I CSK 84/21

Sygn. akt I CSK 84/21

POSTANOWIENIE

Dnia 20 maja 2021 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marcin Łochowski

w sprawie z wniosku A. B.
‎przy uczestnictwie A. B.
‎o podział majątku wspólnego,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 maja 2021 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy

od postanowienia Sądu Okręgowego w W.
‎z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt V Ca (…),

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od A.B. na rzecz A.B. kwotę
‎ 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów

postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z 30 lipca 2020 r., zaskarżając to postanowienie w  zakresie, w jakim zasądzono od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki postępowania kwotę 284 788,11 zł tytułem spłaty, rozliczenia kwot nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny oraz odszkodowania, a także w zakresie w jakim oddalono apelację wnioskodawcy. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Sądu Okręgowego w zaskarżonym zakresie i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne: Czy  małżonek może samodzielnie dysponować środkami pochodzącymi z  własnych dochodów, w tym wynagrodzenia za pracę, uzyskanych w okresie separacji faktycznej na podstawie art. 36 § k.r.o. i winien się liczyć z obowiązkiem rozliczenia wydatków przy podziale majątku w sytuacji, kiedy drugi małżonek nie  sprzeciwił się samodzielnemu zarządowi na podstawie art. 36¹ § k.r.o., ani  nie przysługuje mu już roszczenie o nakazanie, ażeby wynagrodzenie za  pracę  albo inne należności przypadające temu małżonkowi były w całości lub w  części wypłacane do rąk drugiego małżonka na podstawie art. 28 § 1 k.r.o., a  wszelkie obowiązki związane z zaspokajaniem rodziny są regulowane na  podstawie art. 27 k.r.o.?

W odpowiedzi na skargę uczestniczka postępowania wniosła o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, względnie oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Nadto, uczestniczka postępowania wniosła o zasądzenie od wnioskodawcy na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i  abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002  r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02 i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).

Sformułowane przez skarżącego zagadnienie prawne nie czyni zadość tym wymaganiom. Po pierwsze, przedstawione zagadnienie nie jest zagadnieniem nowym. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że jeżeli środki stanowiące składnik majątku wspólnego zostały przeznaczone na własne, usprawiedliwione potrzeby związane z utrzymaniem jednego z małżonków, choćby zużycie tych składników w czasie trwania wspólności majątkowej nastąpiło bez zgody małżonka, to brak jest podstaw do konstruowania na tej podstawie odpowiedzialności między małżonkami (postanowienia Sądu Najwyższego: z 21 marca 1977 r., III CRN 31/77; z 2 października 2008 r. II CSK 203/08; z 19 czerwca 2009 r., V CSK 485/08; z  17 października 2019 r., IV CSK 259/18). Z drugiej strony każdy z małżonków może żądać rozliczenia z tytułu nieuzasadnionego zbycia i roztrwonienia przez drugiego małżonka składników majątku wspólnego (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 17 kwietnia 2000 r., V CKN 25/00; z 12 maja 2016 r., IV  CSK  600/15; z 30 kwietnia 2019 r., I CSK 185/18). Nie ma przy tym znaczenia, czy czynność, obejmująca wydatkowanie środków należących do majątku wspólnego (zużycie składnika tego majątku) została dokonana za zgodą współmałżonka. Podstawą rozliczenia jest bowiem wykorzystanie na własne potrzeby środków pochodzących z majątku wspólnego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 12 maja 2016 r., IV CSK 600/15). Po drugie, z treści uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie wynika, aby co do przedstawionego zagadnienia prawnego - w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej - powstały w orzecznictwie rozbieżności. Po trzecie, przedstawione zagadnienie prawne nie ma charakteru uniwersalnego, wykraczającego poza sprawę, zakończoną zaskarżonym postanowieniem. Stopień jego skonkretyzowania oraz osadzenie w stanie faktycznym sprawy wskazują na dążenie do uzyskania odpowiedzi związanej z oceną trafności kwestionowanego rozstrzygnięcia w  zakresie zasądzonej od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki kwoty. Z tej przyczyny, rozpoznanie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie nie mogłoby spełnić publicznego celu tego środka zaskarżenia, nie mogłoby bowiem doprowadzić w  istotnym stopniu do rozwoju prawa.

Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej pozwanego do rozpoznania, w  szczególności nieważności postępowania (art. 398⁹ § 1 pkt 3 k.p.c.).

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398⁹ § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz zgodnie z art. 520 § 2 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 4 ust. 1 pkt 8 oraz § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) zasądził od A. B. na rzecz A.B. kwotę 5400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

ke