Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA) wyrokiem z 29 września 2020 r. sygn. akt III SA/Po 388/20 oddalił skargę A. K. (dalej: skarżący lub zobowiązany) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (dalej: Dyrektor IAS) z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za uzasadnione.
WSA orzekał w następującym stanie sprawy.
Na podstawie tytułu wykonawczego z [...] października 2015 r., wystawionego przez Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej wszczęto wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, obejmujące należności z tytułu opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2010 r. do lipca 2015 r.
W toku postępowania skarżący wniósł zarzuty, podnosząc m.in. fakt nieistnienia egzekwowanego obowiązku.
WSA prawomocnym wyrokiem z 8 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Po 744/17, uchylił postanowienie Dyrektora IAS z [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie uznania zarzutów skarżącego za nieuzasadnione oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] (dalej: Naczelnik US) z [...] czerwca 2017 r., a także stanowisko wierzyciela - postanowienie Poczty Polskiej S.A. z [...] maja 2017 r. i poprzedzające je postanowienie z [...] lipca 2016 r.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. ponownie uznał zarzut skarżącego dotyczący nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.
Poczta Polska S.A. postanowieniem z [...] czerwca 2018 r., po uzupełnieniu postępowania dowodowego, utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie uznając, że zażalenie nie może zostać uwzględnione.
Naczelnik US, działając jako organ egzekucyjny, wobec powyższego stanowiska wierzyciela, postanowieniem z [...] lipca 2018 r. uznał wniesiony przez skarżącego zarzut za nieuzasadniony.
Dyrektor IAS, działając na skutek złożonego zażalenia, wydał postanowienie z [...] sierpnia 2018 r., którym utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu zaakcentował fakt związania stanowiskiem wierzyciela.
WSA wyrokiem z 20 lutego 2019 r. sygn. akt III SA/Po 667/18, uchylił postanowienie Dyrektora IAS z [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika US z [...] lipca 2018 r. a także postanowienie Poczty Polskiej S.A. z [...] kwietnia 2018 r.,
Powyższy wyrok został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) wyrokiem z 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19.
W uzasadnieniu NSA wskazał, że istota sporu sięga wniesionego przez zobowiązanego w piśmie z 19 lutego 2016 r. zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym wystawionym przez wierzyciela. Uzasadniając ten zarzut zobowiązany wskazał jedynie, że jest osobą starszą i posiada trudną sytuację finansową i zdrowotną, oraz że zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. o umorzenie zaległości w opłatach abonamentowych. Fakt wyrejestrowania odbiornika RTV, jako nowa podstawa faktyczna na poparcie stanowiska o nieistnieniu obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, pojawił się dopiero po wniesieniu skargi do WSA.
NSA wskazał, że do badania zarzutu nieistnienia obowiązku zobowiązanego z tytułu opłaty abonamentowej za okres stycznia 2010 r. do lipca 2015 r. konieczne było odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2015 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1204 ze zm.), które mają znaczenie dla jego oceny merytorycznej. NSA stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się poświadczona kserokopia wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu zobowiązanemu, indywidualnego numeru identyfikacyjnego podpisana przez uprawnionego pracownika operatora, które to zawiadomienie stanowi obecnie dowód zarejestrowania odbiornika RTV w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342). W tej sytuacji WSA, dokonał wadliwej wykładni przepisów i w efekcie błędnie zobowiązał wierzyciela do udowodnienia otrzymania przez zobowiązanego pisma informującego o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego i wiążąc dopiero z tą okolicznością konsekwencję w postaci istnienia egzekwowanego obowiązku.
W efekcie NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
WSA, ponownie rozpoznając sprawę, oddalił skargę jako niezasadną.
W motywach wyroku, WSA wskazał, że z mocy art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: ppsa) jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Następnie wyjaśnił, że Poczta Polska dokonała analizy treści zarzutów skarżącego zawartych w piśmie z 19 lutego 2016 r., zgodnie z wymogiem art. 15 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. Prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm., dalej: upea), wykazała doręczenie skarżącemu upomnienia przed rozpoczęciem egzekucji (w kontekście zarzutu z art. 33 § 1 pkt 7 upea), szczegółowo odniosła się do kwestii istnienia obowiązku i przedawnienia wykonania jego części. Istota sporu sięga zaś zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym wystawionym przez wierzyciela.
WSA podkreślił fakt zarejestrowania przez zobowiązanego odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego w 1997 r., co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy wniosek o rejestrację odbiornika, a także tzw. wnioski o wydanie nowych książeczek radiofonicznych do dokonywania opłat (odcinki "U" w 1997 r., 1999 r., 2011 r., 2004 r., 2007 r.) oraz dowody wpłaty na ostatnią książeczkę [...] (np. z 31 stycznia 2008 r.), załączone do postanowienia wierzyciela z [...] kwietnia 2018 r. Przepisy ustawy o opłatach abonamentowych z 2005 r. łączyły zaś obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania zarejestrowanego odbiornika. Tak więc obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciążył m.in. na podmiotach, które w dniu wejścia w życie ustawy abonamentowej miały, tak jak zobowiązany, zarejestrowany odbiornik.
Zobowiązany, podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 upea), winien był przedstawić dowody potwierdzające, że ten względem niego nie istnieje. W tej sytuacji to do niego należało wykazanie okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych, co wymagało przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika, czego skarżący nie uczynił.
Z uwagi na fakt zarejestrowania odbiornika i uiszczanie opłat abonamentowych do stycznia 2008 r. przez zobowiązanego, uprawnione było również nadanie mu przez wierzyciela indywidualnego numeru identyfikacyjnego i powiadomienie o jego nadaniu. W aktach sprawy znajduje się poświadczona kserokopia wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu zobowiązanemu, indywidualnego numeru identyfikacyjnego podpisana przez uprawnionego pracownika operatora, które to zawiadomienie stanowi obecnie dowód zarejestrowania odbiornika RTV.
Powyższe stanowiło podstawę do oddalenia skargi w oparciu o art. 151 ppsa.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA złożył skarżący, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie, uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US z [...] lipca 2018 r. i uchylenie postanowienia Poczty Polskiej S.A. z [...] kwietnia 2018 r. Skarżący wniósł również o przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej wniesiono o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym wg norm przepisanych oraz odstąpienie od zasądzenia od skarżącego na rzecz organu lub wierzyciela kosztów postępowania kasacyjnego w całości (art. 207 § 2 ppsa).
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa naruszenie prawa materialnego:
- art. 2, art. 7 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie sąd i organy działały na podstawie i w granicach prawa z poszanowaniem zasady demokratycznego państwa prawa oraz zaufania organów administracji, podczas gdy w ocenie strony skarżącej zasady te zostały naruszone w szczególności poprzez:
1) wymaganie od skarżącego przedstawiania dokumentu wyrejestrowania odbiornika po ponad 7 latach (licząc do momentu przesłania przez wierzyciela upomnienia - pismo z [...] sierpnia 2015 r.) od dokonania tej czynności, tj. po upływie okresu przedawnienia wierzytelności wierzyciela;
2) wymagania od skarżącego posiadania dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiornika w zasadzie bezterminowo w związku z brakiem odnotowania przez wierzyciela faktu wyrejestrowania przez skarżącego odbiornika;
3) nieprzedstawienie przez organ ani przez wierzyciela ostatnio wydanej skarżącemu książeczki abonamentowej, w której – wg twierdzeń skarżącego – został przez niego wypełniony odcinek "W", stanowiący wniosek o wyrejestrowanie odbiornika, który to dokument nie mógł zostać przedstawiony przez skarżącego z uwagi na fakt, iż został on zabrany przez pracownika wierzyciela w momencie złożenia przez skarżącego wypełnionego odcinka "W";
4) naruszenia przez pracownika wierzyciela procedury w zakresie wyrejestrowania odbiornika poprzez brak zwrotu skarżącemu kopii odcinka "W", stanowiącego potwierdzenie wyrejestrowania odbiornika, ewentualnie naruszenia przez pracownika wierzyciela procedury w zakresie wyrejestrowania odbiornika poprzez brak zastosowania przez pracownika wierzyciela formularza, stanowiącego załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, służącego do zmiany danych jak i wyrejestrowania odbiornika, co doprowadziło do sytuacji, w której skarżący – działając w zaufaniu do czynności wykonywanych przez pracownika wierzyciela – był przekonany, że skutecznie wyrejestrował odbiornik;
5) wszczęcie przez wierzyciela postępowania mającego na celu wyegzekwowanie abonamentu od skarżącego, w sytuacji wyrejestrowania przez skarżącego odbiornika w 2008 r., tj. po upływie ponad 7 lat od dokonania tej czynności.
2. Na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 ppsa, poprzez bezpodstawne nieuwzględnienie skargi i jej oddalenie, będące konsekwencją tego, że w toku postępowania sąd oparł się o niezgodne z rzeczywistością twierdzenia wierzyciela zawarte w zaskarżonych uprzednio postanowieniach, w związku z czym w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 r., poz. 2086 ze zm.; dalej: kpa), polegającego na błędnie ustalonym stanie faktycznym, a w szczególności na przyjęciu, że:
1) skarżący nie wyrejestrował odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego podczas gdy z okoliczności wskazanych przez skarżącego, a także pośrednio z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (wybiórczo przedstawionych przez wierzyciela) wynika, iż wyrejestrowanie odbiornika nastąpiło w 2008 r. poprzez wypełnienie przez skarżącego odcinka "W" książeczki opłaty abonamentowej;
2) skarżący ponosi odpowiedzialność za brak posiadania przez siebie dokumentu wyrejestrowania odbiornika, a w konsekwencji ponosi odpowiedzialność za błędy pracownika wierzyciela, podczas gdy skarżący jako klient wierzyciela nie był zobowiązany do posiadania szczegółowej wiedzy obejmującej procedurę wyrejestrowania odbiornika i w tym zakresie działał zgodnie z instrukcjami pracownika wierzyciela, który po otrzymaniu odcinka "W" nie zwrócił skarżącemu jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie;
3) skarżący był zobowiązany do posiadania dokumentu wyrejestrowania odbiornika i przetrzymywania tego dokumentu przez okres dłuższy niż przedawnienie roszczenia, podczas gdy zarówno z art. 2, art. 7 Konstytucji RP jak i z art. 7 oraz art. 8 kpa wynikają zasady zaufania obywateli do władzy publicznej, co powinno się przejawiać m.in. niedochodzeniem przez organy administracji przedawnionych wierzytelności od obywateli, postępowaniem przez organy administracji i podmioty z nimi zrównane na podstawie i w granicach prawa, które to zasady zostały w niniejszej sprawie naruszone;
4) na skarżącym spoczywał obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych po styczniu 2008 r., podczas gdy w związku z wyrejestrowaniem przez skarżącego odbiornika, nie miał on już takiego obowiązku bez względu na przepis § 3 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, tym samym bez względu na okoliczność czy wierzyciel nadał skarżącemu indywidualny numeru identyfikacyjny – nie powinien był w ogóle tego robić, ponieważ na skutek wyrejestrowania przez skarżącego odbiornika, obowiązkiem wierzyciela było odnotowanie tego faktu w swoim systemie i niepodejmowanie względem skarżącego dalszych działań w zakresie naliczania mu abonamentu;
5) skarżący otrzymał pismo datowane na [...] lipca 2008 r., stanowiące zawiadomienie o nadaniu skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, podczas gdy z akt postępowania wynika jedynie, że pismo będące duplikatem zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego znajduje się w aktach wierzyciela, natomiast brak jest dowodu nadania tego dokumentu do skarżącego, jak też brak jest potwierdzenia otrzymania przez skarżącego przedmiotowego pisma;
- które to naruszenia nie zostały dostrzeżone przez WSA, a miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziły do utrzymania w obrocie postanowień, które powodują po stronie skarżącego obowiązek zapłaty abonamentu za okres styczeń 2010 - lipiec 2015 r., czego przyczyną jest ustalony wadliwie i z naruszeniem obowiązujących przepisów postępowania stan faktyczny.
