I KK 187/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 12 listopada 2025 r.
SSN Paweł Kołodziejski
w sprawie B. Z.
skazanego wyrokiem łącznym
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 12 listopada 2025 r.,
wniosku skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego
Bednarek od rozpoznania sprawy o sygn. akt I KK 187/25
na podstawie art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario
Małgorzaty
p o s t a n o w i ł :
wniosek pozostawić bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
W dniu 22 lipca 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął, datowany na dzień
17 lipca 2025 r., wniosek skazanego B. Z. o wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek
od rozpoznania przydzielonej temu sędziemu sprawy kasacyjnej o sygn. akt I KK
187/25. Jako podstawę prawną autor wniosku wskazał art. 41 § 1 k.p.k., zaś z
treści złożonego pisma procesowego wynika, że w ocenie wnioskującego w
przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności mogące wywołać uzasadnioną
wątpliwość co do bezstronności SSN Małgorzaty Bednarek z uwagi na tryb jej
powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego, tj. na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa ukształtowanej na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 grudnia
2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych
I KK 187/25
2
ustaw, której status jako niezależnego organu został zakwestionowany m.in. przez
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 19 listopada 2019 r.
wydanym w sprawach połączonych C-585/18, C-624/18 i C-625/18. Skazany
nadmienił, że na podstawie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw
Człowieka i Podstawowych Wolności ma prawo do rzetelnego procesu, a
okoliczność, iż SSN Małgorzata Bednarek została w jego ocenie powołana na
stanowisko sędziego Sądu Najwyższego biorąc udział w wadliwej procedurze rodzi
wątpliwości co do jej bezstronności i nie daje gwarancji niezależności. Nadto w
wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2020 r. w sprawie II KK 89/18
stwierdzono wprost, że udział SSN Małgorzaty Bednarek w składzie orzekającym
narusza standardy niezawisłości i bezstronności.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W aktualnym stanie procesowym złożony wniosek należało uznać za
niedopuszczalny z mocy ustawy, co skutkowało koniecznością jego pozostawienia
bez rozpoznania.
Z zawartej przez skazanego w treści wniosku argumentacji jednoznacznie
wynika, że domaga się on wyłączenia SSN Małgorzaty Bednarek od rozpoznania
sprawy kasacyjnej o sygn. akt I KK 187/25 wyłącznie z powodu nieprawidłowości w
toku procedury powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego. Jak
natomiast wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r.,
sygn. akt P 22/19 „[a]rt. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca
1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), stosowany
odpowiednio na podstawie art. 741 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach
prawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 75) w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie
wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w
skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12
maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i
914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3
pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”. Tak więc wniosek o wyłączenie
sędziego złożony na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., w którym wątpliwość co do
I KK 187/25
3
bezstronności sędziego wywodzona jest jedynie z okoliczności towarzyszących
powołaniu na stanowisko sędziego, jest niedopuszczalny z mocy ustawy i jako taki
powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania. Podkreślić należy, że w myśl art.
190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc
powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Żaden organ nie posiada uprawnień do
weryfikacji oraz nierespektowania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego (zob.m.in.
wyrok SN z dnia 22 sierpnia 2018 r., III PK 71/17; postanowienie SN z dnia 12
kwietnia 2021 r., sygn. I NZP 1/21; postanowienie SN z dnia 23 września 2021 r., IV
KZ 37/21; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2021 r., IV KO
86/21; zdanie odrębne sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Kali do uzasadnienia
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2023 r., sygn. akt III KK 435/22;
wyrok SN z dnia 19 maja 2023 r., I KA 4/23; postanowienie SN z dnia 28 listopada
2023 r., I KK 162/23; postanowienie SN z dnia 2 lutego 2024 r., III KK 439/23).
Stanowisko o niedopuszczalności przedmiotowego wniosku potwierdza
również treść art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j.
