I FSK 1717/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia WSA del. Maja Chodacka, Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1919/21 w sprawie ze skargi S. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 22 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2015 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 22 czerwca 2021 r. nr [...], 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz S. S.A. z siedzibą w W. kwotę 12.460 (dwanaście tysięcy czterysta sześćdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.

1.1. Zaskarżonym wyrokiem z 22 kwietnia 2022 r. (sygn. akt III SA/Wa 1919/21), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji), oddalił skargę S. S.A. z siedzibą w W. (dalej: spółka, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: DIAS, organ drugiej instancji) z 22 czerwca 2021 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2015 r. (opisany wyrok i powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).

1.2. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zaskarżoną decyzją z 22 czerwca 2021 r. DIAS w Warszawie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej: NUS, organ pierwszej instancji) z 25 lutego 2021 r., którą odmówiono spółce stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za marzec 2015 r., czerwiec 2015 r., wrzesień 2015 r. i grudzień 2015 r.

W dniu 29 grudnia 2020 r. do organu pierwszej instancji zostały złożone przez spółkę korekty deklaracji VAT-7 za: marzec 2015 r., czerwiec 2015 r., wrzesień 2015 r. i grudzień 2015 r. W wyniku złożenia tychże korekt za ww. okresy rozliczeniowe powstały nadpłaty podatku w łącznej wysokości 95 274 zł.

Następnie pismem z 29 grudnia 2020 r. spółka zwróciła się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o stwierdzenie nadpłat w podatku od towarów i usług za ww. okresy rozliczeniowe. Do wniosku dołączono: korekty rejestrów importu usług za korygowane okresy rozliczeniowe oraz rejestry sprzedaży przed i po dokonaniu przedmiotowych korekt dotyczące importu usług wraz z fakturami dokumentującymi import usług oraz poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię tłumaczenia przysięgłego umowy z B. L.P. W powyższych korektach deklaracji VAT-7 spółka dokonała zmniejszenia kwoty podatku należnego z tytułu importu usług oraz zmniejszenia kwoty podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług pozostałych. Pierwotnie, w przypadku transakcji importu usług. Spółka zastosowała stawkę VAT 23%. Zdaniem spółki, usługi te powinny zostać objęte zwolnieniem z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm., dalej: u.p.t.u.).

Odnosząc się natomiast do korekty podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług pozostałych, spółka pierwotnie dokonała odliczenia podatku VAT z tytułu importu usług z zastosowaniem współczynnika, o którym mowa w art. 90 u.p.t.u. W złożonych korektach deklaracji VAT-7 dokonała zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w tej części, która dotyczyła transakcji importu usług, będących przedmiotem wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

W złożonym wniosku o stwierdzenie nadpłaty spółka wskazała, że jest towarzystwem funduszy inwestycyjnych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1355 z późn zm., obecnie Dz. U z 2020 r. poz. 95, dalej: ustawa o funduszach inwestycyjnych) i prowadzi działalność na podstawie stosownego zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego.

Podstawowym obszarem działalności spółki jest tworzenie i zarządzanie różnego rodzaju funduszami inwestycyjnymi przewidzianymi w przepisach ustawy o funduszach inwestycyjnych. Prowadzenie głównej działalności polegającej na zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi wiąże się z koniecznością nabywania szeregu usług, w tym również usług świadczonych przez kontrahentów zagranicznych, które są niezbędne do wsparcia prowadzenia działalności w zakresie zarządzania funduszami. Wśród nabywanych przez spółkę świadczeń w ramach importu usług znajdują się usługi polegające na zapewnieniu dostępu do publicznych danych transakcyjnych w zakresie obrotu instrumentami finansowymi (dostęp w czasie rzeczywistym do bieżących notowań instrumentów finansowych, indeksów giełdowych itp.) - usługi te spółka nabywa od B. L.P. (dostawca).

