I CSK 602/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Pawłyszcze
28 lipca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 28 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa E. sp. z o. o. w W.
przeciwko S. S.A. w S.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej E. sp. z o. o. w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 30 czerwca 2023 r., VII AGa
1377/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od E. sp. z o.o. w W. na rzecz S. S.A. w S. 5400
(pięć tysięcy czterysta) zł kosztów postępowania kasacyjnego.
(G.G.)
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 18 sierpnia 2022 r., XX GC 640/14, Sąd Okręgowy w Warszawie
zasądził od pozwanego ubezpieczyciela na rzecz powodowego ubezpieczonego
187 711 zł z odsetkami tytułem odszkodowania za towar zniszczony w transporcie
i oddalił powództwo w pozostałym zakresie, tj. co do żądania zapłaty 1 563 303 zł z
odsetkami.
Wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Apelacyjny w Warszawie
oddalił apelację ubezpieczonego.
I CSK 602/25
2
Sąd drugiej instancji ustalił, że ubezpieczony prowadzi działalność
gospodarczą w zakresie hurtowej sprzedaży kosmetyków. W 2012 roku
ubezpieczony postanowił rozszerzyć swoją działalność poza granice kraju.
Ubezpieczony 26 września 2012 r. zlecił przewoźnikowi transport za granicę towaru
w postaci opakowań do kosmetyków (kartoniki i szklane butelki z nakrętkami),
kompozycji zapachowych (koncentrat w beczkach), próbnych zestawów
kosmetycznych bez zawartości. Jako dzień rozładunku ustalono 1 października
2012 r.
Ponieważ wartość transportowanego towaru przekraczała sumę
ubezpieczenia posiadanego przez przewoźnika, wysyłający (ubezpieczony)
4 sierpnia 2012 r. zawarła z pozwanym ubezpieczycielem umowę ubezpieczenia
przewozu międzynarodowego z sumą ubezpieczenia 2 500 000 zł, z zakresem
terytorialnym obejmującym miejsce docelowe dostawy transportu. Okres
ubezpieczenia ustalono od 4 sierpnia do 3 października 2012 r. Przedmiot
ubezpieczenia obejmował kosmetyki (dezodoranty) oraz produkty do wyrobów
kosmetyków (opakowania, płyny, zapachy). Towar objęty transportem został
zakupiony ponad 2 lata przed zleceniem przewozu.
Podczas transportu 30 września 2012 r. doszło do pożaru naczepy na
autostradzie. W wyniku pożaru i gaszenia naczepy ładunek został całkowicie
zniszczony. Z ustaleń straży pożarnej wynikało, że najprawdopodobniej przyczyną
pożaru była blokada systemu hamowania naczepy.
Ubezpieczyciel pismem z 2 kwietnia 2013 r. odmówił wypłaty
odszkodowania. W uzasadnieniu wskazał, że ubezpieczający zadeklarował, że
ładunek będą stanowić rzeczy fabrycznie nowe, których wartość określił na 2 500
000 zł. Tymczasem przewożone rzeczy nie były fabrycznie nowymi produktami do
wyrobu kosmetyków. Kompozycja zapachowa została wyprodukowana w 2010 roku
i we wrześniu 2012 roku była już przeterminowana oraz bezwartościowa jako
produkt do wyrobu kosmetyków. Nadto opakowania kartonowe części produktów
oraz butelki miały nadrukowane daty przydatności do użycia produktu do 1 lipca
2012 r. i tym samym produkty te, już w chwili zawierania umowy ubezpieczenia, a
I CSK 602/25
3
tym bardziej w dniu rozpoczęcia przewozu 27 września 2012 r., nie mogły być
wykorzystane do produkcji kosmetyków.
Przewoźnik zgłosił szkodę swojemu ubezpieczycielowi, jednak została
wydana decyzja odmawiająca wypłaty odszkodowania z uwagi na
nieprzedstawienie wymaganej dokumentacji, a także z uwagi na rozpoznawanie
szkody przez innego ubezpieczyciela.
Ubezpieczony 6 sierpnia 2014 r. zawezwał ubezpieczyciela do próby
ugodowej, żądając zapłaty 1 651 013 zł z odsetkami, jednak do zawarcia ugody nie
doszło.
