I FZ 247/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 11 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1076/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 25 lipca 2022 r., nr 1201-IOP2-3.4103.18.2022.8 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od października 2013 r. do stycznia 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1076/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę E. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 25 lipca 2022 r.

w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od października 2013 r. do stycznia 2014 r. i jednocześnie zwrócił skarżącej kwotę 2.651 zł, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 grudnia 2022 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.651 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu 16 stycznia 2023 r. Skarżąca uiściła wpis w dniu 25 stycznia

2023 r., a więc po upływie wyznaczonego terminu. W konsekwencji skargę należało odrzucić, na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej - "p.p.s.a.").

Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do dalszego prowadzenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 67 § 5 p.p.s.a. poprzez niedoręczenie wezwania do uzupełnienia braku fiskalnego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 25 lipca 2022 r. i zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w aktach postępowania podatkowego znajduje się pełnomocnictwo dla adw. M. S. do reprezentowania skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wszelkie pisma w ramach postępowania winny być zatem kierowane do pełnomocnika strony, zgodnie z treścią art. 67 § 5 p.p.s.a. Pismo doręczone z pominięciem pełnomocnika strony nie wywołuje skutków procesowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 67 § 1 p.p.s.a., jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście, a gdy nie ma ona zdolności procesowej - jej przedstawicielowi ustawowemu. Stosownie zaś do treści art. 67 § 5 p.p.s.a., jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo doręczył wezwanie do uzupełnienia braku fiskalnego skargi bezpośrednio stronie. Na dzień wystosowania wezwania skarżąca nie była reprezentowana przez pełnomocnika, w związku z czym brak było podstaw do zastosowania art. 67 § 5 p.p.s.a.

Z treści zażalenia wynika, że E. K. ustanowiła pełnomocnika

w toku postępowania podatkowego. Pełnomocnictwo złożone do akt administracyjnych obejmowało również reprezentowanie przed sądami administracyjnymi. Trzeba jednak podkreślić, że skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła osobiście E. K. Z treści skargi nie wynikało, że strona ma wolę być reprezentowaną przez pełnomocnika. W nagłówku pisma nie podano danych osobowych pełnomocnika. Do skargi nie dołączono też pełnomocnictwa. Stosowny dokument został złożony dopiero na wezwanie Sądu, w toku postępowania zażaleniowego.

Zgodnie z zasadą wolnego wyboru działania przed sądem administracyjnym (art. 34 p.p.s.a.) to do strony postępowania należy decyzja odnośnie tego, czy przed sądem administracyjnym będzie występowała osobiście, czy też będzie reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego. Sąd administracyjny o ustanowieniu pełnomocnika powinien zostać zatem poinformowany przez stronę

w pierwszym piśmie procesowym przesyłanym do sądu.

Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, fakt dołączenia pełnomocnictwa do akt administracyjnych (podatkowych) sprawy nie zwalnia z obowiązku przedłożenia tego dokumentu w postępowaniu sądowym. Treść art. 37 § 1 p.p.s.a. oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że pełnomocnik już przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej w imieniu strony, organu lub przedstawiciela ustawowego ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Obowiązek złożenia pełnomocnictwa jest powiązany z pierwszą czynnością procesową i nie można jej utożsamiać z czynnością dokonaną przed organami administracji publicznej, ponieważ są to dwa różne autonomiczne postępowania. Zawarta w art. 37 § 1 p.p.s.a. regulacja dotyczy postępowania sądowego, tak samo jak wynikający z art. 46 § 3 p.p.s.a. obowiązek pełnomocnika dołączania pełnomocnictwa (por. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1879/21; z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2203/17; z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt I FSK 1379/16; z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 241/15; z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3627/14; z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I FSK 490/14).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.