I FZ 67/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia O. sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie w zakresie zwrotu kosztów postępowania zawarte w pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 2022 r. sygn. akt I SA/Bd 529/22 w sprawie ze skargi O. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 1 sierpnia 2022 r. nr 0401-IOV2.4103.33.2022 w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za październik 2018 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem zawartym w punkcie 2 wyroku z 1 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 529/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, orzekając w sprawie ze skargi O. sp. z o.o. w B. (dalej: spółka, skarżąca, strona) zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy na rzecz skarżącej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w związku z uwzględnieniem skargi, na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.), zgodnie ze złożonym przez skarżącą wnioskiem kosztowym, zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania w wysokości 997 zł, na które składała się kwota 500 zł tytułem wpisu sądowego od skargi, kwota 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 480 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, którego wysokość ustalono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265, dalej: rozporządzenie opłat radcowskich).

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 12 stycznia 2023 r., skarżąca zaskarżyła kwestionowane postanowienie sądu pierwszej instancji. W uzasadnieniu pisma podniesiono, że wartość przedmiotu zaskarżenia wyniosła 61.643 zł, a pobranie od strony kwoty 500 zł tytułem wpisu stałego od skargi (stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 535), było wynikiem pomyłki sądu, który powinien był zastosować wpis stosunkowy, gdyż przedmiotem zaskarżenia była należność pieniężna.

Wnoszący zażalenie wniósł zatem o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego przed WSA w Bydgoszczy, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych , tj. w wysokości 5.917 zł, orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego oraz o rozpoznanie zażalenia na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu.

Zgodnie z art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Jednocześnie w myśl art. 205 § 2 P.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

W przedmiotowej sprawie sąd pierwszej instancji, orzekając o zwrocie kosztów postępowania, postanowił zasądzić od organu na rzecz skarżącej kwotę 997 zł, zawierającą w sobie równowartość wpisu sądowego w kwocie 500 zł, równowartość poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego wg stawki wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia opłat radcowskich, w kwocie 480 zł.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestionowane postanowienie jest prawidłowe i odpowiada prawu.

W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne. Jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi zakwestionowanie sposobu ustalenia wysokości odsetek od nadpłaty i okresu naliczania. Faktycznie zatem spór sprowadza się do kwestii oprocentowania nadpłaty. W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ wyjaśniał skarżącej, że brak jest przesłanek, aby za sporny okres stosować oprocentowanie należne przy nadpłacie, ponieważ takie oprocentowanie staje się należne w sytuacji, kiedy organ podatkowy popadł w zwłokę i nie dokonał zwrotu podatku bez rozpoczęcia czynności weryfikacyjnych lub przekroczył ich termin. Decyzja wydana w omawianym trybie nie nakładała na stronę żadnych zobowiązań mających wartość pieniężną.

W sprawach nieobjętych wpisem stosunkowym, a będących sprawami z zakresu zobowiązań podatkowych, pobiera się wpis stały stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia kosztowego. Jak słusznie wskazano w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FZ 356/13, sformułowanie "z zakresu zobowiązań podatkowych" oznacza, że ustawodawca rozszerzył obszar przypadków (spraw), do których znajdzie zastosowanie wpis stały od skargi w kwocie 500 zł, na wszelkie spory sądowoadministracyjne pozostające w związku z zobowiązaniem podatkowym. Oznacza to, że sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął wartość należnego wpisu od skargi na poziomie 500 zł i zarządził zwrot nadpłaconego wpisu ponad rzeczoną kwotę.

Powyższe determinuje również poprawność zastosowanej przez sąd pierwszej instancji stawki kosztów zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika występującego w sprawie. Z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia opłat radcowskich wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie - 480 zł. Litera a) i b) dotyczą spraw, których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (lit. a) oraz sporządzenia skargi i udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego (lit. b).

Takie samo stanowisko zajął NSA w postanowieniu z dnia 28 czerwca 2021 r., sygn. akt III FZ 4/21 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Na marginesie warto też zwrócić uwagę, że – będąc wezwana do uiszczenia wpisu od skargi – strona nie kwestionowała ustalenia przez WSA wpisu jako wpisu stałego w wysokości 500 zł stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., chociaż, przyjąwszy proponowaną przez nią wykładnię, wpis (stosunkowy) od skargi powinien był wynosić 1.500 zł na podstawie § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.

Uznając w rezultacie, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on zostać uwzględniony, albowiem art. 203 i art. 204 P.p.s.a. regulujące kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie znajdują zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

Bartosz Wojciechowski (spr.)

sędzia NSA