I GSK 1592/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Bolesławiec od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 577/19 w sprawie ze skargi A. R. na czynność Prezydenta Miasta Bolesławiec z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia dotacji oświatowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Prezydenta Miasta Bolesławiec na rzecz A. R. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 29 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 577/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, obecnie: Dz. U. 2022 poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") uwzględnił skargę [XXX] (dalej też: "skarżąca", "strona") i stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Bolesławiec (dalej: "Prezydent", "organ dotujący") z dnia 2 października 2019 r. nr SP.4431.99.2018./2019 w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji podmiotowej. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania sądowego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

[XXX] prowadząca w B. N. (dalej: NPI) "[...]", pismem z 5 września 2018 r. poinformowała Prezydenta Miasta Bolesławiec, że od 1 września 2018 r. przyjęła do placówki 11 dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Wskazała, że począwszy od września 2018 r. ujmuje te dzieci w comiesięcznym rozliczeniu dotacji celowej z budżetu JST.

Pismem (czynnością) z dnia 18 września 2018 r., Prezydent zakomunikował stronie, że w budżecie miasta na rok 2018 nie zostały zaplanowane środki na ten cel. Podniósł, że w piśmie z 27 września 2017 r. podał stronie przyczynę odmowy zabezpieczenia środków finansowych w bieżącym roku budżetowym. Oznajmił, że strona może złożyć wniosek o udzielenie dotacji na rok 2019, nie później jednak niż do 30 września 2018 r.

W skardze na czynność Prezydenta skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności tej czynności.

Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 571/18 (publ. CBOSA) WSA we Wrocławiu stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że skoro niespornie wpis prowadzonej przez skarżącą placówki (NPI "[...]") do ewidencji placówek niepublicznych miał miejsce 10 sierpnia 2018 r., w związku z czym brak było prawnej i faktycznej możliwości podania organowi dotującemu informacji o liczbie dzieci do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji (roku bazowego). Prawidłowo zatem przyjął organ, że w okolicznościach faktycznych sprawy odmowa przyznania skarżącej dotacji jest uzasadniona w oparciu o treść w art. 33 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. 2017 poz. 2203 ze zm. - dalej: u.f.z.o.). Jednakże Sąd wskazał, że organ dotujący naruszył przepis art. 33 ust. 4 u.f.z.o., w którym wprowadzono odstępstwo od powyższej zasady, umożliwiające organowi dotującemu przekazanie dotacji mimo braku spełnienia warunków określonych w ust. 3. Podejmując zaskarżoną czynność Prezydent zignorował brzmienie tego przepisu, tj. nie powołał jego treści, jak również nie wykonał jego dyspozycji. Przepis art. 33 ust. 4 u.f.z.o. nie stanowi, jakimi przesłankami winien kierować się organ dotujący korzystając z możliwości w nim zawartej. Sąd stwierdził, że stosując ten przepis, organ dotujący powinien odpowiedzieć sobie m.in. na pytanie, czy w interesie społecznym jest zapewnienie dzieciom niepełnosprawnym, które wymagają kształcenia specjalnego, możliwości edukacyjnych. Obowiązany jest także ocenić sytuację konkretnego wnioskodawcy i uwzględnić cel dotacji, np. czy dotyczy ona właśnie dzieci (uczniów) niepełnosprawnych, które należy objąć szczególną troską i umożliwić im edukację przedszkolną, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Ważne jest również i to, czy istnieje możliwość, co wykazano w skardze, zwiększenia dotacji oświatowej i wygenerowania w ten sposób dodatkowych środków na wyżej wymieniony cel.

Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie I GSK 613/19 ( publ. CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził m.in., że możliwość wyrażenia zgody na odstąpienie od terminów, o których mowa w ust. 1, określoną w art. 33 ust. 4 u.f.z.o. ustawodawca pozostawił uznaniu organu dotującego (na co wskazuje użycie słów: "może wyrazić zgodę"). Rolą Sądu jest natomiast ocena sytuacji poprzedzającej sam akt dotyczący ostatecznego uznania. NSA uznał, że wytyczne WSA co do powinności organu przy ponownej ocenie pisma skarżącej z dnia 5 września 2018 r. są prawidłowe i odpowiadające treści art. 153 p.p.s.a.

Pismem (czynnością) z dnia 2 października 2019 r. Prezydent odmówił skarżącej udzielenia dotacji podmiotowej na rzecz NPI "[...]" w okresie od dnia 1 września 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. Wskazano ponownie, że ustawowe warunki przyznania dotacji na rok 2018 nie zostały spełnione i przedstawiono argumentację w tej mierze. Przywołano również treść przepisu art. 33 ust. 4 u.f.z.o. i w tym zakresie stwierdzono, że Gmina odmawiając udzielenia dotacji rozważała także aspekt społeczny dotyczący kształcenia dzieci niepełnosprawnych, natomiast wzięła pod uwagę również to, że NPI "[...]" było beneficjentem projektu dofinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego. Głównym celem projektu był wzrost dostępności do wysokiej jakości edukacji przedszkolnej dzięki utworzeniu 44 dodatkowych miejsc, w tym 14 dla dzieci z niepełnosprawnościami. W systemie Informacji Oświatowej według stanu na dzień 30 września 2018 r. w NPI "[...]" zostało wykazane 11 dzieci niepełnosprawnych. Dalej podano, ze Gmina przekazuje dla niepublicznych szkół i przedszkoli dotacje w wysokości 9 000 000 zł. Planując budżet na kolejny rok budżetowy przyjmuje się dane według złożonych przez podmioty dotowane wniosków w terminie do 30 września roku poprzedzającego rok, na który ma być zaplanowana dotacja oraz dane z Systemu Informacji Oświatowej (SIO). Zauważono, że jest to plan, który ulega zmianom w trakcie roku. W przypadku zwiększenia liczby uczniów w dotowanych jednostkach w trakcie roku szkolnego, Gmina w pierwszej kolejności ma obowiązek zapewnienia ciągłości dotowania jednostek już ujętych w budżecie miasta. W 2018 r. w trakcie roku plan na dotacje dla niepublicznych szkół i przedszkoli został zwiększony o 510 000 zł. Gmina nie posiadała środków finansowych na wypłatę dotacji w okresie dnia 1 września 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. dla nowo utworzonej placówki prowadzonej przez skarżącą, która rozpoczęła działalność z dniem 10 sierpnia 2018 r. Natomiast od dnia 1 stycznia 2019 r. dotacja jest przekazywana do przedszkola, w związku z tym, że do 30 września 2018 r. został złożony wniosek o udzielenie dotacji na 2019 r. i było możliwe zaplanowanie wydatków na ten cel.

W skardze na powyższą czynność skarżąca wniosła o stwierdzenie jej bezskuteczności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu powołując w podstawie prawnej art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Jak zaznaczył Sąd I instancji kluczowa w sprawie była ocena czy organy, ponownie rozpoznając sprawę, uwzględniły ocenę prawną i zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie III SA/Wr 571/18. W ocenie Sądu I instancji organy w tym zakresie nie zastosowały się w pełni do otrzymanych wskazań.

Oceniając zaskarżoną czynność pod kątem zrealizowania wskazań zawartych w prawomocnym wyroku, WSA doszedł do przekonania, że organ dotujący rozważył, czy w interesie społecznym leży zapewnienie dzieciom niepełnosprawnym, które wymagają kształcenia specjalnego, możliwości edukacyjnych. Zrealizował również wskazanie, co do oceny sytuacji konkretnego wnioskodawcy i uwzględnienia celu dotacji. WSA zgodził się z organem, że okoliczność, iż NPI "[...]" było beneficjentem projektu dofinansowanego ze środków EFS, którego głównym celem był wzrost dostępności do wysokiej jakości edukacji przedszkolnej dzięki utworzeniu m.in. 14 miejsc dla dzieci z niepełnosprawnościami (podczas gdy w SIO według stanu na dzień 30 września 2018 r. w NPI "[...]" zostało wykazane 11 dzieci niepełnosprawnych) jest istotna z punktu widzenia sytuacji skarżącej, którą miał ocenić organ. Jak bowiem zasadnie wskazano w treści odpowiedzi na skargę, dofinansowanie unijne pozwoliło mimo wszystko zapewnić możliwości edukacyjne dzieciom niepełnosprawnym w placówce skarżącej w 2018 r. lub przynajmniej w znacznym zakresie się do tego przyczyniło, skoro placówka ta w tym czasie normalnie funkcjonowała. Sąd I instancji zgodził się z organem, że nie sposób uznać, aby treść tego uzasadnienia sugerowała, że dofinansowanie unijne miałoby być przeszkodą do wypłaty dotacji w 2018 r., a w 2019 r. już nie. Po pierwsze, jak już wyżej stwierdzono, organ analizował kwestię otrzymania przez skarżącą dofinansowania w ramach koniecznej (nakazanej przez Sąd) oceny sytuacji skarżącej, a ponadto, stan faktyczny dotyczący uzyskania dotacji w 2019 r. rzeczywiście był inny, skoro skarżąca dopełniła wówczas obowiązków wynikających z art. 33 ust. 1 ustawy.

Natomiast w zakresie nakazywanej przez WSA w powoływanym wyroku analizy, czy istnieje możliwość zwiększenia dotacji oświatowej i wygenerowania w ten sposób dodatkowych środków na wyżej wymieniony cel, zdaniem Sądu I instancji, organ nie wypełnił w całości tego wskazania i ten aspekt przesądził w ocenie Sądu o stwierdzeniu bezskuteczności zaskarżonej czynności. Zauważył, że w wiążącym organ wyroku nakazano wprost zbadać, czy możliwość zwiększenia dotacji oświatowej istnieje, a nie tylko, czy istniała ona w 2018 r.

W ocenie Sądu I instancji, biorąc pod uwagę, że wniosek skarżącej został złożony w 2018 r., a jego dokonywana jest w czasie późniejszym, analiza i wnioski organu winny być tak naprawdę ukierunkowane na kwestie możliwości zwiększenia dotacji i uzyskania dodatkowych środków na wskazany cel zarówno w 2018 r., jak i obecnie, tj. na dzień podejmowania czynności. Na podstawie tak przeprowadzonej, pełnej analizy organ winien następnie zadecydować odnośnie wyrażenia bądź też niewyrażenia zgody na odstępstwo od terminów określonych w art. 33 ust. 1 i 2 w przypadku skarżącej. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 33 ust. 4 u.f.z.o., kwestia ta pozostawiona została uznaniu organu. Zatem organ ma prawo swobodnego wyboru, czy w danej sprawie zachodzi przypadek uzasadniający przyznanie dotacji, czyli to organ decyduje o sposobie rozstrzygnięcia. Nie zwalnia to jednak organu - w procesie dochodzenia do podjęcia rozstrzygnięcia - od uwzględnienia całokształtu okoliczności faktycznych, które mogłyby przemawiać za podjęciem rozstrzygnięcia korzystnego dla strony, przy czym w niniejszej sprawie okoliczności wymagające zbadania zostały wiążąco określone w prawomocnym wyroku WSA, zaś ocena organu nie została pod tym kątem w pełni dokonana. Poza tą oceną znalazły się bowiem okoliczności faktyczne dotyczące aktualnych możliwości zwiększenia dotacji na rzecz skarżącej i wygenerowania w ten sposób dodatkowych środków na przedmiotowy cel.

Prezydent Miasta Bolesławiec w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie zrzekł się rozprawy.

1. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 33 ust. 4 u.f.z.o.:

- poprzez stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności tylko z tego względu, że organ nie zbadał aktualnych możliwości zwiększenia dotacji i uzyskania w ten sposób dodatkowych środków dla skarżącej, podczas gdy z wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - sygn. akt III SA/Wr 571/18 wynikało, że: "Ważne jest również i to, czy istnieje możliwość, co wykazano w skardze, zwiększenia dotacji oświatowej i wygenerowania w ten sposób dodatkowych środków na ww. cel." Sąd nie wskazał, jakiego okresu ma dotyczyć analiza możliwości zwiększenia dotacji oświatowej i wygenerowania w ten sposób dodatkowych środków na ww. cel - brak było wskazania, że analiza ma dotyczyć dnia dokonywania zaskarżonej czynności. Organ przedstawił szczegółową analizę z okresu złożenia wniosku, czym w jego ocenie zrealizował zalecenia zawarte w ww. prawomocnym wyroku.

- poprzez stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności pomimo tego, że zgodnie z wytycznymi organ dotujący odpowiedział na pytanie, czy w interesie społecznym jest zapewnienie dzieciom niepełnosprawnym, które wymagają kształcenia specjalnego, możliwości edukacyjnych, ponadto ocenił także sytuację konkretnego wnioskodawcy i uwzględnił cel dotacji. Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, że organ powyższego dokonał, a nadto uznał, że organ słusznie wziął pod uwagę okoliczność uzyskania przez skarżącą prowadzącą przedszkole dofinasowania ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Sąd przyznał, że dofinansowanie unijne pozwoliło mimo wszystko zapewnić możliwości edukacyjne dzieciom niepełnosprawnym w placówce skarżącej w 2018 roku lub przynajmniej w znacznym zakresie się do tego przyczyniło, skoro placówka w tym czasie normalnie funkcjonowała, czemu skarżąca nie zaprzeczyła. W ocenie Sądu nie sposób uznać, że okoliczność ta miałaby być w sprawie irrelewantna. Zwrócić należy uwagę, że w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu brak jest wytycznych, co do tego, jak należy traktować wyniki poszczególnych ocen i czy wystąpienie okoliczności negatywnych do uznania wniosku, w tym przypadku finasowania skarżącej z innych źródeł i zapewnienia dzieciom niepełnosprawnym możliwości edukacyjnych, nie przesądza o zasadności wyrażonej przez organ odmowy wyrażenia zgody na odstąpienie od terminów. Wytyczne nie zawierają informacji, czy okoliczności przemawiające za uznaniem wniosku lub za jego nieuznaniem mają wystąpić łącznie. Skoro w ocenie organu, po gruntownej analizie aspektów wskazanych przez Sąd, wystąpiły okoliczności przemawiające za brakiem wyrażenia zgody na odstąpienie od terminów, to organ wniosek skarżącej rozpatrzył w granicach uznania, co organowi gwarantuje art. 33 ust. 4 u.f.z.o.

