I GZ 249/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 7 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. w U. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1339/20 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. w U. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Zaskarżonym postanowieniem z 16 grudnia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1339/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. w U. (dalej: skarżąca) na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.

Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia zarządzeniem z 28 sierpnia 2020 r. wezwano skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu, z których wynika upoważnienie osób, które podpisały skargę do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi, tj. np. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

Przesyłka zawierająca ww. wezwanie została doręczona skarżącej w dniu 11 września 2020 r. (potwierdzenie odbioru k. 13 akt sądowych). Tym samym termin na usunięcie wskazanego braku formalnego skargi upływał w dniu 18 września 2020 r. W zakreślonym terminie brak formalny nie został jednak usunięty. W tej sytuacji Sąd odrzucił skargę w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie na powyższe postanowienie wskazując, że przesyłka sądowa zawierała odpis odpowiedzi na skargę a brak było wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, ewentualnie o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie kwestią zasadniczą jest to czy strona w jednej kopercie wraz z odpisem odpowiedzi na skargę otrzymała wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi.

W związku z powyższym na wstępie podkreślić należy, iż podczas pokwitowania odbioru przesyłek u listonosza nie ma wystarczającej ilości czasu na konfrontowanie treści poświadczenia z zawartością tejże przesyłki. Tym samym, jedynie z treści potwierdzenia zwrotnego wynika, iż w przesyłce sądowej (w kopercie) były wszystkie wskazane dokumenty (por. postanowienia NSA: z 25 września 2018 r., II GZ 323/18; z 8 maja 2019 r., II GZ 68/19; publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego, nie ma żadnej pewności, czy skarżąca otrzymała oprócz odpisu odpowiedzi na skargę wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi z 7 września 2020 r. (k. 11 akt sądowych).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dowodowo niemożliwe jest wykazanie, że przesyłka rzeczywiście zawierała wskazane na zwrotce pisma, lub ich nie zawierała - jak dowodzi strona. W obu przypadkach jest to domniemanie, które można jedynie uprawdopodobnić. Z doświadczenia życiowego wynika, że racjonalnym działaniem strony zainteresowanej w rozpoznaniu jej sprawy jest wykonywanie wszelkich obowiązków, które są warunkiem nadania sprawie biegu. Logiczne jest także założenie, że strona wykonując obowiązki o większej skali trudności i wymagające od niej większego zaangażowania nie zaniecha także obowiązków przynajmniej teoretycznie mniej wymagających (nadesłanie oryginału lub kopii dokumentu, z którego wynika upoważnienie osób, które podpisały skargę do działania w imieniu strony skarżącej przez sądami administracyjnymi, tj. odpisu KRS).

W niniejszej sprawie przyjąć należy, że skoro strona otrzymała odpis odpowiedzi na skargę, to prawdopodobnym jest, że z niewiadomych powodów nie otrzymała wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Zdaniem NSA za takim rozstrzygnięciem wątpliwości na korzyść strony przemawia, w tym konkretnym przypadku, umożliwienie stronie zainteresowanej ochroną swych praw skorzystanie w pełni z konstytucyjnego prawa do sądu. Należy zauważyć, że prawdopodobne jest, iż przesyłka sądowa z niewyjaśnionych przyczyn nie zawierała wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi. Zaistniałe wątpliwości nie mogą obciążać strony, która w sprawie działa bez profesjonalnego pełnomocnika.

Ponadto należy wskazać, że zasadnym jest sporządzenie dwóch osobnych korespondencji niż wysyłanie dwóch pism w jednej kopercie - zwiększa to bowiem prawdopodobieństwo, że jedno z takich pism przypadkowo nie zostanie włożone do koperty. Decydując się natomiast na doręczanie dwóch pism w odrębnej korespondencji zniweluje ewentualne pomyłki i umożliwi stronom postępowania i sądowi jednoznaczne ustalenie zawartości tych przesyłek.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie uwzględnił i uchylił zaskarżone nim postanowienie.