Usługi powyższe obejmują udostępnianie informacji odnośnie bieżących notowań na wybranych rynkach finansowych, np. danych odnośnie kursów papierów wartościowych, notowań instrumentów pochodnych, indeksów giełdowych itp. Powyższe dane przekazywane są za pośrednictwem terminali udostępnianych spółce przez dostawcę. Dzięki nabywanym usługom spółka otrzymuje w czasie rzeczywistym komplet danych, analiz i rekomendacji niezbędnych do świadomego podejmowania decyzji inwestycyjnych w celu osiągnięcia jak najlepszych wyników finansowych w interesie swoich klientów, tj. uczestników funduszy inwestycyjnych zarządzanych przez spółkę. Nabywane usługi zapewniają ponadto wsparcie dla pracowników spółki odpowiedzialnych za zarządzanie funduszami w zakresie tworzenia portfeli inwestycyjnych zgodnych z polityką inwestycyjną danych funduszy oraz dopuszczalnym poziomem ryzyka. Zdaniem spółki spełnione zostały przesłanki do zastosowania wobec niej zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u.

Organ odwoławczy, przychylił się do stanowiska organu pierwszej instancji, że usługi mają charakter usług kompleksowego nabywania informacji, które służą spółce do prowadzenia działalności, ale nie są to usługi zarządzania funduszami, jako że nie są to usługi specyficzne i istotne dla zarządzania funduszami. Usługi mają charakter usług samoistnych, stanowiących odrębną całość, które można oddzielić od usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi i niemających charakteru usług specyficznych i istotnych dla usług wskazanych w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u., a w konsekwencji niepodlegających zwolnieniu z VAT na zasadach określonych w tym przepisie.

1.3. W ocenie Sądu pierwszej instancji skarga spółki nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd pierwszej instancji za prawidłowe uznał stanowisko organu, że jak wynika ze stanu faktycznego, nabywane przez spółkę świadczenia nie będą podlegały zwolnieniu od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u. Sąd wziął również pod uwagę wynik wykładni prounijnej art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 112 wyprowadzonej w wyroku TSUE z 2 lipca 2020 r., Blackrock, C-231/19. Sąd pierwszej instancji zauważył, że usługa nabywana przez skarżącą jest podobna do usługi nabywanej przez Blackrock, opisanej w ww. wyroku TSUE, jednak jakkolwiek może nawet wydawać się bliższa zarządzaniu funduszem inwestycyjnym niż usługa nabywana przez spółkę od Bloomberg, to jednak TSUE nie uznał, aby mieściła się w zakresie zwolnienia podatkowego.

Według Sądu pierwszej instancji, w przypadku rozpoznawanej sprawy nie można było stwierdzić, aby dostawca spornej usługi uczestniczył w działalności towarzystwa funduszy inwestycyjnych. Dostawca przekazuje tylko informacje w ustalonym wcześniej przez strony umowy zakresie. Świadczone na rzecz skarżącej usługi mają charakter informacyjny, mimo że są sprofilowane, mogą być nabywane na zasadzie rynkowej przez dowolne podmioty dla realizacji różnych celów, a nie stricte dla celów zarządzania funduszami inwestycyjnymi. Sąd zgodził się z organem, że sporne usługi polegające na zapewnieniu dostępu do publicznych danych transakcyjnych w zakresie obrotu instrumentami finansowymi (dostęp w czasie rzeczywistym do bieżących notowań instrumentów finansowych, indeksów giełdowych itp.) są czynnościami rodzajowo oddalonymi od usługi zasadniczej, w związku z czym nie można im nadać cech usługi właściwej - usłudze zarządzania funduszami inwestycyjnymi, świadczonej przez stronę. Nie obejmują bowiem cech charakterystycznych dla tej usługi.

Zdaniem Sądu, zarządzanie funduszami inwestycyjnymi, bez względu na to jak szerokie znaczenie nadać temu pojęciu, ze swej istoty wymaga bieżącego uczestniczenia w działalności specyficznej, typowej dla tego funduszu. Opisana w sprawie usługa, mająca pomocniczy i techniczny charakter, nie stanowi usługi mieszczącej się w zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi i ta okoliczność wyklucza zastosowanie do niej zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a u.p.t.u. w związku z art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 112.

Z tych powodów, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: P.p.s.a.), Sąd pierwszej instancji skargę jako niezasadną oddalił.

2. Skarga kasacyjna.

2.1. Spółka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji, zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054 ze zm.; dalej: u.p.t.u.), poprzez dokonanie błędnej wykładni tego przepisu polegającej na uznaniu, że nabywane przez spółkę usługi polegające na zapewnieniu dostępu do danych transakcyjnych w zakresie obrotu instrumentami finansowymi, tj. dostępu w czasie rzeczywistym do bieżących notowań instrumentów finansowych, indeksów giełdowych itp., nie są specyficzne i istotne dla świadczonych przez spółkę usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi i w związku z tym nie stanowią usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi podlegającymi zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u., co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego niezastosowania tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji (tj. do zakwestionowania prawa skarżącej do skorzystania z ww. zwolnienia z VAT w zakresie nabywanych przez nią usług, a zatem do zwrotu nadpłaty podatku w VAT);

II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.; dalej: O.p.) poprzez brak uchylenia przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji, mimo nieprawidłowego nieuwzględnienia przez organ drugiej instancji na etapie postępowania podatkowego zasady rozstrzygania wątpliwości co do treści przepisu art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u. na korzyść podatnika,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p. poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji mimo, że została ona wydana na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnych ustaleń w stanie faktycznym poczynionych przez organ drugiej instancji, a w konsekwencji naruszyło zasadę prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym,

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. oraz art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u., poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji pomimo, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego.

W związku z powyższymi naruszeniami, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wydanie w tym zakresie orzeczenia reformatoryjnego; jeżeli w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona w sposób pozwalający na wydanie orzeczenia reformatoryjnego, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

2.2. Organ podatkowy nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną spółki.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

3.1. Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy usługi świadczone przez B. L.P. na rzez skarżącej spełniają kryteria uznania ich za "usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi" w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u. oraz art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT.

3.2. Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u. zwalnia się od podatku usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.

3.3. Przepis art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u. stanowi implementację art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT, zgodnie z którym państwa członkowskie zwalniają transakcje zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi (dalej "SFI"), określonymi przez państwa członkowskie.

Zwolnienia przewidziane w art. 135 ust. 1 dyrektywy VAT są autonomicznymi pojęciami prawa Unii, których celem jest uniknięcie rozbieżności w stosowaniu systemu VAT w poszczególnych państwach członkowskich, i które należy rozważać w ogólnym kontekście wspólnego systemu VAT (zobacz w szczególności wyrok z dnia 9 grudnia 2015 r., Fiscale Eenheid X, C-595/13, EU:C:2015:801, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo).

Pojęcia użyte do określenia zwolnień, o których mowa w art. 135 ust. 1 dyrektywy VAT, należy interpretować w sposób ścisły, ponieważ zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą VAT jest pobierany od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika [patrz w szczególności wyroki: z dnia 28 października 2010 r., Axa UK (C-175/09, EU:C:2010:646, pkt 25); z dnia 17 stycznia 2013 r., Woningstichting Maasdriel (C-543/11, EU:C:2013:20, pkt 25); z dnia 12 czerwca 2014 r., Granton Advertising (C-461/12, EU:C:2014:1745, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo); z dnia 16 listopada 2017 r., Kozuba Premium Selection (C-308/16, EU:C:2017:869, pkt 39, 45); z dnia 25 lipca 2018 r., DPAS (C- 5/17, EU:C:2018:592, pkt 29); a także z dnia 19 grudnia 2018 r., Mailat (C-17/18, EU:C:2018:1038, pkt 37)].

Z brzmienia art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy wynika, po pierwsze, że nie ma on zastosowania do wszystkich funduszy, lecz wyłącznie do tych, które zostały zakwalifikowane jako SFI. Po drugie, zakresem stosowania tego zwolnienia objęte są rodzaje działalności, które można uważać za "zarządzanie".

3.4. W rozpoznawanej sprawie nie jest spornym, że fundusze, którymi zarządza wnioskodawca są SFI.

Spornym jest, czy przedmiotowa usługa B. L.P. na rzez skarżącej ma charakter usługi "zarządzania" w rozumieniu tego przepisu.

W decyzji organu odwoławczego wskazano, że powyższe usługi "obejmują udostępnianie informacji odnośnie bieżących notowań na wybranych rynkach finansowych, np. danych odnośnie kursów papierów wartościowych, notowań instrumentów pochodnych, indeksów giełdowych itp. Powyższe dane przekazywane są za pośrednictwem terminali udostępnianych spółce przez dostawcę. Dzięki nabywanym usługom spółka otrzymuje w czasie rzeczywistym komplet danych, analiz i rekomendacji niezbędnych do świadomego podejmowania decyzji inwestycyjnych w celu osiągnięcia jak najlepszych wyników finansowych w interesie swoich klientów, tj. uczestników funduszy inwestycyjnych zarządzanych przez Spółkę."

3.5. Transakcje "zarządzania", których dotyczy zwolnienie, muszą być "właściwe" dla działalności przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Ocena, co jest "właściwe" do zarządzania SFI, zależy od przedmiotu tego funduszu inwestycyjnego. Celem takiego funduszu inwestycyjnego jest zachowanie i pomnażanie majątku. Dlatego też właściwe dla zarządzania takim majątkiem jest wszystko, co musi czynić zarządca w celu zachowania powierzonych mu aktywów i osiągnięcia z nich przychodów. W tym celu musi on właściwie gospodarować przedmiotami należącymi do tych aktywów. Co w konkretnym wypadku wchodzi w skład takich działań, można zdefiniować jedynie w zależności od składników aktywów (patrz opina Rzecznik Generalnej J. Kokott w sprawie Fiscale Eenheid X, C-595/13, EU:C:2015:327, pkt 49-50).

Istotnym jest także, że usługi zarządzania świadczone przez podmiot zarządzający muszą stanowić w globalnej ocenie odrębną całość oraz spełniać szczególne i istotne funkcje z zakresu zarządzania SFI [patrz wyroki: z dnia 5 czerwca 1997 r., SDC (C-2/95, EU:C:1997:278, pkt 66); z dnia 4 maja 2006 r., Abbey National (C-169/04, EU:C:2006:289, pkt 70–72); a także z dnia 7 marca 2013 r., GfBk (C-275/11, EU:C:2013:141, pkt 21)].

3.6. W świetle powyższych okoliczności należy odpowiedź, czy sporna usługa może być uznana za stanowiącą odrębną całość oraz spełniającą szczególne i istotne funkcje z zakresu zarządzania SFI.

Sąd rozstrzygając tę sprawę w głównej mierze kierował się wyrokiem TSUE z dnia 2 lipca 2020 r. w sprawie C-231/19 BlackRock Investment Management (UK) Limited, w którym Trybunał orzekł, że art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że jedno świadczenie usług zarządzania realizowane poprzez platformę informatyczną należącą do usługodawcy będącego osobą trzecią na rzecz spółki zarządzającej funduszami, obejmujące zarówno specjalne fundusze inwestycyjne, jak i inne fundusze, nie jest objęte przewidzianym w tym przepisie zwolnieniem.

W sprawie tej spornym było, czy usługi świadczone przez osobę trzecią za pośrednictwem tzw. platformy informatycznej A., na którą składają się sprzęt, oprogramowanie i zasoby ludzkie, dostarczającej zarządzającym portfelami wyniki analiz rynkowych i monitorowania wyników i ryzyka, zapewniając wsparcie przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych, nadzór zgodność z przepisami i pozwalającej wdrażać decyzje dotyczące transakcji, to jedno i to samo świadczenie, niezależnie od zarządzanych środków, korzystające ze zwolnienia od VAT.

Odnośnie tak zarysowanego zagadnienia spornego TSUE przede wszystkim stwierdził, że "analiza rynku, monitorowanie wyników, ocena ryzyka, kontrola zgodności z przepisami i usługi w zakresie realizacji transakcji są kolejnymi etapami świadczenia, które są na równi niezbędne do pomyślnego przeprowadzenia transakcji inwestycyjnych" i "w związku z tym takie świadczenie ma postać jednego świadczenia składającego się z różnych elementów o równoważnym znaczeniu" (pkt 33) oraz "powinno podlegać jednolitemu traktowaniu podatkowemu" (por. 40).

Mając to na uwadze Trybunał stwierdził, że skoro rozpatrywana usługa była przeznaczona do zarządzania różnego rodzaju inwestycjami, a w szczególności, że może być wykorzystywana bez rozróżnienia do zarządzania SFI oraz innymi funduszami, usługi tej nie można uznać za szczególną usługę zarządzania SFI, korzystającą ze zwolnienia przewidzianego w art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT (por. pkt 48 i 49).

3.7. Jak bowiem stwierdził w tej sprawie w swojej opinii Rzecznik Generalny [...], celem zwolnienia przewidzianego w art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT nie jest przyznanie tego zwolnienia usługom zarządzania świadczonym za pośrednictwem platformy informatycznej, z której korzystają zarówno SFI, jak i fundusze inne niż SFI, co potwierdził TSUE w ww. wyroku.

Jednocześnie w punkcie 71 tej Opinii Rzecznik stwierdził, że "Pragnę jednak podkreślić, że w okolicznościach innych niż te, które zostały przedstawione Trybunałowi w niniejszej sprawie, rzeczone zwolnienie mogłoby ewentualnie zostać przyznane na rzecz usług świadczonych zarządzającemu funduszami przez osobę trzecią, pod warunkiem że usługodawca dostarczy szczegółowych danych umożliwiających organom podatkowym określenie w sposób precyzyjny i obiektywny usług świadczonych konkretnie na rzecz SFI. W takiej sytuacji bowiem usługi świadczone wyłącznie na rzecz SFI mogłyby być zwolnione na podstawie art. 135 ust. 1 dyrektywy 2006/112, pod warunkiem że podmiot świadczący usługi zarządzania funduszami (lub korzystający z tych usług w przypadku odwrotnego obciążenia) zdoła dostarczyć organom podatkowym takie dane, co z podatkowego punktu widzenia skutkowałoby tym, że podobne sytuacje są traktowane w sposób obiektywny".

Co więcej, w punkcie 41 tej opinii (w końcowej części) stwierdzono, że "usługi świadczone przez spółkę B. za pośrednictwem jej platformy A. (zwane dalej "usługami A."), poza ich przeznaczeniem do zarządzania funduszami innymi niż SFI, pełnią szczególną i istotną funkcję dla zarządzania SFI oraz stanowią odrębną całość."

3.8. Wynika z tego, że orzeczenie TSUE w tej sprawie motywowane było jedynie tym, że sporne usługi zarządzania świadczone za pośrednictwem platformy informatycznej mogły być wykorzystywane przez usługobiorcę do zarządzania nie tylko S., lecz także innymi funduszami niebędącymi S. a nie z tego powodu, że nie spełniają one warunku uznania ich za usługi "zarządzania" w rozumieniu art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT.

Sąd pierwszej instancji kierując się tym wyrokiem nie zwrócił uwagi na ten aspekt mający decydujący wpływ na rozstrzygnięcie tej sprawy przez Trybunał.

