosów „przeciw” i 3 głosach
„wstrzymujących się”.
W wyniku powyższego głosowania zespół przyjął stanowisko o braku
rekomendacji kandydata na jedno wolne stanowisko sędziego sądu rejonowego
w Sądzie Rejonowym w Gorlicach.
Zaskarżona uchwała podjęta została podczas posiedzenia KRS [...] 2024 r.
Rada stwierdziła, że uczestnicy postępowania, pretendujący do objęcia
stanowiska sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w Gorlicach spełniają
formalnie wszystkie kryteria wyboru, a zatem zadaniem Rady było przeprowadzenie
weryfikacji i dokonanie wyboru tej osoby, która spełnia wszystkie kryteria –
oceniane łącznie – najpełniej i w najwyższym stopniu.
I NKRS 17/24
3
Na stronach 3-12 uchwały KRS przedstawiona została charakterystyka
kandydatów. Opisano ich wykształcenie, przebieg kariery zawodowej i indywidualne
osiągnięcia. Z kolei na stronach 12-15 uchwały KRS przedstawiono porównanie
i ocenę kandydatów.
W uzasadnieniu uchwały KRS stwierdziła, że przy podejmowaniu decyzji
kierowała się ocenami kwalifikacji oraz doświadczeniem zawodowym kandydatów
(s. 13 uchwały KRS).
KRS stwierdziła, że o przedstawieniu Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej
X.2 Y.2 zadecydował całokształt okoliczności sprawy, a w szczególności jej
różnorodne i wszechstronne doświadczenie zawodowe, przebieg jej ścieżki
zawodowej i wieloletni staż pracy w sądownictwie, wysoki poziom wiedzy prawniczej,
ugruntowanej praktyką zawodową, wnioski płynące z bardzo dobrej oceny jej pracy i
kwalifikacji oraz bardzo dobre opinie służbowe, a także najwyższe poparcie Kolegium
Sądu Okręgowego w Nowym Sączu.
W ocenie Rady powyższe okoliczności spowodowały, że w trakcie
posiedzenia KRS [...] 2024 r. na:
1. X.3 Y.3 oddano 2 głosy „za” oraz 2 głosy „przeciw”, przy 12 głosach
„wstrzymujących się” (oddano ogółem 16 głosów), zatem jej kandydatura nie
uzyskała wymaganej bezwzględnej większości głosów,
2. X.2 Y.2 oddano 12 głosów „za” oraz 1 głos „przeciw”, przy 2 głosach
„wstrzymujących się” (oddano ogółem 15 głosów), zatem jej kandydatura
uzyskała wymaganą bezwzględną większość głosów,
3. X.1 Y.1 oddano 1 głos „za” oraz 2 głosy „przeciw”, przy 13 głosach
„wstrzymujących się” (oddano ogółem 16 głosów), zatem jego kandydatura
nie uzyskała wymaganej bezwzględnej większości głosów,
4. X. Y. oddano 5 głosów „za” oraz 3 głosy „przeciw”, przy 8 głosach
„wstrzymujących się” (oddano ogółem 16 głosów), zatem jej kandydatura nie
uzyskała wymaganej bezwzględnej większości głosów.
X. Y. pismem datowanym na 28 lutego 2024 r. wniosła odwołanie od
powyższej uchwały zaskarżając ją co do pkt. 1, tj. przedstawienia
Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o powołanie X.2 Y.2 do
pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu rejonowego w Sądzie
I NKRS 17/24
4
Rejonowym w Gorlicach oraz co do pkt. 2 w zakresie nieprzedstawienia
Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o powołanie odwołującej
X. Y. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu rejonowego w
Sądzie Rejonowym w Gorlicach, zarzucając iż pozostaje ona
w sprzeczności z prawem.
Zaskarżonej uchwale zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik
sprawy, to jest:
1. art. 33 ust. 1 u.KRS przez dokonanie oceny kandydatury
odwołującej się i uczestniczki bez dochowania obowiązku
wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy i bez
wnikliwego zbadania materiałów sprawy udostępnionych KRS, a przy
tym z pominięciem rzetelnej oceny kwalifikacji odwołującej się
i uczestniczki,
2. art. 42 ust. 1 u.KRS poprzez sporządzenie uzasadnienia uchwały w
sposób niekompletny, niewyjaśniający istoty decyzji Rady, a tym
samym uniemożliwiający weryfikację prawidłowości podjętego przez
Radę rozstrzygnięcia,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
1. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady
zaufania obywatela do państwa, będącej elementem zasady
demokratycznego państwa prawnego, w wyniku pominięcia całokształtu
przemawiających za przedstawieniem Prezydentowi Rzeczypospolitej
Polskiej wniosku o powołanie odwołującej się do pełnienia urzędu na
stanowisku sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym w Gorlicach,
2. art. 60 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie prawa
obywatela korzystającego z pełni praw publicznych w postaci dostępu
do służby publicznej na jednakowych zasadach.
Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie uchwały w zaskarżonej części i
przekazanie sprawy do Krajowej Rady Sądownictwa celem ponownego rozpoznania.
Pismem na 29 lutego 2024 r. odwołanie od powyższej uchwały KRS wniósł
także X.1 Y.1 zaskarżając uchwałę Nr [...] Krajowej Rady Sądownictwa z dnia [...]
I NKRS 17/24
5
2024 r. w przedmiocie przedstawienia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej
wniosku o powołanie X.2 Y.2 do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu
rejonowego w Sądzie Rejonowym w Gorlicach (pkt I Uchwały) oraz nie
przedstawienia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o powołanie X.1 Y.1
do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym
w Gorlicach (pkt II Uchwały), ogłoszonym w Monitorze polskim z 2023 r., poz. 578.
Zaskarżonej uchwale zarzucił, iż pozostaje ona w sprzeczności z prawem,
tj. przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w tym z art. 45 ust. 1 i art. 187
ust. 1 pkt 2, poprzez przeprowadzenie postępowania konkursowego
ukształtowanego ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa, co godziło w moje prawo dostępu do służby publicznej osób
kandydujących na urząd sędziego, a ostatecznie pozbawiło mnie możliwości
uczestniczenia w rzetelnie przeprowadzonym postępowaniu konkursowym.
W oparciu o powyższy zarzut wniósł o uchylenie uchwały w całości i
przekazanie sprawy Krajowej Rady Sądownictwa, w składzie ukształtowanym
zgodnie z Konstytucją RP, celem ponownego rozpoznania.
Odwołanie X.1 Y.1 zostało zarejestrowane w Sądzie Najwyższym pod
sygnaturą I NKRS 18/24.
KRS poinformowała, że Rada nie składa odpowiedzi na przedmiotowe
odwołania.
Postanowieniem z 12 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy na podstawie art. 44
ust. 2a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (tekst jedn.
Dz.U. 2021, poz. 269 ze zm.) postanowił połączyć sprawę o sygn. akt I NKRS 18/24
ze sprawą o sygn. akt I NKRS 17/24 celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia
pod sygn. akt I NKRS 17/24.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wywiedzione w niniejszej sprawie odwołania nie zasługiwały
na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności odnieść należy się do samej istoty postępowania w
przedmiocie weryfikacji uchwał KRS prowadzonego przed Sądem Najwyższym. W
I NKRS 17/24
6
myśl art. 44 ust. 1 u.KRS uczestnik postępowania może odwołać się
do Sądu Najwyższego wyłącznie z powodu sprzeczności uchwały Rady z prawem.
Chodzi w tym przypadku zarówno o zgodność z przepisami prawa materialnego, jak
i procesowego (wyrok Sądu Najwyższego z 29 lipca 2014 r., III KRS 12/14). Podstawy
odwołania nie mogą zatem stanowić zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny
dowodów (zob. wyrok Sądu Najwyższego: z 8 października 2014 r., III KRS 45/14; z
8 listopada 2017 r., III KRS 29/17; z 15 stycznia 2019 r., I NO 1/18; z 27 marca 2019 r.,
I NO 59/18). Sąd Najwyższy jest bowiem sądem prawa nie sądem faktu.
Odwołanie od uchwały KRS wniesione na podstawie art. 44 ust. 1 u.KRS może
prowadzić wobec tego jedynie do formalnej kontroli stosowania przez Radę reguł
postępowania dotyczących przestrzegania prawem określonych kryteriów i procedur
postępowania (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego
z 20 grudnia 1993 r., III AZP 20/93, a także wyrok Sądu Najwyższego: z 26 stycznia
2017 r., III KRS 37/16; z 7 marca 2017 r., III KRS 3/17; z 13 lipca 2017 r.,
III KRS 17/17; z 27 marca 2019 r., I NO 8/19).
W tak ukształtowanej procedurze weryfikacyjnej, poza kognicją Sądu
Najwyższego pozostaje dokonywanie merytorycznej oceny kandydatów na wolne
stanowiska sędziowskie (wyrok Sądu Najwyższego z 8 września 2021 r., I NKRS
64/21). To zadaniem Krajowej Rady Sądownictwa jest bowiem rozpatrzenie i ocena
kandydatów do pełnienia urzędu sędziego i dlatego Sąd Najwyższy nie
przeprowadza powtórnego badania kwalifikacji zawodowych i moralnych kandydata
do pełnienia urzędu sędziego (wyrok Sądu Najwyższego z 14 lipca 2016 r., III KRS
17/16 i przywołane tam orzecznictwo). Sąd Najwyższy nie ocenia zatem podjętej
przez Radę decyzji z punktu widzenia reguł zasadności. W wyroku z 13 lipca 2012 r.
Sąd Najwyższy wyraźnie stwierdził, iż „ocena przydatności kandydata należy do
Rady” (wyrok Sądu Najwyższego z 13 lipca 2012 r., III KRS 17/12).
Takie postrzeganie roli Sądu Najwyższego w procesie oceny uchwał KRS
znajduje także odzwierciedlenie w judykaturze Trybunału Konstytucyjnego, w której
wyraźnie podkreśla się, że przedmiotem kognicji Sądu Najwyższego pozostaje
wyłącznie formalny aspekt dostępu do służby związany z przestrzeganiem przez
Radę zastosowanych kryteriów i procedur postępowania, a nie sama ocena
kwalifikacji czy też predyspozycji danej osoby z punktu widzenia kryteriów
I NKRS 17/24
7
stosowanych w ramach postępowania przed Radą, gdyż jakakolwiek ingerencja
w tę szczególną postać władztwa przynależnego Radzie skutkowałaby naruszeniem
art. 179 Konstytucji RP (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2008 r.,
SK 57/06, OTK ZU 2008, nr 4, poz. 63).
Odnosząc się do odwołania X.1 Y.1 wskazać należy, że podniesione przez
niego zarzuty są bezzasadne. Procedura powołania Krajowej Rady Sądownictwa, a
tym samym jej pozycja ustrojowa, była przedmiotem kontroli konstytucyjnej
przeprowadzonej przez Trybunał Konstytucyjny, którego orzeczenia w myśl art. 190
ust. 1 Konstytucji RP mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Są nimi
związane zatem wszystkie podmioty występujące w obrocie prawnym, w tym także
organy stosujące prawo (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 października
2022 r., I NWW 142/22). W efekcie kontroli konstytucyjnej, przepisy ustawy z dnia 8
grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych
innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3), wyrokiem z 25 marca 2019 r., K 12/18, uznane
zostały za zgodne z art. 187 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 w związku z art. 2, art. 10 ust. 1 i art.
173 oraz z art. 186 ust. 1 Konstytucji RP. Skutki tego rozstrzygnięcia Trybunału
Konstytucyjnego wiążą zatem także Sąd Najwyższy (zob. wyrok Sądu Najwyższego
z 22 sierpnia 2018 r., III PK 71/17).
Przechodząc do oceny podniesionych w odwołaniu X. Y. zarzutów, jakkolwiek
sformułowanych osobno jako zarzuty naruszenia wyszczególnionych w petitum
odwołania przepisów, wskazać należy, że pozostającą one ze sobą w takim związku,
że uzasadnione jest ich omówienie i ustosunkowanie się do nich łącznie.
Dają się one bowiem sprowadzić do jednego, generalnego zarzutu, który
wyraża stanowisko Odwołującego się, że ocena jego kandydatury na wolne
stanowisko sędziowskie została przeprowadzona przez KRS bez dochowania
obowiązku wszechstronnego rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy
przy zastosowaniu przejrzystych, jednolitych i sprawiedliwych kryteriów, oraz
dokonana została w sposób dowolny i niezgodny ze zgromadzonym materiałem, z
przekroczeniem granic jego swobodnej oceny i z pominięciem rzetelnej oceny
kwalifikacji.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 u.KRS Rada podejmuje uchwały po wszechstronnym
rozważeniu sprawy, na podstawie udostępnionej dokumentacji oraz wyjaśnień
I NKRS 17/24
8
uczestników postępowania lub innych osób, jeżeli zostały złożone. Nakaz podjęcia
uchwały po wszechstronnym rozważeniu sprawy oznacza, że Rada nie może
pominąć istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wynikających z
udostępnionej dokumentacji lub wyjaśnień, czy innych zebranych dowodów, ani
dokonać ustaleń sprzecznych z tym materiałem, zaś samo rozstrzygnięcie powinno
być wynikiem wszechstronnego rozważenia wszystkich aspektów sprawy w sposób,
który nie był dowolny (zob. wyrok Sądu Najwyższego z: 26 kwietnia 2012 r., III KRS
11/12; 22 maja 2012 r., III KRS 14/12; 23 czerwca 2021 r., I NKRS 56/21; 2 lutego
2022 r., I NKRS 170/21). W orzecznictwie Sądu Najwyższego podnosi się, że
naruszenie przez Radę art. 33 ust. 1 ww. ustawy może polegać na pominięciu
istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wynikających z udostępnionej
dokumentacji lub wyjaśnień uczestników postępowania czy też innych osób albo
dokonaniu ustaleń sprzecznych z tymże materiałem (wyroki Sądu Najwyższego: z 27
września 2023 r., I NKRS 49/23; z 29 stycznia 2025 r., I NKRS 19/24).
