I CSK 81/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Pawłyszcze
27 lutego 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 27 lutego 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa D. O.
przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w Zielonej Górze
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej D. O.
od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z 9 lutego 2024 r., VI Ca 126/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od D. O. na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii
Generalnej 2700 (dwa tysiące siedemset złotych) zł kosztów
postępowania kasacyjnego kosztów postępowania kasacyjnego z
odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie po
upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia
zobowiązanemu;
3. przyznaje adw. S.B. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego
w Zielonej Górze 3321 (trzy tysiące trzysta dwadzieścia jeden) zł
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu
kasacyjnym.
(G.G.)
I CSK 81/25
2
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 10 listopada 2022 r., I C 328/21 , Sąd Rejonowy w Zielonej
Górze zasądził od pozwanego Skarbu Państwa - Aresztu Śledczego w Z. na rzecz
powodowego osadzonego 5000 zł z ustawowymi odsetkami tytułem
zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez odbywanie kary pozbawienia
wolności w warunkach niegodnych i naruszających intymność osadzonego i oddalił
powództwo w pozostałej części.
Wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Okręgowy w Zielonej Górze
na skutek apelacji Skarbu Państwa zmienił wyrok Sądu pierwszej i oddalił
powództwo oraz oddalił apelację osadzonego.
Sąd drugiej instancji ustalił, że osadzony podczas odbywania kary
pozbawienia wolności w areszcie śledczym nie przebywał w warunkach
przeludnienia. Osadzony złożył do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej
w P. skargę na stan techniczno-sanitarny, brak oddzielonych urządzeń
prysznicowych dla siebie, pleśń, zacieki w łaźni, a także złe warunku w celi.
Rozmiary celi i stolika uniemożliwiały spożywanie posiłku przez dwie osoby na raz,
podczas serwowania posiłków jedna osoba mogła jeść przy stole, a druga na łóżku
lub musiała czekać. Z uwagi na orzeczenie o stopniu niepełnosprawności w stopniu
umiarkowanym skarżył się, że łaźnia nie jest przystosowana do korzystania przez
osoby z takim orzeczeniem. Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej nie
uwzględnił skargi.
Osadzony swoje zastrzeżenia, co do złego stanu sanitarno-technicznego,
zaniedbań oraz braku bieżącego usuwania usterek w pomieszczeniach AŚ w Z.
zgłosił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z., który uznał te
zarzuty za niezasadne.
Sąd Okręgowy uznał, że warunki odbywania kary pozbawienia wolności
przez osadzonego nie uwłaczały jego godności. Miejsce pod prysznicem pozwalało
na swobodne wzięcie kąpieli i nie naruszało intymności osadzonego. Osadzony
również nie mógł być podglądany przez innych osadzonych, gdyż jest to obiekt
I CSK 81/25
3
zamknięty, gdzie osadzeni nie mogą poruszać się samodzielnie. Przemieszczanie
odbywa się w obecności funkcjonariusza, a dostęp do korytarzy jest wykluczony
poza sprzątaniem. Osadzeni nie mogą zaglądać przez wizjer, więc nie wiedzą, co
widać przez wizjer.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
osadzony powołał się na jej oczywistą zasadność ze względu na błędne przyjęcie,
że:
1) Areszt Śledczy nie odpowiada za nieprawidłowe korzystanie z łaźni przez
innych osadzonych, wbrew art. 104 i 116 k.k.w.;
2) brak możliwości zjedzenia każdego posiłku przy stole nie narusza
godności osadzonego, wbrew art. 109 k.k.w.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej musi być powiązany z przynajmniej
jednym zarzutem kasacyjnym, gdyż w przeciwnym przypadku mogłoby nastąpić
przyjęcie skargi do rozpoznania, chociaż żaden z zarzutów nie jest zasadny (tj. gdy
orzeczenie sądu drugiej instancji jest wadliwe w świetle wniosku o przyjęcie skargi,
lecz zarzuty kasacyjne dotyczą innych zagadnień i nie są zasadne).
Skarżący nie powiązał wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania z
zarzutami kasacyjnymi, a są nimi zarzuty naruszenia prawa materialnego:
1) art. 24 w zw. z art. 448 § 1 k.c. przez przyjęcie, że godność i cześć
powoda nie zostały naruszone przez niewłaściwe warunki w łaźni oraz stół w celi
dwuosobowej zbyt mały jednoczesnego spożywania przy nim posiłku przez dwie
osoby;
2) art. 417 § 1 k.c. przez przyjęcie, że okoliczności wskazane w pkt 1 nie
uzasadniają zastosowania art. 417 § 1 k.c.
Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi powtarza swoje stanowisko co do
niezapewnienia mu należytych warunków w łaźni oraz zbyt małego stołu w celi
dwuosobowej, lecz nie wyjaśnia, dlaczego ocena prawna Sądu odwoławczego jest
I CSK 81/25
4
oczywiście niezasadna. Osadzony podnosi naruszenia przepisów Kodeksu karnego
wykonawczego, lecz w przypadku dochodzenia zadośćuczynienia za naruszenie
dóbr osobistych (art. 24 w zw. z art. 448 § 1 k.c.) należy wykazać naruszenie dobra
osobistego, a nie przepisów K.k.w. Natomiast art. 417 § 1 k.c. stosuje się tylko
w przypadku wyrządzenia przy wykonywaniu władzy publicznej szkody majątkowej,
uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia.
Powództwo dotyczyło okresu od 12 stycznia 2021 r. do 20 marca 2021 r.,
czyli niewiele ponad dwóch miesięcy, co również ma wpływ na ocenę, czy warunki
odbywania kary naruszyły dobra osobiste osadzonego. Sąd Najwyższy
w postanowieniu z 30 listopada 2022 r., I CSK 3720/22, stwierdził, że „ocena tego
czy warunki wykonywania kary pozbawienia wolności naruszają godność
człowieka, wymaga rozważenia wszystkich parametrów decydujących o stopniu ich
uciążliwości, w tym czasu przebywania w określonych warunkach z perspektywy
minimalnych potrzeb każdego człowieka, określonych przez odniesienie do
przyjętych standardów odbywania kary pozbawienia wolności. Nie można jednak
ustalić in abstracto stałych i sztywnych granic ochrony dóbr osobistych osób
odbywających karę pozbawienia wolności na skutek niezapewnienia wymaganych
prawem warunków odbywania kary pozbawienia wolności. Sąd w każdym
konkretnym wypadku będzie ustalał zakres tej ochrony”.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c.
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Na podstawie art. 99 k.p.c. pozwanemu przysługuje od skarżącego zwrot
kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w wysokości stawki
minimalnej określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia
Min. Sprawiedl. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
W sprawie należało również zastosować przepisy rozporządzenia Min.
Sprawiedl. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu
terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata
z urzędu.
I CSK 81/25
5
Dariusz Pawłyszcze
(G.G.)
[a.ł]
