1. Przedmiot zażalenia
Postanowieniem z dnia 4 września 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 194/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił zażalenie W. Z. (dalej: Skarżący) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 lipca 2017 r., o podanej już sygnaturze.
2. Uzasadnienie postanowienia Sądu pierwszej instancji
Podstawę prawną rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji stanowił art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.)
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że: - wymienionym wyżem postanowieniem z dnia 24 lipca 2017 r. Sąd, po rozpoznaniu sprzeciwu, utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 7 czerwca 2017 r.; - tym ostatnim orzeczeniem oddalono wniosek Skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie; - wniesione przez Skarżącego zażalenie było niedopuszczalne, gdyż ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ani jej art. 260 § 1 i § 2, ani 194 § 1) nie przewiduje możliwości zaskarżenia tego rodzaju postanowień.
3. Zażalenie
W zażaleniu Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, podniósł zarzuty naruszenia: art. 16 § 2, art. 83 § 3, art. 178 w związku z art. 194 § 1 pkt 1-10, art. 197 § 2, art. 254 § 1, art. 258 § 2 pkt 6-8, art. 259 § 2 i § 3, art. 260 § 1 i § 2 oraz art. 227 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Naruszeń wymienionych przepisów Skarżący upatrywał w przyjęciu przez Sąd, że nie przysługuje zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Skarżącego za jego stanowiskiem przemawiała uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt I GPS 1/09.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), modyfikująca - w sprawach wszczętych po tym dniu, a taką jest rozpoznawana sprawa - między innymi zasady rozpoznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosków o przyznanie prawa pomocy. Znacznej zmianie uległ art. 260 P.p.s.a., przed dniem 15 sierpnia 2015 r. stanowiący, że wniesienie sprzeciwu (jeśli nie jest on odrzucony) skutkuje utratą mocy zarządzenia lub postanowienia, przeciwko któremu został ten sprzeciw wniesiony, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie sądu wydane w tym trybie przysługiwało zażalenie (por. art. 260 in fine P.p.s.a., w brzmieniu sprzed 15 sierpnia 2015 r.)
Obecnie, jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, w świetle art. 260 P.p.s.a. sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzeń lub postanowień referendarza, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza zmienia albo utrzymuje w mocy, orzekając jako Sąd drugiej instancji i stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis art. 260 P.p.s.a. w brzmieniu obecnie obowiązującym nie wskazuje na zaskarżalność postanowienia wydanego na jego podstawie. W konsekwencji na tego rodzaju postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie przysługuje zażalenie.
Nie mogła zostać uwzględniona argumentacja podniesiona w złożonym środku zaskarżenia. Odwoływała się ona do uchwały z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt I GPS 1/09, zgodnie z którą: "Na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o odrzuceniu sprzeciwu wniesionego od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, przysługuje zażalenie". Treść tej uchwały nie przystawała do rozstrzygnięcia objętego postanowieniem z dnia 24 lipca 2017 r., którym to Sąd utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego, a nie odrzucił sprzeciw.
W świetle powyższego, zasadnie w realiach tej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że zażalenie na postanowienie z dnia 24 lipca 2017 r. było niedopuszczalne i jako takie podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.
Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.