I KK 192/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski
Dnia 16 lipca 2025 r.
w sprawie W.K.
skazanego za popełnienie przestępstw z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3
k.p.k.),
w dniu 16 lipca 2025 r.,
kasacji obrońcy
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. akt II AKa 186/23
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt III K 413/22
postanowił:
1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2) obciążyć W.K. kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne.
[WB]
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Poznaniu, wyrokiem z 19 grudnia 2024 r., sygn. II AKa
186/23, dokonał niewielkiej korekty w zaskarżonym apelacjami obrońcy oraz
pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z 14
kwietnia 2023 r., sygn. III K 413/22, i ostatecznie W.K. został skazany za
popełnienie dwóch czynów z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. na dwie
I KK 192/25
2
jednostkowe kary roku i czterech miesięcy pozbawienia wolności i grzywny oraz
roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i grzywny i orzeczono wobec niego karę
łączną roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności i grzywnę.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca podnosząc w niej
rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa materialnego
tj. art. 286 § 1 k.k., przez przypisanie W.K. popełnienia tego występku podczas gdy
nie wypełnił znamienia tego przestępstwa w postaci „doprowadzenia do
niekorzystnego rozporządzenia mieniem” oraz procesowego tj. art. 433 § 2 k.p.k. i
art. 457 § 3 k.p.k. polegające na dokonaniu wybiórczej kontroli apelacyjnej.
W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Rejonowej Poznań – Stare
Miasto w Poznaniu wniósł o oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja była oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.
Na wstępie trzeba zauważyć, że podniesiono w niej zarówno zarzuty
rażącego naruszenia prawa materialnego i procesowego, co czyniło ten
nadzwyczajny środek zaskarżenia niespójnym. W judykaturze Sądu Najwyższego
wielokrotnie podkreślano, że obraza prawa materialnego ma miejsce wtedy, gdy
stan faktyczny został w orzeczeniu ustalony prawidłowo a nie zastosowano do
niego właściwego przepisu prawa materialnego, a także wówczas, gdy nie
zastosowano określonego przepisu w sytuacji, gdy jego zastosowanie było
obowiązkowe. Natomiast nie zachodzi taka obraza, kiedy wadliwość zaskarżonego
orzeczenia jest wynikiem błędnych ustaleń przyjętych za jego podstawę lub
naruszenia przepisów prawa procesowego (zob. wyr. SN z 23 lipca 1974 r., V KR
212/74; post. SN z 8 stycznia 2002r. V KKN 214/01). Pogląd, że przy zarzucie
naruszenia prawa materialnego za punkt wyjścia należy przyjmować nie to co Sąd
ustalił, lecz to co powinien ustalić jest nie do zaakceptowania i tak ujmowany zarzut
obrazy prawa materialnego jest w istocie zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych
przyjętych za podstawę wyroku.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że Sąd odwoławczy rozpatrzył
wszystkie bez wyjątku uchybienia apelacyjne stosownie do przepisów art. 433 § 2
k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Na blisko 40 stronach pisemnych motywów wyroku Sąd
ad quem dokonał szczegółowej kontroli instancyjnej i uczynił to w sposób w pełni
I KK 192/25
3
należyty, co już samo w sobie pozwalało ocenić zarzuty z II punktu kasacji
oczywiście bezzasadnymi, a fakt, że uchybienia wskazane w punktach II a, b i c
były przedmiotem tej drobiazgowej kontroli apelacyjnej dopełnił tylko tego ustalenia.
W żadnym wypadku nie można potwierdzić, że Sąd pierwszej instancji
pominął dowód z zeznań A.P., a to dlatego, iż bez wątpienia jej relacja została
poddana stosownej ocenie (k. 6 i 13 uzasadnienia Sądu Okręgowego), a tym
samym zarzut z pkt IIa kasacji był oczywiście bezzasadny. Bezsprzecznie, nic nie
dawało podstaw do uznania za zasadny zarzutu, że relacja tego świadka została
zlekceważona, a wręcz przeciwnie: Sąd meriti wnikliwie ją ocenił uznając te
zeznania za chaotyczne i niespójne. Sąd Apelacyjny w pełni zaaprobował ocenę
materiału dowodowego przeprowadzonego na etapie pierwszoinstancyjnym wraz
ze stwierdzeniem że zeznania A.P. były sprzeczne wewnętrznie i ukierunkowane na
umniejszenie winy W.K., co spowodowało, że były nieprzydatne do ustalenia stanu
faktycznego w przedmiotowej sprawie, jako nie stanowiące rzetelnego i
wiarygodnego materiału dowodowego. Odmienna ocena tej kwestii przedstawiona
przez autora kasacji jest wyłącznie subiektywnym stanowiskiem strony i stanowi
przyjętą przez nią linią obrony.
Bezzasadny w stopniu oczywistym okazał się również zarzut z pkt IIb
kasacji, do którego w sposób wyczerpujący odniósł się Sąd odwoławczy. W
pisemnych motywach wyroku, od str. 17, Sąd Apelacyjny szczegółowo wyjaśnił,
dlaczego nie przesłuchanie w charakterze świadka adwokat I. S. nie naruszało
przepisów art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. Na obecnym etapie
postępowania dość tylko przytoczyć za Sądem ad quem, że w przedmiotowym
przypadku mamy do czynienia z tajemnicą obrończą, o której mowa w art. 178 pkt 1
k.p.k., objętej bezwzględnym zakazem dowodowym. Wynikało to z faktu, że
adwokat, której dotyczył wniosek o jej przesłuchanie była obrońcą W.K. w sprawie
karnej o udzielenie lichwiarskiej pożyczki pokrzywdzonej B.S., zakończonej
wyrokiem skazującym Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie II K
[…], którą to sprawę karną wiązały ze sprawami cywilnymi zakończonymi feralnymi
wyrokami Sądu Okręgowego w Poznaniu o nr XII Nc [...] i XII Nc [...] weksle będące
zabezpieczeniem wcześniejszej przestępczej pożyczki, i w których także
skazanemu pomagała ta sama adwokat.
I KK 192/25
4
Zarzut z pkt IIc kasacji był także oczywiście bezzasadny. Nie ma żadnych
wątpliwości, że wniosek dowodowy obrońcy o dopuszczenie biegłego z dziedziny
finansów i ekonomii w celu zbadania sytuacji finansowej pokrzywdzonych był
nieprzydatny dla ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Przedmiotowy
wniosek zmierzał de facto do stwierdzenia źródeł finansowania spłaty długu wobec
skazanego, co nie miało żadnego znaczenia dla kwestii odpowiedzialności karnej
sprawcy, który dochodził w drodze powództw cywilnych od czwórki pokrzywdzonych
łącznej kwoty 420 000 zł znacznie przewyższającej wartość zobowiązania i
nienależącej się skazanemu. Przedstawiony wniosek dowodowy nie wnosił niczego
w kwestii okoliczności dotyczących przypisanych W.K. oszukańczych czynów.
Rozważania w przedmiocie ostatniego zarzutu kasacyjnego z pkt I kasacji
trzeba zacząć od tego, że wystąpienie w niniejszej kasacji z zarzutem naruszenia
art. 286 § 1 k.k. było nieuprawnione ze względu na treść art. 519 k.p.k. Zgodnie z
tym przepisem orzeczeniem podlegającym nadzwyczajnemu zaskarżeniu jest
przede wszystkim prawomocny wyrok Sądu odwoławczego, a więc w
przedmiotowej sprawie kasacja powinna była być zwrócona przeciwko wyrokowi
Sądu Apelacyjnego w Poznaniu i należało w niej wskazać jakie ewentualnie błędy
popełnił tenże Sąd przy sprawowaniu kontroli instancyjnej. Skoro więc Sąd
odwoławczy po pierwsze nie dokonywał samodzielnie kwalifikacji prawnej czynu (w
zasadzie dokonał nieznacznej korekty opisu czynu, co akurat nie jest przedmiotem
zarzutu), to nie można temu Sądowi zarzucić błędnej subsumpcji zachowania
skazanego, a po drugie Sąd Apelacyjny nie rozprawiał się z tożsamym zarzutem
apelacji, a więc tym samym nie mógł naruszyć przepisów statuujących kontrolę
apelacyjną.
W realiach niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że obrońca nie wykazał, aby
Sąd odwoławczy nie zrealizował obowiązków ciążących na instancji apelacyjnej, co
mogłoby mieć wpływ na pozostawanie w obrocie prawnym wyroku
niesprawiedliwego. Gołosłowne deklaracje strony o błędach w ustaleniach
faktycznych stały w opozycji do prawidłowego procedowania Sądów obu instancji i
nie były w stanie podważyć dotychczasowej oceny dowodów i ustaleń faktycznych
dokonanych na ich podstawie.
I KK 192/25
5
Dlatego Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu kasacji w granicach zaskarżenia i
podniesionych zarzutów (art. 536 k.p.k.), oddalił kasację na posiedzeniu bez
udziału stron w trybie przewidzianym w art. 535 § 3 k.p.k. O kosztach postępowania
kasacyjnego orzeczono po myśli art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.
[WB]
[r.g.]