W skardze kasacyjnej zawarto oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy i rozpoznanie jej na posiedzeniu niejawnym w myśl art. 182 § 2 ppsa. Pozostałe strony, we wskazanym przepisami terminie, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uczestnik postępowania – Poczta Polska S.A. – również złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz ze zwrotem opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 ppsa, a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Przed przystąpieniem do rozpoznania zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej należy poczynić kilka uwag wstępnych.
Zgodnie z art. 190 ppsa, sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. Wykładnia prawa dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny nie może wykraczać poza zakres kognicji i orzekania, wyznaczony zasadą związania granicami skargi kasacyjnej. Jednocześnie przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny granice sprawy podlegają zawężeniu do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną. Wydanie wyroku przez wojewódzki sąd administracyjny z pominięciem wykładni dokonanej w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, przy sformułowaniu takiego zarzutu w skardze kasacyjnej prowadzi do jej uwzględnienia. Adresatem normy z art. 190 ppsa jest sąd, któremu sprawa została przekazana, a zastosowanie wskazanego przepisu w konkretnej sprawie przyspiesza postępowanie sądowoadministracyjne przez ostateczne przesądzenie pewnych kwestii spornych jeszcze przed przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Związanie wykładnią prawa ma na celu zapewnienie jednolitości orzecznictwa i oznacza, że sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, która została mu przekazana przez sąd kasacyjny na podstawie art. 185 ppsa, nie może stosować art. 134 § 1 ppsa. Wykładnia prawa dokonana w trybie art. 190 zdanie pierwsze ppsa, wiąże nie tylko sąd pierwszej instancji i kasatora, ale także Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od wyroku wydanego w tej sprawie po ponownym jej rozpatrzeniu.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że NSA wyrokiem z 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19 uchylił wyrok WSA z 20 lutego 2019 r. sygn. akt III SA/Po 667/18 uznając za zasadny zarzut naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ppsa, poprzez brak kontroli legalności działania wierzyciela i organu egzekucyjnego oraz wydanych przez nich aktów w wyniku braku poddania przez WSA analizy regulacji prawnych mających zastosowanie w sprawie. Sąd pominął przedstawione w postanowieniach ustalenia dokonane przez wierzyciela oraz dołączone do akt dokumenty. Nie wskazał jakie przepisy wziął pod uwagę przy wyrokowaniu oraz nie przedstawił własnego stanowiska w przedmiocie ich wykładni.
NSA, w uzasadnieniu wyroku z 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19, przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy oraz dokonał ich wykładni, jak również określił istotę sporu w sprawie. Wskazał, że ustawa o opłatach abonamentowych łączy obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z samym faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zobowiązany do ich uiszczenia wskazując w zarzutach przeciwegzekucyjnych na wyrejestrowanie zgłoszonego wcześniej odbiornika, zobowiązany był przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek względem niego nie istnieje. To na nim ciążył obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. Wymagało to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika.
Tak więc NSA jednoznacznie i negatywnie wypowiedział się odnośnie stanowiska WSA wyrażonego w uchylonym wyroku, zgodnie z którym sąd ten uznał, że to na wierzycielu ciąży obowiązek przypominania zobowiązanemu o braku bieżących wpływów z opłat abonamentowych, a brak przez długi czas jakiejkolwiek reakcji wierzyciela na brak uiszczenia opłat abonamentowych należy uznać za usprawiedliwione przeświadczenie strony nie tylko o skutecznym wyrejestrowaniu odbiornika ale i o braku obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych, jako nieusprawiedliwionego przepisami prawa.
