I FSK 1434/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1522/21, w sprawie ze skargi A.S. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 30 kwietnia 2021 r., nr 0114-KDIP4-3.4012.81.2021.2.MAT, w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia umorzyć postępowanie kasacyjne.

Wyrokiem z 22 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1522/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę A.S. (dalej "skarżąca") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej "organ") z 30 kwietnia 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług i uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.

Od powyższego wyroku organ wywiódł skargę kasacyjną, zarzucając w niej naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 15 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106, ze zm.), dalej "ustawa o VAT", przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji odmowę zastosowania na skutek przyjęcia, że w przedstawionym stanie faktycznym działania skarżącej wykonywane przez pełnomocnika przy okazji sprzedaży nieruchomości nie wykraczają poza zakres zarządu majątkiem prywatnym i w związku z tym nie należy ich kwalifikować jako działalność gospodarcza podejmowana przez podatnika VAT;

2) art. 15 ust. 2 ustawy o VAT w zw. z art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. poz. 347/1, ze zm.) przez błędną wykładnię i przyjęcie, że w okolicznościach sprawy planowana transakcja sprzedaży działki przez skarżącą nie będzie miała miejsca w ramach działalności gospodarczej, nie będzie dokonana przez podatnika VAT, a tym samym nie będzie podlegała opodatkowaniu VAT, podczas gdy opisane we wniosku działania skarżącej, wykonywane przez pełnomocnika, polegające m.in. na uzyskaniu wszelkich pozwoleń i uzgodnień, wykraczają poza zakres zarządu majątkiem prywatnym;

3) art. 146 § 1 oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", w powiązaniu z art. 15 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o VAT przez przyjęcie, że zaskarżona interpretacja została wydana z naruszeniem wskazanych przepisów prawa materialnego, mimo że do takiego naruszenia nie doszło i w konsekwencji nieuzasadnione uchylenie zaskarżonej interpretacji zamiast oddalenia skargi;

4) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1541, ze zm.), dalej "o.p.", przez dokonanie pobieżnej analizy i oceny stanu faktycznego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie działań skarżącej podejmowanych przez pełnomocnika w związku z planowaną sprzedażą działek budowlanych.

Wskazując na powyższe, organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o oddalenie tej skargi kasacyjnej w całości.

Pismem z 18 marca 2025 r. małżonek skarżącej poinformował Naczelny Sąd Administracyjny, że skarżąca zmarła 22 października 2022 r., co zostało potwierdzone w wyniku sprawdzenia przez ten sąd danych zawartych w rejestrze PESEL.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Śmierć strony postępowania na gruncie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zależności od kategorii przedmiotu sprawy, rodzi konieczność zawieszenia lub umorzenia toczącego się postępowania sądowego.

Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela z zastrzeżeniem § 3. Ta ostatnia regulacja stanowi zaś, że nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

Stosownie natomiast do art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.

W każdej więc sprawie, w sytuacji potwierdzenia śmierci strony, należy rozważyć, czy przedmiot postępowania odnosi się "wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego".

W rozpatrywanym stanie faktycznym zweryfikować zatem należy, czy sprawa ze skargi skarżącej na interpretację indywidualną organu z 30 kwietnia 2021 r. dotyczy praw i obowiązków ściśle związanych z osobą skarżącej.

Odnotować w tym miejscu należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym w przypadku śmierci strony w trakcie postępowania sądowego w sprawie ze skargi na indywidualną interpretację podatkową, o której mowa w art. 14b o.p., postępowanie to umarza się na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., bowiem przedmiot sprawy odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Takie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniach: z 20 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 769/15; z 29 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1039/14; z 17 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1636/13; z 17 września 2018 r., sygn. akt II FSK 1762/18; z 20 sierpnia 2018 r., sygn. akt II FSK 3146/16; z 29 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 81/16; z 20 października 2020 r., sygn. akt I FSK 1960/18 (wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w bazie CBOSA).

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje stanowisko wyrażone we wspomnianych orzeczeniach i przyjmuje je za własne.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.