I FZ 3/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/GI 276/22 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 10 grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wybrane okresy od października 2016 r. do września 2017 r. postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 7 listopada 2022 r. (sygn. akt I SA/GI 276/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd pierwszej instancji, WSA) w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Spółka, Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie podatku od towarów i usług za wybrane okresy od października 2016 r. do września 2017 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Sąd pierwszej instancji w treści uzasadnienia wyżej opisanego postanowienia wskazał, że analiza akt sprawy, a zwłaszcza materiałów źródłowych przedstawionych przez Skarżącą w toku rozpoznania jej wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie (sygn. akt I SPP/Gl 80/22), pozwala stwierdzić, że w jej przypadku zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Za dowiedzione Sąd bowiem uznał, że wskutek podjęcia czynności zmierzających do wyegzekwowania spornej należności Skarżąca faktycznie nie jest w stanie prowadzić jakiejkolwiek działalności, a ryzyko jej upadłości jest realne. Sąd uznał, że całokształt materiału dowodowego, w świetle art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) przemawiał za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. w sytuacji, gdy nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej Spółce znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków podczas gdy Sąd niezasadnie uznał, że wskutek podjęcia czynności zmierzających do wyegzekwowania należności obecnie nie jest ona faktycznie zdolna prowadzić jakiekolwiek działalności, a ryzyko jej upadłości jest realne.

Mając na uwadze powyższe, organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, wskazuje się, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. To w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jej interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami. Uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku nie oznacza bowiem gołosłownego stwierdzenia przez podmiot powołujący się na te okoliczności, że one zachodzą (por. postanowienie NSA z 26 sierpnia 2014 r., II FSK 998/14, z 13 listopada 2014 r., II FZ 1504/14, dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela w pełni ocenę Sądu pierwszej instancji, że wniosek Strony o wstrzymanie wykonania decyzji zasługiwał na uwzględnienie, gdyż Skarżąca uprawdopodobniła zaistnienie przesłanek, które dawałyby podstawę do zastosowania środka ochrony tymczasowej. Jednocześnie na obecnym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje ponownie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, ale bada zgodność z prawem działania Sądu pierwszej instancji, a więc rozstrzyga na podstawie stanu, jaki istniał w dacie orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny.

Spółka we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu drugiej instancji argumentowała, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi przeciwko Skarżącej egzekucję. Zgodnie z zawiadomieniem przesłanym przez ten organ z 15 grudnia 2021 r., łączna kwota dochodzonych należności wynosi 1 253 885,08 zł (w tym 1 017 520 zł należność główna i 121 103,50 zł odsetki). Strona do niniejszego wniosku dołączyła ponadto dokumentację związaną z prowadzoną egzekucją przez ten organ podatkowy. Skarżąca wskazała również, że nie posiada środków umożliwiających spłatę ww. należności, a co za tym idzie, nie jest w stanie normalnie funkcjonować i regulować bieżących należności z innych tytułów, co powoduje krytyczne zagrożenie dla dalszego funkcjonowania. Zdaniem Skarżącej, stan wykonalności decyzji drugiej instancji skutkuje brakiem możliwości podejmowania jakichkolwiek rozporządzeń majątkowych, co w praktyce uniemożliwia bieżącą działalność, regulowanie bieżących należności i wniesienie jakichkolwiek opłat w sprawie, w konsekwencji pozbawia Stronę możliwości ochrony przysługujących jej uprawnień. Strona argumentowała także, że stan wykonalności zaskarżonej decyzji powoduje, że zachodzą przesłanki do złożenia wniosku o upadłość. Jednocześnie analiza akt sprawy w zakresie przyznania Skarżącej prawa pomocy (sygn. akt [...]) i obszernej dokumentacji tam przedłożonej potwierdza okoliczność, że środki pieniężne Spółki zostały zabezpieczone przez organy podatkowe. Ponadto na rachunku bankowym Skarżącej nie ma żadnych środków pieniężnych, a na skutek prowadzonego postępowania egzekucyjnego doszło do zamrożenia wszelkich jej aktywów. Warto zauważyć, na co również zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, że wysokość kapitału zakładowego Skarżącej wynosi 20.000 zł, wartość jej środków trwałych według bilansu za 2020 r. wynosi 8.319,52 zł. Ponadto Skarżąca w 2020 r. poniosła stratę w wysokości 73.330,70 zł, a łączna wysokość dochodzonych od niej należności przewyższa kwotę 1.2500.000 zł.

Wobec powyższego, stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo przeanalizował przedłożone przez Skarżącą dokumenty, wszechstronnie je rozważył i na ich podstawie zajął stanowisko w sprawie, czemu dał wyraz w poprawnym uzasadnieniu słusznie uznając, że Skarżąca wypełniła ciążący na niej obowiązek, wynikający z przywołanego wyżej art. 61 § 3 P.p.s.a. w zakresie wykazania swojej aktualnej sytuacji finansowej pozwalającej na ocenę jej żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w aspekcie możliwości wystąpienia jednej bądź obu przesłanek określonych w tym przepisie, warunkujących jego zastosowanie.

Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że Skarżąca uprawdopodobniła okoliczności mieszczące się w granicach danych przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. i przedstawiła na tą okoliczność stosowną dokumentację obrazującą jej sytuację finansową i materialną, a całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego dawał podstawy do zastosowania wobec Spółki ochrony tymczasowej.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji.