Sąd Najwyższy

I CZ 113/12

postanowienie z dnia 2012-10-10

Pełna treść
1 powołanych przepisów

To orzeczenie w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Sprawdź, co z tego orzeczenia wynika dla Twojego stanu faktycznego.

Zapytaj za darmo

Dane orzeczenia

SygnaturaI CZ 113/12

Data orzeczenia2012-10-10

Rodzaj orzeczeniapostanowienie

SądSąd Najwyższy

WydziałWydział I

SędziowieBogumiła Ustjanicz, Mirosław Bączyk (przewodniczący), Teresa Bielska-Sobkowicz (autor uzasadnienia)

Powołują to orzeczenie

Liczba orzeczeń w bazie PrawMi, które je powołują: 13. Na liście 12 z nich. Najpierw sądy najwyższe, potem najnowsze. Przy każdym zdanie, w którym sąd się na nie powołuje.

I CSK 531/12Sąd Najwyższy · wyrok · 2013-05-23
„… /obroną przez każdą ze stron, w przeciwnym razie sąd powinien zastosować zasadę stosunkowego rozliczenia kosztów postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2012 r., I CZ 113/12, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2012 r., IV CZ 68/12, niepubl.).”
V CZ 145/12Sąd Najwyższy · postanowienie · 2013-05-16
„… roszczeniem obroną przez każdą ze stron, w przeciwnym razie sąd powinien zastosować zasadę wzajemnego zniesienia kosztów postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2012 r., I CZ 113/12, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2012 r., IV CZ 68/12, niepubl.).”
I ACa 3889/23Sąd apelacyjny · wyrok · 2026-03-04
„Stosunkowy rozdział kosztów pozostaje usprawiedliwiony okolicznościami konkretnej sprawy, jeśli różnica, w zakresie utrzymania się z żądaniem lub obroną, jak i w rozmiarze poniesionych kosztów jest istotna i zniesieniu ich sprzeciwiałyby się względy słuszności (postanowienie SN z dnia 10 października 2012 r., I CZ 113/12, Lex 1232743).”
I ACa 2644/24Sąd apelacyjny · wyrok · 2025-10-30
„Stosunkowy rozdział kosztów pozostaje usprawiedliwiony okolicznościami konkretnej sprawy, jeśli różnica, w zakresie utrzymania się z żądaniem lub obroną, jak i w rozmiarze poniesionych kosztów jest istotna i zniesieniu ich sprzeciwiałyby się względy słuszności (postanowienie SN z dnia 10 października 2012 r., I CZ 113/12, Lex).”
I ACa 455/18Sąd apelacyjny · wyrok · 2019-01-22
„Według judykatury, stosunkowy rozdział kosztów procesu jest usprawiedliwiony w okolicznościach konkretnej sprawy (jeśli różnica, zarówno w zakresie utrzymania się z żądaniem lub obroną, jak i rozmiaru poniesionych kosztów, jest istotna) i zniesieniu ich sprzeciwiałyby się względy słuszności (zob. postanowienie SN z dnia 10 października 2012 r., I CZ 113/12, LEX nr 1232743).”
I ACa 1161/16Sąd apelacyjny · wyrok · 2017-03-09
„… procesu (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 11 września 2013 r., III CZ 37/13, LEX nr 1402619; z dnia 12 października 2012 r., IV CZ 68/12, LEX nr 1232621; z dnia 10 października 2012 r., I CZ 113/12, LEX nr 1232737).”

Pokaż pozostałe (6)

I ACa 1381/15Sąd apelacyjny · wyrok · 2016-03-18
„Wprawdzie w uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał jedynie podstawy prawne rozstrzygnięcia o kosztach, ale w realiach niniejszej sprawy zakwestionowane rozstrzygnięcie nie jest pozbawione słuszności (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2012 r., I CZ 113/12, LEX nr 1232743).”
I ACa 360/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-06-06
„… się do sformułowanego przez apelującego zarzutu naruszenia przepisu art. 100 k.p.c. wskazać należy, że jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt I CZ 113/12 stosunkowy rozdział kosztów procesu może być uznany za usprawiedliwiony w okolicznościach konkretnej sprawy, jeśli różnica, zarówno w zakresie utrzymania się z żądaniem lub obroną, jak i w rozmiarze …”
III Ca 1302/21Sąd powszechny · 2022-06-14
„Należy podkreślić, że według judykatury, stosunkowy rozdział kosztów procesu może być uznany za usprawiedliwiony w okolicznościach konkretnej sprawy (jeśli różnica, zarówno w zakresie utrzymania się z żądaniem lub obroną, jak i rozmiaru poniesionych kosztów, jest istotna) i zniesieniu ich sprzeciwiałyby się względy słuszności (zob. postanowienie SN z dnia 10 października 2012 r., I CZ 113/12, LEX nr 1232743).”
VIII Pa 70/20Sąd powszechny · wyrok · 2021-10-14
„Według judykatury, stosunkowy rozdział kosztów procesu może być uznany za usprawiedliwiony w okolicznościach konkretnej sprawy (jeśli różnica, zarówno w zakresie utrzymania się z żądaniem lub obroną, jak i rozmiaru poniesionych kosztów, jest istotna) i zniesieniu ich sprzeciwiałyby się względy słuszności (zob. postanowienie SN z dnia 10 października 2012 r., I CZ 113/12, LEX nr 1232743).”
I C 792/16Sąd powszechny · wyrok · 2017-03-14
„Stosunkowy rozdział kosztów procesu może być uznany za usprawiedliwiony w okolicznościach konkretnej sprawy (jeśli różnica, zarówno w zakresie utrzymania się z żądaniem lub obroną, jak i rozmiaru poniesionych kosztów, jest istotna) i zniesieniu ich sprzeciwiałyby się względy słuszności (zob. postanowienie SN z dnia 10 października 2012 r., I CZ 113/12, LEX nr 1232743).”
II Cz 1006/14Sąd powszechny · postanowienie · 2014-10-20
„Stosunkowy rozdział kosztów procesu jest usprawiedliwiony, przy uwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy i zasad słuszności, jeżeli różnica zarówno utrzymania się z żądaniem jak i w rozmiarze poniesionych kosztów jest istotna / zob. postanowienie SN z dna 10 października 2012 r., I CZ 113/12, wyd.”

Pełna treść orzeczenia

Sygn. akt I CZ 113/12 POSTANOWIENIE Dnia 10 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa E. J., J. J. i K. J. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 października 2012 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie zawarte w punkcie IV. wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 26 stycznia 2012 r., uchyla orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego zawarte w pkt IV wyroku i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Postanowieniem zawartym w wyroku z dnia 26 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny zniósł wzajemnie pomiędzy stronami koszty postępowania apelacyjnego. Postanowienie to zaskarżyli zażaleniem pozwani Powszechny Zakład Ubezpieczeń SA w W. i Zakład Opieki Zdrowotnej w D., zarzucając naruszenie art. 100 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie zasady wzajemnego zniesienia kosztów, zamiast zasady stosunkowego ich rozdziału, oraz naruszenie art. 328 § 2 w związku z art. 361 k.p.c. poprzez niewyjaśnienie motywów takiego rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. W myśl zasady odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażonej w art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Wyjątek od tej reguły wprowadzony został m.in. w art. 100 k.p.c., w którym wyrażona została zasada kompensaty kosztów procesu. Umożliwia ona sprawiedliwe rozłożenie kosztów pomiędzy stronami w razie częściowego uwzględnienia żądania lub obrony. W ramach tej reguły sąd może orzec o wzajemnym zniesieniu kosztów, stosunkowym ich rozdziale lub obciążeniu jednej ze stron obowiązkiem zwrotu całości kosztów. Wybór ten powinien być podyktowany względami słuszności, których nie należy utożsamiać z dowolnością. Podjęcie decyzji wymaga ustalenia zakresu, w jakim każda ze stron utrzymała się z dochodzonym żądaniem lub podjętą obroną, rozmiaru poniesionych przez nie kosztów (sumy kosztów) oraz wysokości kosztów przypadających na każdą z nich, stosownie do wyniku sporu. Rozważenie tych wyliczeń zezwala na ocenę, czy adekwatną do wyniku sporu i wysokości poniesionych kosztów jest zasada wzajemnego zniesienia, którą należy przyjmować za podstawę orzeczenia, jeśli żądanie uwzględnione zostało w około połowie, przy mniej więcej równej wysokości poniesionych przez strony kosztów. Powyższa wykładnia pojęcia reguły kompensacyjnej wynika z ugruntowanego i podzielanego w niniejszej sprawie stanowiska Sądu Najwyższego (por. postanowienia Sądu najwyższego z dnia 28 lutego 1985 r., II CZ 21/85, niepubl.; z dnia 10 maja 1985 r., II CZ 56/85, niepubl.; wyrok z dnia 11 grudnia 2007 r., I PK 157/07, OSNP 2009/3-4/33). 3 Stosunkowy rozdział kosztów procesu może być uznany za usprawiedliwiony w okolicznościach konkretnej sprawy, jeśli różnica, zarówno w zakresie utrzymania się z żądaniem lub obroną, jak i w rozmiarze poniesionych kosztów, jest istotna i zniesieniu ich sprzeciwiałyby się względy słuszności. Zastosowanie go wymaga również dokonania opisanych wyliczeń, spełniających określone kryteria wyodrębnione przez judykaturę Sądu Najwyższego (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 października 1987 r., I CZ 126/97, niepubl.; z dnia 31 stycznia 1991 r., II CZ 255/90, OSP i KA 1991/11-12/530 i wyrok z dnia 21 lutego 2002 r., I PKN 932/00, OSNP 2004/4/63). Zaskarżone postanowienie nie zawiera żadnej argumentacji, która spełniałaby powołane powyżej kryteria i uzasadniałaby dokonany wybór wzajemnego zniesienia kosztów postępowania apelacyjnego. Powyższe uniemożliwia dokonanie oceny czy decyzja ta była miarodajnym osądem, adekwatnie rozważającym względy słuszności, wynik sporu i wysokość kosztów poniesionych przez strony. Z uwagi na powyższe względy zaskarżone postanowienie należało uchylić w oparciu o art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i sprawę przekazać Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawione zostało końcowemu rozstrzygnięciu na podstawie art. 108 § 2 w związku z art. 391 § 1, art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c.