Z uwagi na powyższe, WSA rozpoznając sprawę ponownie, będąc z mocy art. 190 ppsa związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie wyrokiem NSA, uwzględnił ją w zaskarżonym wyroku. WSA wobec braku jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego argumentację strony o wyrejestrowaniu odbiornika w styczniu 2008 r., po analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, oddalił skargę zobowiązanego do uiszczenia opłaty abonamentowej. Stosując się do wytycznych zawartych w wyroku NSA z 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19, WSA dokładnie przedstawił argumentację przekładającą się na treść orzeczenia, wskazując które dokumenty stanowią potwierdzenie stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia i dlaczego wobec tak ustalonego stanu faktycznego należało orzec jak w sentencji. Wskazał, że wobec znajdujących się w aktach sprawy – wniosku skarżącego o rejestrację odbiornika w 1997 r., a także tzw. wniosków o wydanie nowych książeczek radiofonicznych do dokonywania opłat (odcinki "U" w 1997 r., 1999 r., 2011 r., 2004 r., 2007 r.) oraz dowodu wpłaty na ostatnią książeczkę AC 227752 (np. z 31 stycznia 2008 r.), przy braku jakiegokolwiek dowodu wyrejestrowania odbiornika, prawidłowo organy, biorąc pod uwagę treść przepisów § 5 ust. 2 rozporządzenia oraz ustawy o opłatach abonamentowych, nadały zobowiązanemu indywidualny numer identyfikacyjny, o czym został on powiadomiony zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia, a co za tym idzie, zobowiązany był do uiszczania, zgodnie z tą ustawą opłat abonamentowych.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zgodnie z art. 190 zdanie drugie ppsa, nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skoro w rozpoznawanej sprawie NSA jednoznacznie przedstawił prawidłowy sposób dokonania wykładni przepisów dotyczących obowiązku ponoszenia opłaty abonamentowej, to jest to wykładnia niepodważalna. Wykładnia prawa dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym na podstawie art. 185 § 1 ppsa musi być uznana za jedynie słuszną, nawet gdyby sąd pierwszej instancji i strony miały odmienne stanowisko (tak: wyrok NSA z 18 kwietnia 2016 r., sygn. akt I GSK 1088/14, LEX nr 2081039). Odstępstwo od związania mogłoby nastąpić jedynie w sytuacji zmiany stanu prawnego lub istotnych okoliczności faktycznych sprawy, co w sprawie nie nastąpiło.
Tymczasem skarga kasacyjna od zaskarżonego wyroku, zawierająca obszerną argumentację dotyczącą zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego jak i procesowego przez WSA, zmierza w istocie do podważenia stanowiska NSA zawartego w wyroku z 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19, wydanego w tej sprawie. Nie kwestionując bezpośrednio wykładni NSA przepisów mających zastosowanie w sprawie, kasator powołując się zarówno na przepisy Konstytucji jak i ustaw Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, próbuje jednak podważyć sposób w jaki orzec miał WSA przy uwzględnieniu wskazanej mu wykładni przepisów, po ponownej analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie. Skarżący kasacyjnie, pomimo obszernej argumentacji zawartej we wniesionym środku zaskarżenia, ponownie powołuje się na te same okoliczności (będące już przedmiotem rozpoznania), zmierza w istocie do przerzucenia ciężaru ich wykazania na organ. Przy czym skarżący kasacyjnie – co istotne w świetle powyższych uwag – nie sformułował w środku zaskarżenia naruszenia art. 190 ppsa. Zatem próba podważenia wiarygodności zgromadzonej w sprawie dokumentacji poprzez te same twierdzenia oraz próbę przerzucenia dowodzenia tych twierdzeń na organ, nie mogła odnieść zamierzonego skutku, co zostało wyraźnie zaakcentowane w wyroku NSA z 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19.
Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej są nieusprawiedliwione.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 ppsa, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Na podstawie art. 207 § 2 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości, z uwagi na trudną sytuacją materialną skarżącego kasacyjnie, która wynika z informacji udzielonych przez niego w trakcie rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W odniesieniu do wniosku pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne, w niniejszym wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii. Zgodnie bowiem z art. 250 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 8 ppsa wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy przyznaje się przez wydanie odrębnego postanowienia przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny.