I GSK 158/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2024 r., sygn. akt I GSK 158/20 w sprawie ze skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 137/18 w sprawie ze skargi Ś. Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 listopada 2017 r., nr 107/16/17 w przedmiocie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania postanawia: sprostować oczywistą omyłkę pisarską w ten sposób, że w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 lutego 2024 r. na str. 8 w wierszu 3 od dołu skreśla się wyrazy "na wezwanie Sądu I instancji" oraz na str. 9 w wierszu 4 i 5 od góry skreśla się wyrazy "Wprawdzie organ nie wykonał zobowiązania nałożonego przez Sąd I instancji, co do uzupełnienia akt, jednakże". W wierszu 6 od góry wyraz "wobec" zastępuje się wyrazem "Wobec".

Wyrokiem z 9 lutego 2024 r., sygn. akt I GSK 158/20, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej zwanego "Prezesem ARiMR" lub "organem") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 września 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 137/18, w sprawie ze skarg kasacyjnych Ś. Sp. z o.o. w W. (dalej zwanej "Spółką") oraz Prezesa ARiMR od wyroku WSA w Warszawie z 8 października 2018 r. w sprawie ze skargi Spółki na decyzję organu z 7 listopada 2017 r. w przedmiocie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania.

Pełnomocnik skarżącej pismem z 11 marca 2024 r. wniósł o sprostowanie wyroku Naczelny Sąd Administracyjny z 9 lutego 2024 r. w zakresie jego uzasadnienia poprzez wykreślenie części zdania (str. 8): "choć organ administracyjny na wezwanie Sądu I instancji nie przedstawił egzemplarza podpisanego odwołania strony" oraz wykreślenie pierwszej części zdania (str. 9): "Wprawdzie organ nie wykonał zobowiązania nałożonego przez Sąd I instancji, co do uzupełnienia akt".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 156 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r.; poz. 1634; dalej zwanej "p.p.s.a.") sąd administracyjny może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie może nastąpić również na żądanie strony (art. 159 p.p.s.a.).

Wskazane w art. 156 § 1 p.p.s.a. nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Sprostowanie wyroku nie może jednakże prowadzić do zmiany zawartego w nim rozstrzygnięcia. Niedopuszczalność sprostowania prowadząca do zmiany rozstrzygnięcia odnosi się do zmiany zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym (por. postanowienie NSA z 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 1120/14, LEX nr 1624466, postanowienie SN z 3 marca 1976 r., sygn. akt II CZ 11/76, LEX nr 7806 oraz uchwała SN z 26 kwietnia 1995 r., III CZP 43/95, OSNC 1995/9 a także Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 156 § 1, wyd. VII Lex/el).

Przedmiotem sprostowania mogą być zatem wyłącznie ujawnione w orzeczeniu niedokładności, błędy pisarskie lub rachunkowe albo inne oczywiste omyłki, przy czym w doktrynie podkreśla się, że chodzi tu jedynie o omyłki sądu. Niedokładność lub omyłka może dotyczyć np. oznaczenia stron czy innych uczestników postępowania, oznaczenia (daty, znaku, sygnatury) zaskarżonego aktu lub czynności oraz nazwy organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, przy czym nieprawidłowości te muszą mieć charakter oczywisty. Błąd pisarski natomiast to widoczne niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia lub błąd gramatyczny, czy niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Błąd rachunkowy zaś to błąd wynikający z niewłaściwego przeprowadzenia działań arytmetycznych, polegający najczęściej na błędnym działaniu sumowania lub odejmowania. Ostatnią kategorią wymienioną w przepisie art. 156 § 1 p.p.s.a. jest "inna oczywista omyłka". Pojęcie to ma znacznie szerszy zakres, jednakże jego charakter zbliżony jest do pojęć wymienionych wcześniej. Dlatego każdy tego rodzaju wypadek musi podlegać indywidualnej ocenie sądu po rozważeniu wszystkich okoliczności konkretnej sprawy Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 156 § 1, wyd. II Lex/el 2021).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny z 9 lutego 2024 r. stwierdzenia: "choć organ administracyjny na wezwanie Sądu I instancji nie przedstawił egzemplarza podpisanego odwołania strony" (str. 8 uzasadnienia) oraz "Wprawdzie organ nie wykonał zobowiązania nałożonego przez Sąd I instancji, co do uzupełnienia akt" (str. 9 uzasadnienia), których zmiany domaga się organ – jest wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie wzywał organu do uzupełnienia akt przez złożenie podpisanego egzemplarza odwołania strony – w aktach sądowych brak bowiem właściwego zarządzenia (sąd zwracał się do organu jedynie o nadesłanie decyzji Prezesa ARiMR z 7 listopada 2017 r. – k. 32). Organ słusznie wskazał, że stwierdzenia takie nie wynikają także z uzasadnienia wyroku WSA z 27 września 2019 r. Natomiast z pisma Spółki zatytułowanego "Wniosek o zastosowanie art. 55 § 3 p.p.s.a." (k. 96 akt sądowych) oraz z pisma procesowego organu z 25 października 2018 r. (k. 134 akt sądowych), w którym organ wnosił o umorzenie postępowania o wymierzenie organowi grzywny z tytułu niewykonania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. ewentualnie oddalenie ww. wniosku, a także z postanowienia Sądu I instancji z 10 stycznia 2019 r., w którym Sąd orzekł o wymierzeniu grzywny (k. 185 akt sądowych) jednoznacznie wynika, że WSA orzekając o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji (wyrok WSA z 8 października 2018 r.), oparł się na dokumentach przesłanych przez organ, tj. m.in. o niepodpisane odwołanie Spółki – o czym strony dowiedziały się z ustnych motywów rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze – na podstawie art. 156 § 1 i 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. – orzeczono jak w sentencji