b) art. 17 w związku z art. 33 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.z.o. poprzez pominięcie tego, że informacja o liczbie uczniów została złożona przez skarżącą ze znacznym opóźnieniem i z tego względu organ administracji dniu 5 września 2018 r. nie miał możliwości rozdysponowania środków finansowych na ten cel. Dotacje mają charakter podmiotowy, a ich celem jest dofinansowanie działalności podmiotów wykonujących zadania oświatowe określone w ustawie. Dotacja dla niepublicznego przedszkola przysługująca na każdego ucznia zależna jest od spełnienia przez podmiot prowadzący takie przedszkole warunku podania organowi właściwemu do udzielania dotacji planowanej liczby uczniów nie później niż do 30 września roku bazowego. Niewątpliwie ma to umożliwić jednostkom samorządowym odpowiednie zaplanowanie środków w swoich budżetach na te cele.

2. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że organ ponownie rozpoznając sprawę nie uwzględnił oceny i zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2019 roku, sygn. akt III SA/Wr 571/18, podczas gdy z treści uzasadnienia wynika, że organ odniósł się do wszystkich zaleceń, przy czym Sąd uznał, że organ nie zbadał aktualnych na dzień dokonywania zaskarżonej czynności możliwości zwiększenia dotacji - zwrócić jednak należy uwagę, że taka data dokonywania powyższej analizy nie wynikała z wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w ocenie organu zostało sporządzone w taki sposób, że nie wynika z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone działanie organu administracji za niezgodne z prawem, tym bardziej, że przyznał rację organowi co do dokonanej oceny przemawiającej za odmową odstąpienia od terminów zwartych w art. 33 ust. 4 Ustawy z dnia 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych. Organ podnosi, że Sąd wyszedł poza granice wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku i w takim też ujęciu rozpoznawał niniejszą sprawę. W ocenie organu, gdyby dokonana została prawidłowa oceny istoty spornego w sprawie zagadnienia, Sąd mógłby orzec inaczej.

[XXX] w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

W rozpatrywanej sprawie sformułowano zarzuty dotyczące zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego, a więc art. 33 ust. 4 u.f.z.o. oraz art. 17 w związku z art. 33 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.z.o., jak i prawa procesowego tj. art. 141 § 4 w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się, że co do zasady, w razie powołania w skardze kasacyjnej zarówno zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i prawa procesowego, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają ostatnie z wymienionych, ponieważ ich uwzględnienie mogłoby uczynić przedwczesnym albo bezprzedmiotowym odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie łączą się one ze sobą w sposób umożliwiający i uzasadniający wspólne odniesienie się do nich. W gruncie rzeczy bowiem rozstrzygnięcie sprawy sprowadza się do dokonania oceny wykonania przez Prezydenta Miasta Bolesławiec wytycznych wynikających z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 571/18, który został utrzymany w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2019 r., w sprawie I GSK 613/19. Wytyczne wynikające z orzeczeń sądów administracyjnych wydanych w tej sprawie skierowane pod adresem organu administracji wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 p.p.s.a.). W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w warunkach związania ma obowiązek, w granicach zarzutów skargi kasacyjnej, skontrolować ocenę prawną i faktyczną Sądu I instancji zawartą w zaskarżonym wyroku odnoszącą się do wykonania przez Prezydenta Miasta Bolesławiec zaleceń Sądu w ramach czynności z dnia 2 października 2019 r. w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji podmiotowej. W istocie zaś wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się wokół tego jednego zagadnienia. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w zakresie wskazania, czy istnieje możliwość zwiększenia dotacji oświatowej i wygenerowania w ten sposób dodatkowych środków na ten cel, organ nie wypełnił w całości tego wskazania i ten aspekt przesądził, w ocenie Sądu, o stwierdzeniu bezskuteczności zaskarżonej czynności. W wiążącym organ wyroku nakazano bowiem zbadać, czy możliwość zwiększenia dotacji oświatowej istnieje, a nie tylko, czy istniała w 2018 r. Stanowisko Sądu I instancji stwierdza, że wniosek skarżącej został złożony w 2018 r., ale jego analiza dokonywana jest w czasie późniejszym, a więc także wnioski organu winny być ukierunkowane na kwestie możliwości zwiększenia dotacji i uzyskania dodatkowych środków na wskazany cel zarówno w 2018 r., jak i obecnie, tj. na dzień podejmowania czynności przez organ.

