I CSK 856/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Trzebiatowski
22 lipca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 22 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa A.W.
przeciwko B.M.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej B.M.
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z 23 października 2024 r., II Ca 1715/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. oddala wniosek powódki o zasądzenie kosztów
postępowania kasacyjnego.
(M.K.)
UZASADNIENIE
Pozwany B.M. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sąd Okręgowy w
Krakowie z 23 października 2024 r. Wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania
uzasadnił występowaniem istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistą
zasadnością skargi kasacyjnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I CSK 856/25
2
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Jak zaznaczono wyżej, skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania na pierwszej i czwartej spośród wymienionych przesłanek.
Co się tyczy pierwszej z w/w podstaw, to przez istotne zagadnienie prawne,
o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze
prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter
rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne
trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego
rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy
tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej
sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd
Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art.
39813 § 2 k.p.c.), jak też w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku
(postanowienia SN: z 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z 3 lutego 2012 r. I UK
271/11). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do
rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa
(materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także
przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie
jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego
rozstrzygnięcia w jego sprawie (m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK
134/07 oraz z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10).
Skarżący przedstawioną problematykę ujął w pytaniu: „czy umowa, w treści
której istnieją zobowiązania główne do prowadzenia obsługi prawnej transakcji
nieruchomości i doprowadzenia do sprzedaży nieruchomości może być uznana
w całości za umowę o świadczenie usług (umowę starannego działania), w sytuacji
w której elementy charakterystyczne dla umów starannego działania niezwiązane
z usługami w pośrednictwie w obrocie nieruchomościami w danej umowie
I CSK 856/25
3
przeważają nad elementami umowy rezultatu związanymi z usługami
w pośrednictwie w obrocie nieruchomościami, czy mimo przeważania tychże
elementów umowa winna zostać sklasyfikowana jako umowa mieszana - po części
jako umowa rezultatu, a po części umowa starannego działania”.
Przedstawiona przez skarżącego problematyka nie stanowi istotnego
zagadnienia prawnego. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania nie zawiera argumentacji jurydycznej wskazującej na występowanie
odmiennych ocen przedstawionych problemów oraz na to, że przepisy dotyczące
tych kwestii nie doczekały się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje
rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów
faktycznych. Skarżący nie przedstawił żadnego orzecznictwa, z którego wynikałyby
jakiekolwiek rozbieżności w orzecznictwie. Nie jest zaś rolą Sądu Najwyższego
domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania (postanowienia SN z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08
oraz z 14 grudnia 2004 r., II CZ 142/04).
Ubocznie należy zauważyć, że Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż jeżeli umowa
wykazuje cechy wspólne dla co najmniej dwóch różnych rodzajów (typów) umów,
np. umowy rezultatu i umowy starannego działania, to w celu dokonania jej
właściwej kwalifikacji prawnej należy posłużyć się metodą typologiczną, której istota
sprowadza się do poczynienia ustaleń w kierunku, jakie cechy przeważają
(dominują) w umowie. Innymi słowy, w razie wątpliwości, czy dana umowa jest
umową o dzieło czy umową zlecenia (umową oświadczenie usług), należy ustalić,
czy w treści i sposobie jej wykonywania przeważają cechy jednej z tych umów.
Dopiero wówczas, gdy umowa poddawana analizie (w swej treści, a zwłaszcza
w sposobie wykonywania) wykazuje z ich jednakowym nasileniem cechy wspólne
dla co najmniej dwóch różnych wzorców umownych, o jej typie (rodzaju) decyduje
zgodny zamiar stron i cel umowy, który może (ale wcale nie musi) wyrażać się
także w nazwie umowy. Istotne (tzn. pomocne) przy kwalifikacji takiej umowy jest
też uwzględnienie okoliczności towarzyszących jej zawarciu (postanowienia SN:
z 10 grudnia 2020 r., III UK 470/19 oraz z 14 grudnia 2021 r., II USK 457/21).
I CSK 856/25
4
Natomiast co się tyczy drugiej z powołanych podstaw wniosku skarżącego,
to zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, odwołanie się do
przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia,
w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej,
że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie
kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego,
polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu
podstawowej wiedzy prawniczej (m.in. postanowienie SN z 23 listopada 2011 r.,
III PK 44/11). Celem sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania nie jest wykazanie jedynie oczywistego naruszenie
konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której
naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia
(postanowienie SN z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12).
Treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie przedmiotowej skargi kasacyjnej do
rozpoznania nie przekonuje o jej oczywistej zasadności. Uzasadniając przesłankę
oczywistej zasadność swojej skargi, skarżący nie podał nawet przepisów, których
naruszenie w jego ocenie miałoby świadczyć o oczywistości skargi. Brak jest
jakichkolwiek podstaw, aby twierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do
oczywistego naruszenia prawa.
Mając powyższe na uwadze, nie można przyjąć, że przesłanki przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały w sposób właściwy wykazane.
Wniosek powódki o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego
podlegał oddaleniu. Wniosek ten, zgłoszony w odpowiedzi na skargę, został
powiązany wyłącznie z żądaniem oddalenia skargi kasacyjnej. Takie
rozstrzygnięcie w sprawie nie zapadło, a podzielić należy prezentowany
w orzecznictwie pogląd, że nie ma podstaw do przyznania kosztów postępowania
kasacyjnego stronie, która w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek
o przyznanie tych kosztów łączy ze wskazanymi przez siebie innymi
rozstrzygnięciami (postanowienia SN: z 11 stycznia 2002 r., III CKN 563/01 oraz z 8
sierpnia 2012 r., II CSK 112/12).
I CSK 856/25
5
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).
Oddalenie wniosku powódki w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego
było spowodowane w szczególności brakiem zgłoszenia przez nią żądania
odrzucenia przedmiotowej skargi kasacyjnej, jak i oczywistym brakiem w tej kwestii
jakiejkolwiek argumentacji na rzecz takiego żądania.
(M.K.)
[SOP]