3.9. Uwzględniając zatem, że zakres usługi platformy informatycznej A., będącej przedmiotem analizy TSUE w sprawie C-231/19 BlackRock Investment Management (UK) Limited, która świadczy szeroką gamę usług zarządzania inwestycjami, takich jak analiza rynków, kontrola wydajności, ocena ryzyka, kontrola przestrzegania przepisów prawa i przeprowadzanie operacji, pokrywa się w dużej mierze z zakresem przedmiotowym usługi świadczonej przez [...], odnośnie której Sąd stwierdził, że nie obejmuje ona tylko prostych danych finansowych, ale też "kreowane analizy spełniające określone kryteria ustanowione przez Spółkę w zakresie doboru instrumentów finansowych, regionów geograficznych, określonych giełd i platform obrotu, wybranych indeksów itp.)", uznać należy, że sporna w tej sprawie usługa ma charakter usługi "zarządzania" w rozumieniu art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT, w sytuacji gdy nie jest kwestionowane, że usługa ta nie jest wykorzystywana dla funduszy innych ni ze SFI.

3.10. TSUE już w wyroku z 7 marca 2013 r. w sprawie C-275/11 GfBk Gesellschaft für Börsenkommunikation mbH stwierdził bowiem, że usługi doradcze i informacyjne mogą być zaliczone do kategorii specyficznych usług objętych zakresem czynności "zarządzania" SFI w rozumieniu art. 13 część B lit. d) pkt 6 szóstej dyrektywy (obecnie art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT).

Jeżeli w ramach spornej usługi spółka otrzymuje w czasie rzeczywistym komplet danych, analiz i rekomendacji niezbędnych do świadomego podejmowania decyzji inwestycyjnych i jeżeli analizy te spełniają określone kryteria ustanowione przez spółkę w zakresie doboru instrumentów finansowych, regionów geograficznych, określonych giełd i platform obrotu, wybranych indeksów, to nie można zgodzić się z Sądem, że taka usługa wspiera jedynie zarządzanie, dostarczając niezbędnych danych decydentom, ale nie jest charakterystyczna dla zarządzania funduszami inwestycyjnymi, gdyż w istocie stanowi jedynie jedno z narzędzi wykorzystywanych do efektywnego zarządzania funduszem inwestycyjnym.

Taka usługa świadczona przez podmiot zarządzający będący osobą trzecią stanowi odrębną całość oraz spełnia szczególne i istotne funkcje z zakresu zarządzania SFI, co wynika z ww. opinii Rzecznika Generalnego oraz wyroku TSUE w sprawie C-231/19 BlackRock. Jeżeli usługa ta obejmuje komplet danych, analiz i rekomendacji niezbędnych do świadomego podejmowania decyzji inwestycyjnych to ma ona charakter doradczy dla spółki, a zatem nie tylko istotny, lecz również szczególny dla zarządzania funduszami w zakresie podejmowania decyzji inwestycyjnych.

3.11. Tym samym, usługi świadczone przez spółkę B. L.p. na rzecz skarżącej spółki spełniają kryteria wypracowane przez Trybunał Sprawiedliwości w celu ustalenia, czy usługi świadczone przez podmiot trzeci na rzecz podmiotu zarządzającego funduszami mogą być zwolnione na podstawie art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT (art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u.), a mianowicie że usługi te stanowią w globalnej ocenie odrębną całość oraz spełniają szczególne i istotne funkcje z zakresu "zarządzania" SFI.

Funkcje bowiem usługi B. L.p., podobnie jak funkcje platformy A. w sprawie C-231/19 BlackRock, obejmują swoim zakresem cały cykl inwestycyjny, wspierając zarządzających portfelami przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych oraz we wdrażaniu decyzji dotyczących transakcji, umożliwiając komunikowanie się z innymi uczestnikami rynków finansowych.

3.12. W konsekwencji za trafny uznać należy sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u.

3.13. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny z przedstawionych powyżej powodów na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i - rozpoznając skargę - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.

3.14. Wydając ponowną decyzję organ obowiązany jest uwzględnić wykładnię art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u. zaprezentowaną w niniejszym wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. – odnośnie postepowania kasacyjnego oraz art. 200 P.p.s.a. – z tytułu kosztów postępowania za pierwszą instancję.

Danuta Oleś Janusz Zubrzycki Maja Chodacka

Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia WSA (del.)