I FZ 312/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 60/22 w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki rachunkowej w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 18 października 2021 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 14 lipca 2022 r. (sygn. akt III SA/Wa 60/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) sprostował oczywistą omyłkę rachunkową w punkcie drugim sentencji wyroku z dnia 30 czerwca 2022 r. w ten sposób, że w miejsce liczby i wyrazów: "20210 zł (słownie: dwadzieścia tysięcy dwieście dziesięć złotych)" wpisał prawidłową liczbę i wyrazy: "10817 zł (słownie: dziesięć tysięcy osiemset siedemnaście złotych)".

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podał, że z akt sprawy bezsprzecznie wynika, iż przy sporządzaniu sentencji wydanego wyroku doszło do błędnego oznaczenia zasądzonej od organu administracji na rzecz Skarżącej kwoty zwrotu kosztów postępowania sądowego poprzez wpisanie kwoty "20210 zł" zamiast prawidłowej "10817 zł". Potwierdzeniem powyższego jest również uzasadnienie wyroku, w którym w sposób wyraźny wskazano podstawę prawną orzeczenia o kosztach postępowania sądowego. Koszty te obejmowały opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 10.800 zł. Tym samym Sąd stwierdził, że w sentencji wyroku wystąpiła oczywista omyłka rachunkowa, ponieważ suma ww. kwot wynosi 10817 zł, a nie jak błędnie wskazano 20210 zł, dlatego na podstawie art. 156 § 1 i 2 sprostowano z oczywiste błędny rachunkowe.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył w imieniu Skarżącej pełnomocnik, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 156 § 1 P.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie pomimo, że w wyroku z 30 czerwca 2022 r. brak było omyłek wymienionych w tym przepisie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 156 § 1 P.p.s.a., sąd z urzędu może sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Ze względu na treść art. 166 P.p.s.a. przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie w przypadku postanowień. Sprostowanie orzeczenia sądowego jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie jego wadliwości przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, która jednocześnie nie może prowadzić do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia, co jest dopuszczalne tylko w drodze jego zaskarżenia środkiem odwoławczym. Nie ulega wątpliwości, że wszystkie wskazane w art. 156 § 1 P.p.s.a. nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, pewny. Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Wyraża się ona bowiem w tym, że jest natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. Sprostowanie orzeczenia nie może jednakże prowadzić do zmiany zawartego w nim rozstrzygnięcia. O dopuszczalności sprostowania decyduje przede wszystkim wpływ omyłki na treść orzeczenia sądu (zob. np. postanowienie NSA z dnia: 22 grudnia 2004 r., OZ 887/04; 26 stycznia 2016 r., II FSK 1229/15; 19 maja 2021 r., I OZ 1213/19). Przedmiotem sprostowania mogą być wyłącznie ujawnione w orzeczeniu niedokładności, błędy pisarskie lub rachunkowe albo inne oczywiste omyłki, przy czym chodzi tu jedynie o omyłki sądu, nie zaś pomyłki popełnione przez strony postępowania (por. np. postanowienie NSA z dnia 1 czerwca 2010 r., II GZ 109/10). Niedokładność lub omyłka może dotyczyć np. oznaczenia stron czy innych uczestników postępowania, oznaczenia (daty, znaku, sygnatury) zaskarżonego aktu lub czynności oraz nazwy organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność (por. np. postanowienie NSA z dnia 3 września 2013 r., II OZ 665/13). Przy czym zawsze przy ocenie celowości sprostowania każdorazowo sytuacja taka musi podlegać indywidualnej ocenie sądu, po rozważeniu wszystkich okoliczności danej sprawy.

W orzecznictwie przyjmuje się, iż błąd pisarski stanowi oczywistą omyłkę, gdy widocznym pozostaje, iż wbrew zamierzeniu sądu doszło do niewłaściwego użycia wyrazu lub oczywiście mylnej pisowni albo widocznie niezamierzonego opuszczenia jednego lub więcej wyrazów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 863/00; postanowienie NSA z 6 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1115/12). Za błąd rachunkowy uznaje się zaś błąd wynikający z niewłaściwego przeprowadzenia badań arytmetycznych, a w szczególności błędne zsumowanie lub odjęcie poszczególnych pozycji (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 887/04, postanowienie NSA z 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I FSK 558/11).

Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż wysokość kwoty zasądzonej od organu podatkowego na rzecz Skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w wymiarze wskazanym w punkcie drugim sentencji wyroku z 30 czerwca 2022 r. stanowi oczywistą omyłkę. W niniejszej sprawie wartość przedmiotu sporu została oznaczona na kwotę 1.299.297 zł. Stosownie do § 2 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 200 000 zł do 2 000 000 zł - 10800 zł. Do kosztów sądowych należało również dodać koszty pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Suma tych dwóch kwot ukształtowała się na poziomie 10817 zł, a nie jak błędnie wskazano 20210 zł. Powyższe znalazło także odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku.

Wadliwe wskazanie tych kosztów na poziomie kwoty 20210 zł stanowiło w świetle powyższych uwag oczywistą omyłkę rachunkową, którą należało sprostować w trybie art. 156 § 1 i 2 p.p.s.a. W takiej sytuacji należy uznać, że dostrzeżona oczywista omyłka wystąpiła wbrew zamierzeniu sądu, co wynika z uzasadnienia wyroku, zaś jej sprostowanie, podjęte z urzędu, nie prowadziło do zmiany zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia (por. np. postanowienie NSA z dnia 16 października 2018 r., I OZ 962/18). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdza to również fakt, że w celu stwierdzenia powyższej oczywistej omyłki nie była konieczna pogłębiona analiza akt postępowania (por. np. postanowienie NSA z 30 listopada 2011 r., I OZ 907/11), nie doszło do mylnego ustalenia faktu (por. np. postanowienie NSA z dnia 26 października 2011 r., I OZ 804/11), a zaistniałe nieprawidłowości były natychmiast rozpoznawalne i wynikały z treści orzeczenia (por. np. postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2012 r., I FSK 561/11).

Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.