Dz.U. z 2024 r., poz. 622; dalej ustawa o SN), dodanego ustawą z dnia 9 czerwca
2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.
z 2022 r., poz. 1259), który stanowi, że „okoliczności towarzyszące powołaniu
sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do
podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania
jego niezawisłości i bezstronności”. Zresztą, skoro ustawa o SN w sposób
szczególny reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście
okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po
powołaniu (vide art. 29 ustawy o SN), to w tym zakresie stanowi lex specialis w
stosunku do art. 41 § 1 k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych w niej
przesłanek w ogólnej procedurze (por. postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2023 r.,
sygn. akt V KK 485/21).
Powyższego stanowiska nie zmienia fakt, iż w innych sprawach Sąd
Najwyższy stwierdzał istnienie podstaw do wyłączenia SSN Małgorzaty Bednarek.
Po pierwsze, zgodnie z treścią art. 8 § 1 k.p.k. sąd karny rozstrzyga samodzielnie
zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego
I KK 187/25
4
sądu lub organu. Po drugie, orzeczenia takie nie stanowią jednolitej linii
orzeczniczej, gdyż w szeregu innych orzeczeń, Sąd Najwyższy nie uznawał
wskazanej przez autora wniosku okoliczności za wystarczającą dla zaistnienia
przesłanek z art. 41 § 1 k.p.k. Po trzecie wreszcie, podkreślenia wymaga, że
orzeczenia takie opierały się na uchwale trzech połączonych Izb Sądu
Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23
stycznia 2020 r., w sprawie sygn. akt BSA I-4110-1/20 (OSNKW 2020, nr 2, poz. 7),
która została uznana przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z art. 179, art.
144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji
RP; art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 EKPCz (wyrok
TK z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt U 2/20, OTK-A 2020, nr 61). W związku z
powyższym, z dniem ogłoszenia rzeczonego wyroku Trybunału Konstytucyjnego
nie wywiera ona skutków prawnych polegających na związaniu jej treścią składów
orzekających Sądu Najwyższego. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP
orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są
ostateczne. Żaden organ nie posiada uprawnień do weryfikacji oraz
nierespektowania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego (zob.m.in. wyrok SN z dnia
22 sierpnia 2018 r., III PK 71/17; postanowienie SN z dnia 12 kwietnia 2021 r., sygn.
I NZP 1/21; postanowienie SN z dnia 23 września 2021 r., IV KZ 37/21;
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2021 r., IV KO 86/21; zdanie
odrębne sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Kali do uzasadnienia
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2023 r., sygn. akt III KK 435/22;
wyrok SN z dnia 19 maja 2023 r., I KA 4/23; postanowienie SN z dnia 28 listopada
2023 r., I KK 162/23; postanowienie SN z dnia 2 lutego 2024 r., III KK 439/23). Z
tych też względów udział w składzie orzekającym osoby powołanej na urząd
sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw nie
musi automatycznie zostać potraktowany jako bezwzględna przyczyna odwoławcza,
a w konsekwencji w każdym przypadku skutkować koniecznością wyłączenia od
rozpoznania sprawy (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28
I KK 187/25
5
listopada 2023 r., I KK 162/23; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia
2023 r., I KK 162/23).
Końcowo zauważyć należy, że TSUE w wyroku z dnia 9 lipca 2020 r., C-
272/19, VQ przeciwko Land Hessen, w pkt 54, wskazał, iż sam fakt, że władze
wykonawcze lub ustawodawcze uczestniczą w procesie mianowania sędziego, nie
może prowadzić do powstania zależności sędziego od tych władz, ani do
wzbudzenia wątpliwości co do jego bezstronności, jeżeli po mianowaniu
zainteresowany nie podlega żadnej presji i nie otrzymuje instrukcji w ramach
wykonywania swoich obowiązków (zob. postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2023
r., V KK 162/22). Skazany natomiast w treści złożonego wniosku w żaden sposób
nie wskazywał, aby taka sytuacja zachodziła w stosunku do SSN Małgorzaty
Bednarek.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[J.J.]
[a.ł]
