I FZ 67/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 480/24 w przedmiocie odrzucenia skargi M. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 2 maja 2024 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do maja 2021 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 480/24 w sprawie ze skargi M. C. (dalej: "skarżący" lub "strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 2 maja 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm. dalej: "p.p.s.a.") odrzucił skargę.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pełnomocnik strony został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi wskazanego w zarządzeniu z 25 czerwca 2024 r. (złożenia pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed WSA lub przed sądami administracyjnymi) i pouczony o skutkach nie zastosowania się do tego wezwania. Przedmiotowe zarządzenie zostało doręczone stronie w drodze elektronicznej, w dniu 3 lipca 2024 r. (UPD k. 28). Tym samym siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku formalnego skargi kończył swój bieg 10 lipca 2024 r. Brak formalny został usunięty dopiero w dniu 17 lipca 2024 r., (UPP k. 31) wraz ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności postępowania. Sąd stwierdził, że uzupełnienie tego braku nie wywołało skutków procesowych, albowiem wniosek o przywrócenie terminu został rozpatrzony odmownie w dniu 5 sierpnia 2024 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, a postanowienie w tym przedmiocie stało się prawomocne wobec oddalenia zażalenia strony postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2024 r. sygn. akt I FZ 259/24.

Pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 3 p.p.s.a poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że pełnomocnik skarżącego nie przedstawił dokumentu pełnomocnictwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Mając na uwadze podstawy prawne, na których oparto zaskarżone postanowienie oraz argumentację jaką podniesiono w zażaleniu wskazania wymaga w pierwszej kolejności, że przepis art. 46 § 3 p.p.s.a. nakłada jednoznaczny i wyraźny obowiązek dołączenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu w przypadku, gdy pismo, w tym skarga, zostało wniesione przez pełnomocnika strony, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Obowiązek ten wynika również z treści art. 37 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., który wprost stanowi, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym pełnomocnictwo złożone do akt administracyjnych nie wypełnia dyspozycji z art. 37 § 1 zd. pierwsze oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie może być traktowane jako skuteczne złożenie pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej w sprawie przed sądem. W takiej sytuacji strona bądź jej pełnomocnik obowiązani są uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego wierzytelny odpis (zob. postanowienia NSA: z 6 października 2021 r., sygn. akt I OZ 331/21, z 9 października 2018 r., sygn. akt I OZ 906/18; z 19 lipca 2018 r., sygn. akt I OZ 688/18, z dnia 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II GZ 568/24, z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt I OZ 1287/19).

Niezasadne jest zatem stanowisko strony, że brak było podstaw do odrzucenia przez Sąd pierwszej instancji skargi z powodu niezłożenia na jego wezwanie pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego, skoro pełnomocnictwo obejmujące swoim zakresem reprezentowanie strony przed organami jak i sądami administracyjnymi złożone zostało już w postępowaniu administracyjnym. Powoływanie się przez stronę na istnienie pełnomocnictwa w aktach administracyjnych sprawy nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Skoro skarga została sporządzona i wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, który wskazał w skardze, że reprezentuje skarżącego, to Sąd pierwszej instancji, w świetle art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 i art. 49 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. prawidłowo wezwał go do przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa.

Jak wynika z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Uchybienie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachodzi wówczas, gdy czynność w tym postępowaniu nie została dokonana przez stronę w czasie oznaczonego dla tej czynności terminu ustawowego lub sądowego. Skutkiem uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi jest jej odrzucenie.

W niniejszej sprawie pełnomocnik strony został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi wskazanego w zarządzeniu z 25 czerwca 2024 r. i pouczony o skutku niezastosowania się do tego wezwania w postaci odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono stronie elektronicznie przez system e-PUAP, w dniu 3 lipca 2024 r. (UPD k. 28), a siedmiodniowy termin do jego uzupełnienia upływał w dniu 10 lipca 2024 r. W terminie tym braku formalnego skargi nie uzupełniono.

Z uwagi na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie