I FZ 249/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 417/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia 24 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonych kwot zobowiązań w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2019 r., a także zabezpieczenia na majątku strony zobowiązania w tym podatku za te okresy postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 6 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 417/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu wniosku M. S. (dalej skarżący) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej do tego Sądu decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z 24 lutego 2023 r. w przedmiocie określenia przybliżonych kwot zobowiązań w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2019 r., a także zabezpieczenia na majątku strony zobowiązania w tym podatku za te okresy.

2. Skarżący w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że "jej wykonanie spowoduje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków".

3. Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023r., poz. 259 ze zm. dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) podkreślił, że skarżący nie wykazał we wniosku przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem wniosek przez niego złożony, poza powołanym "żądaniem" nie zawierał jakiegokolwiek uzasadnienia umożliwiającego jego merytoryczną ocenę, jak również do wniosku nie dołączono żadnych dokumentów, które uprawdopodobniały by okoliczności przewidziane w art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

4. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

5.2. Na wstępie należy podkreślić, że wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania zaskarżonego aktu – ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, będące formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, jest wyjątkiem od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, według którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których stanowi § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.

5.3. Z uwagi na przytoczone wyżej brzmienie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania i uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07 oraz z 9 września 2010 r., sygn. I OZ 671/10 i z 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 988/12; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Brak uzasadnienia wniosku lub jego nieodpowiednie uzasadnienie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę i tym samym wniosek taki – jako nieuzasadniony – podlega oddaleniu (vide J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206).

5.4. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy odnotować, że skarżący wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie przedstawił żadnych okoliczności, z których wynikałoby, że w następstwie wykonania zaskarżonej decyzji wystąpi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie dołączył także stosownej dokumentacji, na podstawie której Sąd byłby w stanie ocenić jego sytuację finansową i majątkową i orzec o możliwości przyznania ochrony tymczasowej.

5.5. W świetle powyższego nie naruszała art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjęta przez Sąd pierwszej instancji ocena, że skarżący w złożonym wniosku nie uprawdopodobnił należycie istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Sąd nie miał bowiem obowiązku z urzędu ustalać, w czym skarżący upatruje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domagał się skarżący, powinien był uprawdopodobnić okoliczności mieszczące się w granicach danych przesłanek i przedstawić na tą okoliczność stosowną dokumentację obrazującą jego sytuację finansową i materialną, czego skarżący nie uczynił.

5.6. Na powyższą ocenę nie ma wpływu przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia dodatkowa, niepoparta żadnymi dokumentami, argumentacja popierająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie bierze pod uwagę okoliczności przedstawione we wniosku o wtrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i na ich tle ocenia czy sąd pierwszej instancji oddalając wniosek nie naruszył art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

5.7. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie, jako nieuzasadnione.