Orzeczenia powołane w tym orzeczeniu

Liczba powołanych orzeczeń: 6. Najpierw sądy najwyższe, potem najnowsze, z fragmentem uzasadnienia.

I PK 157/07Sąd Najwyższy · wyrok · 2007-12-11
„Powyższa wykładnia pojęcia reguły kompensacyjnej wynika z ugruntowanego i podzielanego w niniejszej sprawie stanowiska Sądu Najwyższego (por. postanowienia Sądu najwyższego z dnia 28 lutego 1985 r., II CZ 21/85, niepubl.; z dnia 10 maja 1985 r., II CZ 56/85, niepubl.; wyrok z dnia 11 grudnia 2007 r., I PK 157/07, OSNP 2009/3-4/33).”
I PKN 932/00Sąd Najwyższy · wyrok · 2002-02-21
„Zastosowanie go wymaga również dokonania opisanych wyliczeń, spełniających określone kryteria wyodrębnione przez judykaturę Sądu Najwyższego (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 października 1987 r., I CZ 126/97, niepubl.; z dnia 31 stycznia 1991 r., II CZ 255/90, OSP i KA 1991/11-12/530 i wyrok z dnia 21 lutego 2002 r., I PKN 932/00, OSNP 2004/4/63).”
II CZ 255/90Sąd Najwyższy · postanowienie · 1991-01-31
„Zastosowanie go wymaga również dokonania opisanych wyliczeń, spełniających określone kryteria wyodrębnione przez judykaturę Sądu Najwyższego (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 października 1987 r., I CZ 126/97, niepubl.; z dnia 31 stycznia 1991 r., II CZ 255/90, OSP i KA 1991/11-12/530 i wyrok z dnia 21 lutego 2002 r., I PKN 932/00, OSNP 2004/4/63).”
I CZ 126/97Sąd Najwyższy · postanowienie · 1987-10-16
„Zastosowanie go wymaga również dokonania opisanych wyliczeń, spełniających określone kryteria wyodrębnione przez judykaturę Sądu Najwyższego (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 października 1987 r., I CZ 126/97, niepubl.; z dnia 31 stycznia 1991 r., II CZ 255/90, OSP i KA 1991/11-12/530 i wyrok z dnia 21 lutego 2002 r., I PKN 932/00, OSNP 2004/4/63).”
II CZ 56/85Sąd Najwyższy · postanowienie · 1985-05-10
„Powyższa wykładnia pojęcia reguły kompensacyjnej wynika z ugruntowanego i podzielanego w niniejszej sprawie stanowiska Sądu Najwyższego (por. postanowienia Sądu najwyższego z dnia 28 lutego 1985 r., II CZ 21/85, niepubl.; z dnia 10 maja 1985 r., II CZ 56/85, niepubl.; wyrok z dnia 11 grudnia 2007 r., I PK 157/07, OSNP 2009/3-4/33).”
II CZ 21/85Sąd Najwyższy · postanowienie · 1985-02-28
„Powyższa wykładnia pojęcia reguły kompensacyjnej wynika z ugruntowanego i podzielanego w niniejszej sprawie stanowiska Sądu Najwyższego (por. postanowienia Sądu najwyższego z dnia 28 lutego 1985 r., II CZ 21/85, niepubl.; z dnia 10 maja 1985 r., II CZ 56/85, niepubl.; wyrok z dnia 11 grudnia 2007 r., I PK 157/07, OSNP 2009/3-4/33).”

Powiązane przepisy

Art. 98. § 1.Kodeks postępowania cywilnego