I CSK 806/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Grzesiowski
20 maja 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 20 maja 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
w W.
przeciwko „A.” spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 23 sierpnia 2023 r., VII AGa 137/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 2700 zł (dwa
tysiące siedemset złotych) tytułem kosztów postępowania
kasacyjnego.
[dr]
UZASADNIENIE
1. Wyrokiem z 21 października 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził
od pozwanego "A." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej
w W. (obecnie: A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) na rzecz powoda S.
spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 82.650 zł wraz z odsetkami
I CSK 806/24
2
ustawowymi za opóźnienie od dnia 19 lipca 2018 r. do dnia zapłaty (pkt 1) i orzekł o
kosztach postępowania (pkt 2).
2. Na skutek apelacji wniesionej przez pozwanego Sąd Apelacyjny w
Warszawie wyrokiem z 23 sierpnia 2023 r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób,
że w pkt 1 oddalił powództwo, w pkt 2 kosztami procesu obciążył powoda w całości
(pkt 1) i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt 2).
3. Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiódł powód.
Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na
przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Skarżący stwierdził, że skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona wobec naruszenia przepisów postępowania
przez orzeczenie poza granicami apelacji.
4. Pozwany w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o odmowę przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej a
także o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze już
wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob.
postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że
skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania
cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę
interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa
oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń
wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie
zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie
sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji
tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach
I CSK 806/24
3
której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap
postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.; nie służy zaś
merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej
z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wówczas
usprawiedliwione.
6. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że skarga nie zawiera
argumentów wystarczających dla uznania, że w sprawie spełniona została
przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., uzasadniająca przyjęcie sprawy do
rozpoznania.
7. Skarżący uzasadniając oczywistą zasadność skargi odnosi się do kwestii
będącej jednocześnie podstawą kasacyjną – zarzutu naruszenia przepisów
postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, polegającego na tym, że
sąd odwoławczy rozpoznał apelację poza jej granicami zaskarżenia, w sytuacji gdy
pozwany nie stawiał zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego. Sąd
Apelacyjny orzekł bowiem, że powód nie wykazał istotnych okoliczności
faktycznych mających decydujące znaczenie dla ustalenia roszczenia powoda z
tytułu dzierżawy przedmiotów pozostałych na budowie, tj. jakie przedmioty, za
których używanie należny był czynsz dzierżawny, pozostały na budowie i z powodu
jakich okoliczności.
8. Odnosząc się do treści powyższego zarzutu skarżącego przede wszystkim
należy zwrócić uwagę, że podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczą
dokonanej przez sąd odwoławczy oceny dowodów. Kognicja Sądu Najwyższego
ma natomiast ograniczony charakter i nie obejmuje zarzutów związanych z
ustaleniami faktycznymi oraz oceną dowodów dokonanymi przez sądy meriti (art.
3983 § 3 k.p.c.). Sąd Najwyższy jest sądem prawa, a nie sądem faktu i nie dokonuje
kontroli prawidłowości oceny dowodów przeprowadzonej przez sąd drugiej
instancji, jak również kontroli prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych (zob.
wyrok SN z 5 stycznia 2011 r., III CSK 72/10).
9. Natomiast co do meritum zarzutu, to Sąd Najwyższy nie podziela
twierdzenia skarżącego, że sąd odwoławczy wykroczył poza granice apelacji.
I CSK 806/24
4
Pozwany podnosił bowiem w apelacji naruszenie przepisów postępowania w
zakresie dokonanej przez sąd I instancji oceny dowodów (zarzuty naruszenia art.
233 § 1 k.p.c., art. 231 k.p.c. i art. 6 k.c. w zw. z art. 632 § 2 oraz art. 232 k.p.c. – k.
356v-358v akt sprawy). Dokonując oceny dowodów w zakresie przesłanek
faktycznych roszczenia sąd apelacyjny zmieścił się zatem w granicach zaskarżenia.
10. Wypada na koniec zauważyć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego
przyjmuje się, że nie każde naruszenie prawa, nawet oczywiste, przesądza o
zasadności skargi kasacyjnej (zob. postanowienia SN z 15 lutego 2007 r., V CSK
485/06 i z 3 marca 2020 r., V CSK 75/19). Funkcją postępowania kasacyjnego nie
jest weryfikowanie wszelkich naruszeń prawa w toku postępowania przed sądami
meriti, w tym także przed sądem odwoławczym. Przesłanka „oczywistej zasadności
skargi kasacyjnej" nie odpowiada jednocześnie w pełni przesłance „oczywistego
naruszenia prawa" przez wydanie zaskarżonego orzeczenia (zob. postanowienie
SN z 20 lutego 2008 r., V CSK 512/07). W orzecznictwie przyjmuje się, że o
przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje (a zatem nie musi
wyłącznie rozstrzygać) per se nawet oczywiste naruszenie konkretnego przepisu,
lecz istotny jest skutek polegający na wydaniu oczywiście nieprawidłowego
orzeczenia, które nie może się ostać (zob. postanowienia SN: z 7 stycznia 2003 r., I
PK 227/02; z 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07; z 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08; z 9
czerwca 2008 r., II UK 37/08; z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15; z 18 maja
2023 r., I CSK 855/23). Oczywista nietrafność wyroku ma być konsekwencją
ewidentnego naruszenia prawa (zob. postanowienia SN z 26 kwietnia 2010 r. II
CSK 36/2010 i z 30 listopada 2010 r. I CSK 359/10). Oczywista zasadność skargi
kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika, a zatem przy zastosowaniu
podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby pogłębionej analizy,
przeprowadzania dłuższych badań lub dociekań, podstawy wskazane w skardze
prima facie zasługują na uwzględnienie, bowiem orzeczenie sądu ad quem jest
oczywiście nieprawidłowe (zob. postanowienia SN z 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15
i z 14 lutego 2020 r., V CSK 483/19). Innymi słowy, uchybienia powinny być
dostrzegalne w sposób oczywisty dla osoby mającej wyższe wykształcenie
prawnicze (zob. postanowienia SN: z 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC
2001, nr 3, poz. 52; z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156;
I CSK 806/24
5
z 17 maja 2018 r., IV CSK 601/17; z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18; z 21 maja
2019 r., I CSK 219/19).
11. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
12. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
13. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1 i
§ 3 k.p.c. oraz § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
adwokackie.
[dr]
[SOP]
