I KO 15/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 18 marca 2026 r.
SSN Michał Laskowski
w sprawie z zażalenia A. K. i J. K.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań – Grunwald w
Poznaniu z dnia 13 listopada 2025 r., sygn. akt […],
o odmowie wszczęcia śledztwa,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 18 marca 2026 r.
inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego Poznań - Grunwald i Jeżyce w
Poznaniu z dnia 3 lutego 2026 r., sygn. akt VIII Kp 88/26,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
odmówić przekazania sprawy
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Rejonowego Poznań -
Grunwald i Jeżyce w Poznaniu o przekazanie innemu sądowi równorzędnemu
sprawy z zażalenia A. K. i J. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury
Rejonowej Poznań – Grunwald w Poznaniu z 13 listopada 2025 r. Przedmiotowym
postanowieniem odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie […] o popełnienie
czynu zabronionego z art. 231 § 1 k.k. przez sędziego Sądu występującego, które
miało się wyrażać w przekroczeniu uprawnień i niedopełnieniu obowiązków przy
I KO 15/26
2
rozpoznawaniu zażalenia na prokuratorskie postanowienie o odmowie wszczęcia
śledztwa. W przedmiotowej sprawie u podstaw orzeczenia wydanego na podstawie
art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. legło stwierdzenie negatywnej przesłanki do nadania
dalszego biegu sprawie, tj. braku ustawowych znamion czynu zabronionego.
W uzasadnieniu wystąpienia Sąd właściwy terytorialnie do rozpoznania
zażalenia wskazał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy
innemu sądowi równorzędnemu ze względu na brak warunków do obiektywnego
rozpoznania odwołania, albowiem nastąpiła sytuacja, w której poznański Sąd
Rejonowy miałby rozpoznawać zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia
śledztwa w sprawie, która dotyczy co najmniej dwóch sędziów Sądu właściwego
miejscowo do rozpoznania sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Inicjatywa Sądu Rejonowego w Poznaniu nie zasługiwała na uwzględnienie.
W postulacie przedstawionym przez Sąd właściwy terytorialnie nie wykazano
w sposób wystarczający, że zachodziły konkretne i rzeczywiste przesłanki do
zastosowania wyjątku z art. 37 k.p.k. Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem
przedstawionym przez Sąd występujący, że w przypadku, gdy strona postępowania
niezadowolona z finałowego zakończenia śledztwa wniosła zażalenie na
postanowienie prokuratora odmawiające wszczęcia postępowania karnego,
uzasadnione było skorzystanie z właściwości delegacyjnej. Punkt widzenia Sądu
właściwego wymagał zdecydowanej krytyki. Trzeba dostrzec, że procedowanie
Sądu w sprawie zażalenia A. K. i J. K. nie będzie się wiązało z merytorycznym
rozstrzyganiem w przedmiocie jego zarzutów w stosunku do konkretnej osoby.
Oznacza to, że złożone zażalenie będzie prowadziło do kontroli prawidłowości
orzeczenia niesądowego organu procesowego prowadzącego postępowanie
przygotowawcze jedynie w sferze przedmiotowej, tzn. czy w ogóle opisane w
zawiadomieniu zachowania można zakwalifikować jako przestępstwa, a nie na
płaszczyźnie podmiotowej, czyli rozstrzygania o odpowiedzialności karnej
wskazanej w zawiadomieniu osoby. Należało zauważyć, że zawiadomienie o
popełnieniu przestępstwa dotyczyło wykonywania obowiązków orzeczniczych przez
sędziego, przeciwko któremu nie toczy się ani postępowanie o uchylenie
I KO 15/26
3
immunitetu, ani postępowanie dyscyplinarne. Powiązanie przesłanki ,,dobra
wymiaru sprawiedliwości” w niniejszej sprawie z nazwiskiem innego sędziego
poznańskiego Sądu Rejonowego, którego dotyczyło wcześniejsze tożsame
postępowanie było zdecydowanie zbyt daleko idące, bo, pomimo tego że niniejsze
procedowanie jest w pewnym sensie pokłosiem tamtego, to jednak w najmniejszym
stopniu nie dotyczy sędziego prowadzącego wcześniej sprawę pod sygnaturą III Kp
237/25.
Stanowisko Sądu Najwyższego co do bezzasadności wysuniętego żądania
wzmacniał dodatkowo fakt wynikający wprost z akt, że pomimo wątpliwości
przedstawionych wystąpieniu nie wyczerpano procedury wyłączeń sędziów
orzekających w sądzie właściwym terytorialnie, w trybie art. 41 § 1 k.p.k. i nie
można w związku z tym z góry przesądzić, że w stosunku do wszystkich sędziów
orzekających w Sądzie Rejonowym Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu
istnieją ograniczenia do orzekania w kwestii zażalenia A. K. i J. K. .
Mając na uwadze obawę Sądu terytorialnie właściwego odnośnie pojawienia
się niepochlebnej opinii społecznej mogącej towarzyszyć rozpatrywaniu
przedmiotowego zażalenia, której zaistnienie należało zresztą ocenić jako mało
prawdopodobne, trzeba Sądowi występującemu przypomnieć ugruntowane w tym
zakresie stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z 28 marca
2017 r., sygn. akt III KO 16/17, że autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości
wymaga, aby sądy nie ulegały presji stron procesowych i opinii publicznej ani nie
popadały w zwątpienie, co do własnych kompetencji w zakresie prowadzenia
rzetelnego procesu.
Z powyższych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
I KO 15/26
4