Sąd drugiej instancji uznał, że ubezpieczyciel nie wykazał, że przewożony
koncentrat do produkcji kosmetyków był przeterminowany, że na opakowaniach
kartonikowych nadrukowano daty przydatności do użycia kosmetyków i tym samym
wszystkie towary były po terminie przydatności do użycia. Ubezpieczyciel nie
wykazał również, aby kompozycja zapachowa, która miała być przewożona
w beczkach i służyć do produkcji kosmetyków, była przeterminowana.
Wobec spalenia się całości towaru, niemożliwe było zbadanie jego stanu
sprzed szkody, a zatem wobec niewykazania przez ubezpieczyciela utraty
ważności koncentratu i przewożonych opakowań, wysokości szkody Sąd
oszacował szkodę według swojej oceny opartej na rozważeniu wszystkich
okoliczności sprawy ( art. 322 k.p.c.), jak i w oparciu o opinie biegłych.
Ubezpieczony towar utracił wartość w stosunku do cen nabycia z 2010 roku i jego
wartość wynosiła 191 211 zł, a po odjęciu franszyzy redukcyjnej przewidzianej w
polisie w wysokości 3500 zł ubezpieczonemu przysługuje 187 711 zł, zasądzone
przez Sąd pierwszej instancji.
Powodowy ubezpieczony zaskarżył wyrok Sądu odwoławczego w całości
i wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występowanie
w sprawie istotnego zagadnienia prawnego: czy dopuszczalne jest badanie
wartości przedmiotu ubezpieczenia, który uległ całkowitemu zniszczeniu, gdy
ubezpieczeniem objęte były rzeczy oznaczone co do zindywidualizowanej
tożsamości (wytworzone na indywidualne zamówienie i wg indywidualnego
projektu), nieposiadające swojego rynkowego odpowiednika, których wartość strony
I CSK 602/25
4
oznaczyły w umowie ubezpieczenia wg udokumentowanej wartości ich zakupu, a
której to wartości ubezpieczyciel nie kwestionował i nie skorzystał z prawa oględzin
rzeczy przed zawarciem umowy ubezpieczenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Co do zasady suma ubezpieczenia stanowi górną granicę odpowiedzialności
ubezpieczyciela (art. 824 § 1 k.c.), a ubezpieczyciel odpowiada tylko za rzeczywistą
szkodę (art. 8241 § 1 k.c.). Zatem przedstawione zagadnienie prawne nie występuje
ani w tej, ani w jakiejkolwiek sprawie, ponieważ odpowiedź postulowana przez
skarżącego byłaby sprzeczna z tymi przepisami, ustanawiającymi fundamentalne
zasady odpowiedzialności ubezpieczyciela. Jeżeli ubezpieczone rzeczy tracą na
wartości na skutek samego upływu czasu, koszt zakupu tych rzeczy nie może być
podstawą ustalenia wysokości szkody. Utrata wartości może wynikać z natury
ubezpieczonych rzeczy, np. substancje chemiczne mogą tracić swoje właściwości
nawet przy prawidłowym przechowywaniu i samo ryzyko zmiany składu substancji
na skutek możliwości zachodzenia w niej reakcji chemicznych powoduje utratę
wartości. W przypadku wielu urządzeń lub części do nich (np. procesorów)
występuje trwały trend spadku cen na skutek postępu technicznego lub ceny nie
spadają, lecz do sprzedaży regularnie wchodzą ulepszone modele za tę samą
cenę, co powoduje spadek cen zapasów poprzednich modeli mimo braku
jakiegokolwiek procesu fizycznego zmieniającego to urządzenie (tzw. starzenie się
techniczne).
Skoro na pytanie zawarte w przedstawionym zagadnieniu oczywista jest
odpowiedź dopuszczająca badanie wartości rzeczy w chwili wypadku objętego
ubezpieczeniem, to skarżący mógłby wykazywać jedynie, że w przypadku umowy
stron przytoczona na wstępie zasada odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkodę
rzeczywistą uległa modyfikacji lub wykazywać naruszenie przepisów postępowania
prowadzące do nieprawidłowego ustalenia wartości przesyłki w chwili pożaru.
Jednak te kwestie nie były przedmiotem wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c.
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
I CSK 602/25
5
Na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. ubezpieczycielowi przysługuje od skarżącego
zwrot kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w wysokości stawki
minimalnej określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia
Min. Sprawiedl. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
(G.G.)
[a.ł]
