I CSK 60/19

Sygn. akt I CSK 60/19

POSTANOWIENIE

Dnia 5 lipca 2019 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Dariusz Dończyk

w sprawie z wniosku A. K.
‎przy uczestnictwie W. K.
‎o stwierdzenie nabycia spadku,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 lipca 2019 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni

od postanowienia Sądu Okręgowego w W.
‎z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV Ca (…),

1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2) zasądza od wnioskodawczyni A. K. na rzecz
‎ uczestnika W. K. kwotę 540 (pięćset
‎ czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
‎ kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 398⁹ § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania wobec wykazania przez skarżącego, że sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierza w ten sposób do zagwarantowania, że skarga kasacyjna (nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń) będzie pełnić przypisanie jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania do czterech, wymienionych w art. 398⁹ § 1 k.p.c., ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie do kontroli wydanego w niej orzeczenia.

W skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego – w W. z dnia 25 kwietnia 2018 r. wnioskodawczyni A. K. oparła wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłankach określonych w art. 398⁹ § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.

Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje się zagadnienie nowe i dotychczas niewyjaśnione. Zagadnienie to musi mieć charakter istotny i być zagadnieniem ściśle jurydycznym, tj. dającym się przedstawić w sposób syntetyczny i oderwany od kontrowersji dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2008 r., III CSK 285/08, ICBSN 2009, nr 4, s. 48). Chodzi przy tym o zagadnienie o charakterze abstrakcyjnym, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji, a jego rozstrzygnięcie będzie miało znaczenie nie tylko dla oceny konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także dla innych podobnych spraw. Z tej przyczyny przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej z powołaniem się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga wykazania przez skarżącego, że w sprawie występuje zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Tych cech nie można przypisać przedstawionemu we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zagadnieniu związanego z wykładnią art. 290 § 1 k.p.c. Przedstawione w skardze zagadnienie prawne abstrahuje bowiem od dorobku orzecznictwa i stanowisk wyrażonych w nauce prawa dotyczących problematyki związanej z wykładnią tego przepisu i w istocie stanowi próbę niedopuszczalnego, ze względu na brzmienie art. 398³ § 3 k.p.c., kwestionowania oceny dowodów sądu drugiej instancji, a w konsekwencji ustalonego na tej podstawie stanu faktycznego (oparcia ustaleń faktycznych na wnioskach wynikających z opinii biegłych sporządzonych w ramach postępowania dowodowego przeprowadzanego przez Sąd pierwszej instancji).

Nie ma również podstaw dla stwierdzenia, że wniesiona skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c.). Wskazać bowiem należy, że wyróżniona w art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zachodzi wtedy, gdy zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Oczywistą zasadność skargi kasacyjnej skarżąca wiąże bowiem z zarzutem naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. wyrok
‎z dnia 11 maja 2000 r., I CKN 272/00, nie publ. oraz z dnia 14 listopada 2000 r.,
‎V CKN 1211/00, nie publ.) wyjaśniono jednak, że naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. może tylko w wyjątkowych przypadkach stanowić skuteczną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia jest wadliwe do tego stopnia, że uniemożliwia przeprowadzenie kontroli kasacyjnej, co w sprawie nie występuje. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia pozwala bowiem ustalić zarówno podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia w stopniu wystarczającym do dokonania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 398¹³ § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.).

Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398⁹ § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego - na stosowany wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną - orzeczono na podstawie 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1, 398²¹ i 13 § 2 k.p.c.

aj