W ocenie Sądu I instancji pełne wykonanie wyroku, który wiąże w rozpatrywanej sprawie oznaczało ponadto konieczność rozstrzygnięcia odnośnie do wyrażenia bądź też niewyrażenia zgody na odstępstwo od terminów określonych w art. 33 ust. 1 i 2 w przypadku skarżącej. W świetle przepisu art. 33 ust. 4 u.f.z.o., kwestia ta pozostawiona została uznaniu organu. Zatem organ ma prawo swobodnego wyboru, czy w danej sprawie zachodzi przypadek uzasadniający przyznanie dotacji, czyli to organ decyduje o sposobie rozstrzygnięcia. Nie zwalnia to jednak organu - w procesie dochodzenia do podjęcia rozstrzygnięcia - od uwzględnienia całokształtu okoliczności faktycznych, które mogłyby przemawiać za podjęciem rozstrzygnięcia korzystnego dla strony, przy czym w niniejszej sprawie okoliczności wymagające zbadania zostały wiążąco określone w prawomocnym wyroku WSA, zaś ocena organu nie została pod tym kątem w pełni dokonana. Poza tą oceną znalazły się bowiem okoliczności faktyczne dotyczące aktualnych możliwości zwiększenia dotacji na rzecz skarżącej i wygenerowania w ten sposób dodatkowych środków.

Wyrażone w tym zakresie stanowisko Sądu I instancji jest prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że pełne uwzględnienie przez organ wytycznych wynikających w tej sprawie z prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych obu instancji wymaga aktualnej oceny na dzień dokonywania czynności przez organ możliwości przyznania dotacji oświatowej. Skoro bowiem odmawiając przyznania dotacji czynnością z 18 września 2018 r. Prezydent Miasta Bolesławiec naruszył prawo, co zostało potwierdzone wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i NSA, to w konsekwencji stwierdzenia bezskuteczności tej czynności, organ miał obowiązek skrupulatnego wykonania wytycznych określonych w wyroku z dnia 17 stycznia 2019 r. wydanym w sprawie III SA/Wr 571/18. W wyroku tym wskazano: "ważne jest również i to, czy istnieje możliwość, co wykazano w skardze, zwiększenia dotacji oświatowej i wygenerowania w ten sposób dodatkowych środków na w/w cel." Sąd I instancji słusznie zatem wskazał, że wytyczna wynikająca z wiążącego w tej sprawie wskazania Sądu dotyczyła możliwości wygenerowania środków na cel objęty wnioskiem o dotacje, a nie czy istniała ona tylko w 2018 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność ta została skrupulatnie zauważona i prawidłowo oceniona przez Sąd I instancji. Należy również prawidłowo ocenić stanowisko WSA we Wrocławiu, że dopiero tego rodzaju pogłębiona analiza możliwości zwiększenia dotacji i uzyskania dodatkowych środków na wskazany cel zarówno w 2018 r., jak i obecnie, tj. na dzień podejmowania czynności, powinna poprzedzać wyrażenie lub odmowę wyrażania zgody na odstąpienie przez organ dotujący od terminów określonych w art. 33 ust. 1 i 2 u.f.z.o. i ewentualnie skorzystanie z możliwości jaka daje organowi art. 33 ust. 4 u.f.z.o., choć kwestia ta pozostawiona została uznaniu organu.

W tym świetle za chybione należało uznać zarzuty naruszania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu art. 33 ust. 4 u.f.z.o. oraz art. 17 w związku z art. 33 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.z.o. Sąd I instancji przedstawił bardzo precyzyjne stanowisko w sprawie. Ocena prawna i faktyczna Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest prawidłowa, zaś sam fakt, iż Sąd doszedł na podstawie akt sprawy i oceny wytycznych zawartych w wiążących w tej sprawie wyrokach do odmiennych wniosków niż podnosi skarżący kasacyjnie organ, nie może być poczytywane za usprawiedliwione naruszenie art. 141 § 4 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 z późn. zm.) oraz art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2021r., poz. 1923 z późn. zm.) w zw. z cz. IV jej załącznika.