I CSK 870/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Piotr Telusiewicz
20 maja 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 20 maja 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa K.C.
przeciwko T.C.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej K.C.
od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach
z 15 października 2025 r., V Ca 514/25,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego 2700 zł (dwa
tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych
za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
obowiązanemu odpisu niniejszego postanowienia.
UZASADNIENIE
1. Wyrokiem z 15 października 2025 r., Sąd Okręgowy w Siedlcach, w
sprawie z powództwa K.C. przeciwko T.C., o zapłatę, na skutek apelacji pozwanego
T.C. od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z 17 kwietnia 2025 r., zmienił
zaskarżony wyrok w pkt I w ten sposób, że powództwo oddalił; w pkt II poprzez jego
uchylenie (pkt 1); orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt 2).
I CSK 870/26
2
2. Od wyroku Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiodła strona
powodowa, zaskarżając wyrok w całości.
3. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując
się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu
prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub
oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona
w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi
kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony
wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie
służy zaś merytorycznej ocenie skarg)i kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej
jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest
usprawiedliwione.
5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na
skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że
skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń,
będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do
czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą
być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się
I CSK 870/26
3
instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Tak więc, nie w każdej sprawie,
nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy
wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania,
w przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się wbrew obowiązującym regulacjom
sądem trzeciej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
6. Skarga kasacyjna strony powodowej nie zawiera argumentów
dostatecznych dla uznania, że skarżący skutecznie wykazał, iż w sprawie zachodzi
powołana przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
7. Złożenie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na
przesłance oczywistej jej zasadności oznacza, zgodnie z poglądem utrwalonym w
judykaturze, że skarżący musi przedstawić dokładny wywód, na czym – jego
zdaniem – polega oczywista zasadność skargi w danej sprawie z przytoczeniem
przepisów, których naruszenie ją spowodowało oraz argumentację wskazującą na
to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście
nieprawidłowego orzeczenia. Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej, w trybie z art.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa
materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało
wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8
października 2015 r., IV CSK 189/15 i przywołane tam orzecznictwo). Skarżący,
przedstawiając – jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej
„oczywiste naruszenie prawa” – powinien zatem wykazać kwalifikowany charakter
tego naruszenia (zob. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP
2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz.
49; z 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20).
8. W przedmiotowej sprawie nie została spełniona wyżej wymieniona
przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Skarżący polemizując z ustaleniami Sądów meriti, w rzeczywistości neguje
ustalenia faktyczne poczynione na etapie postępowania rozpoznawczego.
Tymczasem, pod pretekstem kwalifikowanego naruszenia prawa materialnego nie
I CSK 870/26
4
można zmierzać do podważenia dokonanej w sprawie oceny dowodów (zob. np.
postanowienie SN z 9 sierpnia 2018 r., II PK 213/17). Wskazać trzeba, że zarzut
naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., w aktualnym stanie prawnym, nie może stanowić
skutecznej podstawy kasacyjnej. Jednak przedmiotowa skarga kasacyjna w
znacznej mierze dotyczyła właśnie tego przepisu (ten przepis został bezpośrednio
wskazany w skardze kasacyjnej w pierwszym z podniesionych zarzutów). Zgodnie
bowiem z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty
dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Sąd Najwyższy jest bowiem
związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego
orzeczenia (art. 39813 § 2 in fine k.p.c.).
Na powyższe wskazuje już pierwsze zdanie uzasadnienia wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania: „Nie może się bowiem ostać w obrocie
prawnym wyrok Sądu Okręgowego w sytuacji, gdy Sąd ten dokonując ustaleń
faktycznych na temat przyczyn, okoliczności i zasad dotyczących rozliczenia
majątku zgromadzonego przez strony zarówno w ramach wspólności majątkowej
małżeńskiej oraz prowadzonej przez siebie spółki cywilnej P. w S. oparł się w
istocie jedynie na niewielkim wycinku materiału dowodowego…”.
I dalej skarżący w jednym z przedstawionych wniosków podniósł: „Sytuacja
faktyczna jaką mamy w przedmiotowej sprawie nie dawała w żadnej mierze do
dokonania przez Sąd II instancji konstatacji, iż powódce brak legitymacji czynnej do
wystąpienia z przedmiotowym powództwem.”
W konsekwencji skarżący wskazał: „…w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy z
w/w obowiązku dokonania właściwego zastosowania przepisów prawa
procesowego i materialnego się nie wywiązał czyniąc ustalenia jedynie na wycinku
materiału dowodowego- niewątpliwym jest, iż w niniejszej sprawie zaistniała
kwalifikowana postać naruszenia przepisów prawa…”.
Biorąc pod uwagę treść całości uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania (w tym obrazujące jego treść - w skrótowy sposób -
zacytowane powyżej fragmenty uzasadnienia) Sąd Najwyższy doszedł do
przekonania, że skarżący, skupiając się na negowaniu ustaleń faktycznych, nie
przedstawił dokładnego wywodu, na czym – jego zdaniem – polegała oczywista
I CSK 870/26
5
zasadność skargi w danej sprawie z przytoczeniem przepisów, których naruszenie
ją spowodowało oraz argumentacji wskazującej na to, dlaczego opisane naruszenie
doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.
Również istotne argumenty za odmową przejęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania zostały zawarte w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy
aprobuje treść odpowiedzi na skargę, a ponowne przywoływanie wskazanych tam
argumentów uznaje w tym miejscu za zbędne.
9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
10. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.).
11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,
11 i 3 k.p.c. w związku z § 2 pkt 6 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych.
Piotr Telusiewicz
[SOP]
