I KO 72/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 czerwca 2026 r.
SSN Marek Pietruszyński
w sprawie przeciwko S.K. oskarżonemu o przestępstwo z art. 207 § 1 k.k.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w Karnej w dniu 17 czerwca 2026 r. wniosku Sądu
Rejonowego w Obornikach zawartego w postanowieniu z dnia 1 czerwca 2026 r., II
K 477/25 o przekazanie rozpoznania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze
względu na dobro wymiaru sprawiedliwości,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Obornikach wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu
Najwyższego o przekazanie rozpoznania sprawy oskarżonego S.K. innemu sądowi
równorzędnemu.
W uzasadnieniu wystąpienia wskazano, że osobą pokrzywdzoną jest adwokat,
mająca siedzibę w O. i wykonująca czynności zawodowe w sądzie właściwym do
rozpoznania sprawy. Podniesiono, że sędzia referent tej sprawy - w ramach
wykonywania czynności orzeczniczych – ma częste kontakty służbowe z
pokrzywdzoną adwokat. Nadto […] pokrzywdzonej wykonująca zawód psychologa
w przeszłości często wydawała opinie specjalistyczne także na zlecenie sądu
właściwego, w tym również na zlecenie sądu, w którego składzie orzekała sędzia
referent.
I KO 72/26
2
Podniesiono też, że mąż sędzi referent pozostaje w kontaktach prywatnych ze
wskazaną […]. Te okoliczności uzasadniały – zdaniem sądu wnioskującego -
przekonanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym aby dla
zachowania obiektywizmu w orzekaniu, rozpoznanie tej sprawy przekazać innemu
sądowi równorzędnemu.
W kontekście wystąpienia podnieść należało, że sędzia referent w tej sprawie
wystąpiła z wnioskiem w trybie art. 41 § 1 k.p.k. o wyłączenie od rozpoznania
sprawy. We wniosku podniosła te same okoliczności, które następnie zostały
przedstawione jako przesłanki wystąpienia w trybie art. 37 k.p.k.
Wniosek ten nie został uwzględniony.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie jest zasadny.
Na wstępie podnieść należało, że przepis art. 37 k.p.k. nie służy ochronie
dobrostanu sędziego wyznaczonego do rozpoznania przydzielonej mu sprawy.
Okoliczności sprawy, a więc porównanie treści wniosku o wyłączenie i wniosku
złożonego w trybie art. 37 k.p.k. i uwzględnienie faktu nie uwzględnienia wniosku o
wyłączenie, dają podstawę do stwierdzenia, że taki cel przyświecał sądowi
występującemu do Sądu Najwyższego, niepodzielającemu argumentów
incydentalnego rozstrzygnięcia sądu właściwego.
Przepis art. 37 k.p.k. ma przecież charakter wyjątkowy i nie podlega wykładni
rozszerzającej. Odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy
miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie
świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwi się dobro
wymiaru sprawiedliwości. Przepis ten ma względzie sytuacje, które mogą wywierać
wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do
rozpoznania sprawy w sposób obiektywny.
Takie okoliczności w tej sprawie nie zaistniały.
I KO 72/26
3
Kontakty sędzi referenta z osobą pokrzywdzoną przy okazji wykonywania
przez nią – jako reprezentantki stron procesu - czynności procesowych jako
kontakty o charakterze wyłącznie zawodowym, nie rodzą wątpliwości co istnienia
bezstronności po stronie sądu. Jest to typowa znajomość wynikająca z faktu
współistnienia zawodowego w określonym środowisku, czy też miejscowości.
Również kontakty zawodowe sędzi referent z […] pokrzywdzonej wydającą w
przeszłości opinie psychologiczne na zlecenie sądu właściwego, nie dają podstawy
do zwątpienia w obiektywizm orzekania w tej sprawie. Wskazać bowiem należało,
że biegły z reguły na zlecenia sądu sporządza opinie pisemne, a kontakt
personalny miedzy biegłym a sędzią nawiązuje się podczas składania przez
biegłego zeznań w ramach uzupełnienia opinii pierwotnej. Jest to kontakt służbowy
o charakterze wyłącznie zawodowym, nie zawierający elementu bliskości
charakterystycznego dla więzi towarzyskich czy koleżeńskich. Zatem również
znajomość męża sędzi z wskazaną psycholog nie ma żadnego znaczenia dla
wnioskowania o zaistnieniu podstaw do wystąpienia w trybie art. 37 k.p.k.
W tej sytuacji obawy sądu o mogących zrodzić się w tej sprawie wątpliwości
co do zachowania przez sąd orzekający standardu bezstronności okazały się
płonne.
Z tych względów orzeczono jak na wstępie.
[WB]
[a.ł]