I CSK 751/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
29 stycznia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 29 stycznia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M.W.
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie
z 5 listopada 2024 r., I ACa 1671/22,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od Banku S.A. z siedzibą
w W. na rzecz M.W. 2 700 zł (dwa tysiące siedemset złotych)
tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami
w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po
upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu niniejszego
postanowienia do dnia zapłaty.
I CSK 751/25
2
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 1 sierpnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził od
pozwanego Banku S.A. z siedzibą w W. na rzecz powódki M.W. kwotę 75 540.35 zł
wraz
z
ustawowymi
odsetkami
za
opóźnienie
w spełnieniu świadczenia liczonymi od: a) 74 317,62 zł - od 16 marca 2021 r. do
dnia zapłaty; b) 1 222,73 zł - od 17 czerwca 2021r. do dnia zapłaty (pkt I); oddalił
dalej idące powództwo (pkt II) i orzekł o kosztach postępowania (pkt III).
Wyrokiem z 5 listopada 2024 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację
strony pozwanej (pkt 1) i orzekł o kosztach postępowania (pkt 2).
Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu
Apelacyjnego w całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
skarżący powołał szereg istotnych zagadnień prawnych oraz wskazał na potrzebę
wykładni przepisu prawnego wywołującego rozbieżności w orzecznictwie.
Wątpliwości skarżącego dotyczyły w szczególności interpretacji
art. 3851 § 1 i 2 k.c., skutków stwierdzenia abuzywności postanowień wzorca
umowy, wykładni orzecznictwa TSUE oraz dotychczasowej linii orzecznictwa Sądu
Najwyższego na tle kredytów walutowych.
W odpowiedzi powódka wniosła o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania i zasądzenie na jej rzecz od pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa
procesowego przed Sądem Najwyższym według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając
na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do
zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia
I CSK 751/25
3
prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.
Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych
sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga
kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego
wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,
przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się
w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń
(postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01),
a jednocześnie zostać przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby
umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi,
niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu
(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02;
z 22 października 2002 r., III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.)
wymaga wykazania jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie,
jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność
ta polega, co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych
lub istotnie zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis
prawa, zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu
Najwyższego, z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy
dorobek doktryny i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne
jest ponadto, podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej
w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu
Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego
(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02;
z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).
I CSK 751/25
4
Bliższa analiza skargi kasacyjnej wykazała, że w sprawie nie zachodzą
powołane wyżej przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przedstawione przez
skarżącego kwestie były w ostatnim czasie przedmiotem wielu wypowiedzi Sądu
Najwyższego, który szczegółowo i wyczerpująco rozstrzygnął analogiczne
zagadnienia.
Sąd Najwyższy jednolicie przyjmuje, że niedozwolone są postanowienia
umowne pozostawiające możliwość ustalenia kursu CFH, a tym samym wysokości
świadczeń stron, arbitralnej decyzji jednej z nich; takie postanowienie umowne
uznawane jest za niedopuszczalne w każdej sytuacji (zob. np. wyroki SN:
z 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14, OSNC 2016, nr 11, poz. 134;
z 24 października 2018 r., II CSK 632/17; z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17;
z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; z 2 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21). Analogicznie
oceniane są przez Sąd Najwyższy klauzule przeliczeniowe w umowie kredytu
indeksowanego lub denominowanego do waluty obcej, jako określające główne
świadczenie stron (zob. np. wyroki SN: z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17;
z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18;
z 2 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21; z 3 lutego 2022 r., II CSKP 415/22; podobnie
w orzecznictwie TSUE zob. wyroki: z 30 kwietnia 2014 r., C-26/13, Kásler
i Káslerné Rábai, pkt 49-50; z 26 lutego 2015 r., C-143/13, Matei, pkt 54;
z 23 kwietnia 2015 r., C-96/14, Van Hove, pkt 33; z 20 września 2017 r., C-186/16,
Andriciuc i in., pkt 35; z 14 marca 2019 r., C-118/17, Dunai, pkt 48;
z 3 października 2019 r., C-260/18, Dziubak, pkt 44).
Wyrażane w przytoczonych powyżej orzeczeniach poglądy znalazły
odzwierciedlenie w uchwale składu całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego
z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22, OSNC 2024, nr 12, poz. 118), w której Sąd
Najwyższy jednoznacznie przesądził, że w razie uznania, że postanowienie umowy
kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu
określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie
jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego
postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający
z przepisów prawa lub zwyczajów. Natomiast w razie niemożliwości ustalenia
I CSK 751/25
5
wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub
denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Konsekwencją uznania postanowienia umownego za bezskuteczne jest
działająca ex lege sankcja bezskuteczności niedozwolonego postanowienia,
połączona z zasadą związania stron umową w pozostałym zakresie
(zob. np. uchwała SN z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56).
W orzecznictwie przyjmuje się jednocześnie, że w sytuacji, gdy eliminacja
niedozwolonego postanowienia umownego doprowadzi do takiej deformacji
regulacji umownej, że na podstawie pozostałej jej treści nie da się odtworzyć treści
praw i obowiązków stron, nie można przyjąć, iż strony pozostają związane
pozostałą częścią umowy (zob. wyroki SN: z 1 czerwca 2022 r., II CSKP 364/22;
z 28 września 2022 r., II CSKP 412/22).
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy stoi na stanowisku,
że najistotniejsze dla rozstrzyganej sprawy problemy prawne zostały już
wszechstronnie rozstrzygnięte w ugruntowanym orzecznictwie sądów krajowych
i unijnych. W związku z tym przedstawione w skardze kasacyjnej zagadnienia
prawne i wątpliwości interpretacyjne nie mają waloru nowości i nie mogą przyczynić
się do rozwoju prawa.
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie
z art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz w zw. z § 2 pkt 6, § 10
ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
A.G.
[SOP]
