I CSK 538/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Jacek Grela
16 kwietnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 16 kwietnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa A.S., U.N., R.S., A.G. i J.S.
przeciwko B.M.
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków-Krowodrza w Krakowie
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,
na skutek skargi kasacyjnej B.M.
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z 19 czerwca 2024 r., II Ca 2575/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz każdego powoda po 540
(pięćset czterdzieści) zł kosztów postępowania kasacyjnego z
odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w
spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia
od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do
dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 19 czerwca 2024 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza
w Krakowie, w sprawie z powództwa A.S., A.M., U.N., J.S. i R.S. przeciwko B.M.: w
pkt I uzgodnił treść księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy
dla Krakowa - Podgórza w Krakowie, IV Wydział Ksiąg Wieczystych dla
I CSK 538/25
2
nieruchomości składającej się z działek ewidencyjnych: nr […] (pow. 0,0039 ha)
oraz nr […] (pow. 0,0197 ha) położonych w K., w obrębie […], jednostki
ewidencyjnej P., z rzeczywistym stanem prawnym przez wykreślenie z działu II
powołanej księgi wieczystej wpisu własności na rzecz B.M., […] i wpisanie w to
miejsce: A.S. […] - w udziale 3/16 części, A.M. […] - w udziale 3/16 części, U.N.
[…] - w udziale 3/16 części, J.S. […] - w udziale 3/16 części, R.S. […] - w udziale
3/16 części;
Wyrokiem 19 czerwca 2024 r. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił apelację.
W skardze kasacyjnej pozwany, jako uzasadnienie wniosku
o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą
w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Zdaniem skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki
skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).
Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach
kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,
nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,
jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia
z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością
lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia
orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
I CSK 538/25
3
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia
prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej,
bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej
instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego
wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia
SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003
r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07).
Wywody zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania, sprowadzają się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś
wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono uchybienia w zakresie stosowania
prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom.
Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego
do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej
instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem
postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu
przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,
które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1
w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
[a.ł]
Jacek Grela
(M.M.)
I CSK 538/25
4