W ocenianej procedurze konkursowej, Sąd Najwyższy nie dopatrzył się
uchybień skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej uchwały. Nie można
zapominać, że przebieg kariery zawodowej czy całościowo dokonana ocena
kwalifikacji kandydata biorącego udział w postępowaniu przez KRS znajduje się w
aktach sprawy, a zatem nie ma konieczności szczegółowego przytaczania każdej
okoliczności w uzasadnieniu uchwały KRS. Przy czym, odnosząc się do treści
odwołania, należy zauważyć, że fakt zatrudnienia w wydziale karnym odwołującej się
został uwidoczniony w uzasadnieniu uchwały (s. 11), dlatego niezasadne są zarzuty,
że ta okoliczność nie została wzięta pod uwagę przez Radę.
Wskazać przy tym należy także, odnosząc się do uzasadnienia odwołania, że
zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego „z punktu widzenia ochrony interesów
poszczególnych kandydatów trzeba (...) przyjąć, iż Rada nie ma obowiązku
szczegółowego opisywania każdego z nich, wystarczające jest dokładne
przedstawienie kandydata lub kandydatów wybranych przez Radę” (zob. wyrok Sądu
Najwyższego z 19 stycznia 2022 r., I NKRS 101/21). Niemniej, w uzasadnieniu
zaskarżonej uchwały w sposób szczegółowy odniesiono się do przebiegu kariery
zawodowej i doświadczenia zawodowego odwołującej się i kandydatki wybranej.
I NKRS 17/24
9
Ustalenia poczynione w tym zakresie przez KRS znajdują poparcie w zgromadzonym
materiale dowodowym.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 42 ust. 1 u.KRS, w ocenie
Sądu Najwyższego, uzasadnienie zaskarżonej uchwały spełnia ustawowe
wymagania, w szczególności pozwala na dokonanie oceny z punktu widzenia jej
zgodności z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika wprost, jakie
względy przemawiały za takim a nie innym sposobem zakończenia konkursu.
W uzasadnieniu wskazano, dlaczego w ocenie Rady lepszym kandydatem, to znaczy
w większym stopniu odpowiadającym przyjętym przez KRS kryteriom, jest X.2 Y.2.
Rada wskazała, co znajduje poparcie w zgromadzonym w sprawie materiale
dowodowym, że odwołująca się ma krótsze i mniej różnorodne doświadczenie
zawodowe oraz mniejsze poparcie środowiska sędziowskiego (s. 14 uzasadnienia
uchwały). Odnosząc się do zarzutów odwołania nie ma przy tym znaczenia, że
różnica w poparciu przez Kolegium Sądu Okręgowego w Nowym Sączu jest
niewielka. Sąd Najwyższy dostrzega doświadczenie zawodowe odwołującej się, z
uzasadnienia uchwały wynika, że doświadczenie to zostało także docenione przez
KRS, należy jednak mieć na względzie, że to Rada jest organem uprawnionym do
podjęcia decyzji w zakresie wyboru kandydata. Jak już wskazano, kognicja Sądu
Najwyższego ogranicza się do oceny legalności analizowanej procedury
konkursowej.
Nie sposób zgodzić się także z zarzutami, jakoby w niniejszej procedurze
konkursowej przed KRS doszło do naruszenia przepisów art. 2 oraz art. 60
Konstytucji RP – zasady demokratycznego państwa prawa urzeczywistniającego
zasady sprawiedliwości społecznej i jednakowego dostępu do służby publicznej.
