I FZ 31/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Ryszard Pęk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 1381/16 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 25 sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca 2012 r., od września do grudnia 2012 r., od stycznia do marca 2013 r., od maja do listopada 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 5 grudnia 2016 r., sygn. akt: I SA/Gd 1381/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił P. S. (dalej zwany "skarżącym") wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z 25 sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z 22 kwietnia 2016 r., nr [...].

2. Z przedstawionego przez sąd I instancji stanu sprawy wynikało, że złożony w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony i poparty aktualnymi danymi o stanie majątkowym skarżącego, które pozwoliłyby dokonać pełnej oceny zasadności twierdzeń zawartych we wniosku i które wskazywałaby na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t., dalej zwana w skrócie "ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi").

3. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący, wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji a także o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zarzucił sądowi I instancji, że wykonanie powyższych decyzji i przeprowadzenie przymusowej egzekucji spowoduje wielką szkodę i pozbawi go środków utrzymania. Wniósł także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do zażalenia na okoliczność sytuacji majątkowo-finansowej skarżącego oraz, na podstawie art. 195 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd I instancji.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4.1. Zażalenie nie jest zasadne.

4.2. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zatem zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, stosownie do treści art. 61 § 3 tej ustawy, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Z treści tego przepisu wynikają dwie przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym ciężar w zakresie uprawdopodobnienia okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że jego wykonanie faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

4.3. Jak słusznie zauważył to sąd I instancji skarżący w złożonym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ograniczył się wyłącznie do ogólnikowego wskazania, że wykonanie decyzji spowoduje niepowetowaną szkodę. Tymczasem wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji i jego uzasadnienie powinien odnosić się do konkretnych (realnych) zdarzeń (okoliczności, które mogą wystąpić w przyszłości), pozwalających przyjąć, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Innymi słowo skarżący powinien należycie uzasadnić złożony wniosek, tj. poprzeć go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami.

Odnosząc powyższe uwagi o charakterze ogólnym do zarzutów podniesionych w zażaleniu podkreślić należy, że wskazywana przez skarżącego sytuacja finansowa a także stan finansowy jego rodziny, nie jest w tym przypadku wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Tymi przesłankami są bowiem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem tych decyzji. Egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w postanowieniu z 11 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 402/16, zgodnie z którym trudna sytuacja materialna strony może mieć wpływ na przyznanie prawa pomocy, ale nie jest wystarczającą przesłanką do wstrzymania wykonania danego aktu administracyjnego.

4.4. Odnotować należy, że skarżący pomimo, że w uzasadnieniu zażalenia rozwinął argumentację przemawiającą w jego ocenie za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, to zauważyć trzeba, że postępowanie zażaleniowe nie polega na ponownym rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, gdyż ma na celu zbadanie czy sąd I instancji, przy wydawaniu objętego zażaleniem postanowienia, nie naruszył przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawa, co wynika z art. 194 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2014 r., sygn. II FZ 394/14, z 17 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 331/14, z 27 listopada 2014 r., sygn. akt II FZ 1793/14, z 19 marca 2015 r., sygn. akt II FZ 144/15 oraz z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 653/14; publ. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

4.5. Z powyższych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

4.6. Odnosząc się na zakończenie do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem przepisy art. 203 i 204 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. (por. także uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I OPS 4/07, opubl. ONSAiWSA z 2008 r., nr 2, poz. 23).