I FZ 5/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Zbigniew Łoboda, po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Łd 900/21 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 21 września 2021 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2015 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 900/21, wezwano działającego w imieniu M. S. (dalej – "skarżący") pełnomocnika do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 5.282 zł, odwołując się w tym zakresie do treści § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r., w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535), dalej – "rozporządzenie".

W zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości, względnie o jego zmianę i określenie wpisu w kwocie 500 zł, zarzucając naruszenie § 1 pkt 4 rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, a także § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia poprzez jego pominięcie i niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, w sytuacji gdy dotyczy ona zobowiązań podatkowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej – "p.p.s.a.", od pism wszczynających postępowanie przed sądami administracyjnymi w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, zaś pismami tymi są: skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Według zaś art. 231 p.p.s.a., wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Ponadto na podstawie art. 215 § 1 tej ustawy, w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty.

Sformułowanie przepisu art. 231 p.p.s.a. w zakresie, w jakim odnosi się do "należności pieniężnych stanowiących przedmiot zaskarżenia", przy dosłownym odczytaniu może budzić pewne wątpliwości, gdyż przedmiotem zaskarżenia nie mogą być należności pieniężne. Przedmiotem zaskarżenia są wyłącznie akty i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. Z tej przyczyny wskazany zwrot "przedmiot zaskarżenia" należy rozumieć kontekstowo, jako przedmiot postępowania objęty zaskarżonym aktem bądź czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a.

Normodawca precyzyjniej wypowiedział się w zaznaczonej kwestii w przywołanym na wstępie rozporządzeniu. W jego § 1 wskazał bowiem, że "wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem".

Treść powołanych przepisów nakazuje wyliczenie wpisu według wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. Należy przy tym pamiętać, że jak to wynika z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt I FPS 7/07, wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która stanowi faktyczny przedmiot sporu zakreślony wniesioną skargą. Nie oznacza to jednak, że sąd administracyjny wiąże wskazana przez skarżącego w tym zakresie podstawa wyliczenia wpisu stosunkowego, tudzież podany rodzaj wpisu jako wpis stały. Przepis art. 218 p.p.s.a. daje przewodniczącemu kompetencję do sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia i ewentualnego ustalenia jej w innej wysokości od podanej w skardze, co z kolei może skutkować określeniem wpisu od pisma w kwocie innej od przewidywanej przez skarżącego.

W niniejszej sprawie Zastępca Przewodniczącego Wydziału I prawidłowo zbadał, co stanowi przedmiot sporu. Przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 21 września 2021, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego l. z dnia 24 września 2021 r., nr [...], określającą kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług w wysokości 9.171,00 zł. W deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za kwiecień 2015 r. skarżący wykazał nadwyżkę podatku naliczonego w kwocie 519.010,00 zł.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, należnością pieniężną stanowiącą faktyczny przedmiot sporu zakreślony wniesioną skargą, będzie suma kwot 519.010,00 zł oraz 9.171,00 zł. Zastępca Przewodniczącego Wydziału I prawidłowo więc określił samą wysokość wpisu na kwotę 5.282 zł. Wyliczył ją zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia, według którego w sprawach, gdzie należność pieniężna objęta zaskarżonym aktem przewyższa kwotę 100.000 zł, wpis stosunkowy wynosi 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł.

W orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że przez "sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne" należy rozumieć te, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną bądź stwierdzające jej istnienie (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt II FZ 227/08). Natomiast jeżeli przedmiotem zaskarżenia nie jest akt kreujący (albo stwierdzający istnienie) należności pieniężnej, to stosownie do powołanego już wyżej art. 231 p.p.s.a. należny jest wpis stały. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest określenie stronie prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w miejsce nadwyżki podatku naliczonego nad należnym ujawnionej w deklaracji podatkowej. W tym kontekście wywód skarżącego o zasadności pobrania wpisu stałego w niniejszej sprawie jest całkowicie chybiony. Autorka zażalenia ograniczyła się bowiem do cytowania wybranych fragmentów orzeczeń sądowych, zapadających w okolicznościach faktycznych nie przystających do niniejszej sprawy. Wskazane przez nią postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące wpisów stałych odnosiły się bowiem do przypadków: zaskarżenia decyzji kasacyjnej (postanowienie NSA z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FZ 356/13), decyzji określającej wysokość straty (postanowienie NSA z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FZ 190/12) oraz decyzji w sprawie przeniesienia odpowiedzialności podatkowej (postanowienie NSA z dnia 02 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 424/08).

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził zatem brak podstaw do uwzględnienia zażalenia i dlatego na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.