Przedmiotem ochrony wynikającej z art. 60 Konstytucji RP jest przede
wszystkim formalny aspekt dostępu do służby, a więc związany z przestrzeganiem
jednolitych kryteriów i procedur postępowania (wyroki Sądu Najwyższego: z 15
października 2014 r., III KRS 49/14; z 23 czerwca 2021 r., I NKRS 56/21; z 16 marca
2022 r., I NKRS 94/21). Powołane przepisy gwarantują obywatelowi, korzystającemu
z pełni praw publicznych, prawo ubiegania się o przyjęcie do służby publicznej, nie
gwarantują natomiast przyjęcia do tej służby. Przypomnieć należy, że kandydat na
stanowisko sędziowskie nie ma roszczenia o nabór do służby.
I NKRS 17/24
10
Sąd Najwyższy rozpoznając odwołania od uchwał Krajowej Rady
Sądownictwa nie dokonuje porównania kandydatur, lecz jedynie ocenia – czy
określone kryteria zostały zastosowane w jednakowy sposób do wszystkich
kandydatów. W niniejszej sprawie, ani z uzasadnienia uchwały Krajowej Rady
Sądownictwa, ani z dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania nie wynika, by
Odwołującym się ograniczono dostęp do służby publicznej w wyniku zastosowania
dyskryminujących ich kandydatury kryteriów lub też naruszenia zasady równości.
Całościowa analiza przeprowadzonej procedury każe uznać ją za odpowiadającą
prawu i gwarantującą równy dostęp do służby publicznej. Dlatego też Sąd Najwyższy
nie dopatrzył się naruszenia art. 2 Konstytucji RP. Na marginesie należy wskazać,
że zarzut ten nie został także w należyty sposób uzasadniony w treści odwołania.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie przepisu
art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 44 ust. 3 u.KRS oddalił odwołania.
Zdanie odrębne od wyroku i uzasadnienia złożył SSN Adam Redzik.
Tomasz Przesławski Oktawian Nawrot Adam Redzik
Zdanie odrębne SSN Adama Redzika
Zdanie odrębne dotyczy kwestii formalnych. Uważam, że wobec treści
wskazanych niżej orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz
Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, Sąd Najwyższy orzekający w Izbie
Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych powinien powstrzymać się od orzekania
w sprawach z zakresu odwołań od uchwał Krajowej Rady Sądownictwa.
W uzasadnieniu wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21
grudnia 2023 r. (C-718), wydanego w następstwie pytania prejudycjalnego
skierowanego do TSUE przez skład z moim udziałem, Trybunał stwierdził, że skład
pytający (Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego) nie
ma cechy niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy
I NKRS 17/24
11
ustawy w rozumieniu art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 akapit drugi
Karty Praw Podstawowych, a w konsekwencji nie może kierować do Trybunału pytań
prejudycjalnych w trybie art. 267 TFUE. Zdaniem Trybunału, pierwotną i zasadniczą
przyczyną tego stanu rzeczy jest fakt, że organem nominującym przedstawianych
Prezydentowi RP kandydatów na sędziów Sądu Najwyższego była Krajowa Rada
Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia
2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3 ze zm.). Należy też odnotować wydany niespełna miesiąc
wcześniej wyrok pilotażowy Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada
2023 r. w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21), w którym
zaakcentowano wadliwość ukształtowania organu przedstawiającego Prezydentowi
RP kandydatów na sędziów poprzez zbytnie uzależnienie procesu wyłaniania
sędziowskiej jego części (15 sędziów wybranych spośród sędziów) od władzy
ustawodawczej i wykonawczej. To w opinii obu trybunałów wpływa na ocenę sądu z
udziałem sędziów powołanych przez Prezydenta RP z rekomendacji Krajowej Rady
Sądownictwa w obecnym kształcie jako niespełniającego kryteriów określonych w
orzecznictwie ETPCz i TSUE.
W świetle wskazanych wyroków, konieczne jest przeprowadzenie pilnych
zmian legislacyjnych, które usunęłyby wskazane przez Trybunały wady formalne
dotyczące sądu z udziałem sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia
2017 r. Władzy politycznej Rzeczypospolitej Polskiej zakreślono roczny termin
(wyrok pilotażowy ETPCz) na przeprowadzenie zmian legislacyjnych. Mimo jego
upływu nie doszło do wprowadzenia wskazanych zmian. Pomimo to uważam, że Sąd
Najwyższy powinien wstrzymać się z rozpoznawaniem spraw z odwołań od uchwał
Krajowej Rady Sądownictwa i zawiesić postępowanie w sprawie.
[SOP]
[r.g.]