I CSK 523/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Pawłyszcze
28 lipca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 28 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa W. F. i A. S.
przeciwko P. Bank S.A. w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej P. Bank S.A. w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 25 września 2024 r., I ACa 1596/22,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
(G.G.)
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 29 września 2022 r., I C 1436/21, Sąd Okręgowy w Szczecinie
zasądził od pozwanego banku na rzecz powodowych biorących pożyczkę łącznie
413 269,30 zł z odsetkami od 3 sierpnia 2021 r. tytułem zwrotu świadczeń
spełnionych w wykonaniu umowy pożyczki i oddalił powództwo w pozostałym
zakresie.
Wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Apelacyjny w Szczecinie
oddalił apelację banku.
Sąd drugiej instancji ustalił, że 27 lutego 2008 r. powodowie zawarli
z poprzednikiem prawnym pozwanego banku umowę pożyczki w wysokości 60 010
CHF na okres 240 miesięcy, do 20 lutego 2028 r. Spłata pożyczki miała
następować w malejących ratach kapitałowo-odsetkowych, płatnych do 20 dnia
I CSK 523/25
2
każdego miesiąca. Pożyczka miała być wypłacana w walucie polskiej lub walucie
wymienialnej, zgodnie z dyspozycją pożyczkobiorcy. W przypadku wypłaty pożyczki
w walucie polskiej stosowano kurs kupna dla dewiz obowiązujący w banku w dniu
realizacji zlecenia płatniczego, według aktualnej tabeli kursów. W przypadku
wypłaty pożyczki w walucie wymienialnej innej, niż waluta pożyczki, stosowano
kursy kupna/sprzedaży dla dewiz obowiązujące w banku w dniu realizacji zlecenia
płatniczego, według aktualnej tabeli kursów.
Pożyczkobiorcy od 28 marca 2008 r. do 2 kwietnia 2019 r. uiścili na rzecz
banku 413 369,01 zł, w tym 206 634,65 zł tytułem kapitału, 206 634,65 zł tytułem
odsetek i 99,71 zł tytułem odsetek karnych.
Sąd Apelacyjny uznał za abuzywne postanowienia umowy dotyczące kursu
kupna i kursu sprzedaży z tabeli kursowej banku, co prowadzi do nieważności
umowy w całości. Jak stanowi przepis art. 410 § 2 k.c., świadczenie jest
nienależne, jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i
nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. Czynność prawna w postaci umowy
kredytu jest nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. Świadczenie
spełnione na podstawie niedozwolonego postanowienia umowy musi być bowiem
postrzegane jako świadczenie nienależne w rozumieniu art. 410 § 2 k.c.
Pozwany bank wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze
względu na potrzebę wykładni art. 3531 k.c. w zw. z art. 69 ust. 1 i 2 pr.bank.
w zw. z art. 58 § 1 k.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP
25/22, do rangi zasady prawnej podniesiono tezy, iż:
1) w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub
denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi
niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie
prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób
określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów;
I CSK 523/25
3
2) w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej
w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także
w pozostałym zakresie.
Powyższe tezy, wiążąc w niniejszej sprawie (art. 88 u.s.n.), uniemożliwiają
przyjęcie skargi kasacyjnej, gdyż wykluczają trwanie stosunku prawnego po
usunięciu z treści umowy źródła kursu walutowego. Mimo zasadności zarzutów
przeciwko uznaniu umowy za sprzeczną z art. 3531 k.c. skarga nie może zostać
przyjęta do rozpoznania, ponieważ umowa jest nieważna z powodu abuzywności
postanowień o sposobie ustalania kursów CHF. W celu uwzględnienia wniosku o
przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący musiałby zakwestionować tezę Sądu
drugiej instancji o nieuczciwym charakterze przeliczników walutowych
ustanowionych w umowie lub zakwalifikowaniu umowy jako umowy kredytu
indeksowanego do waluty obcej.
W orzecznictwie jest utrwalona teza o niedopuszczalności stosowania
kursów walutowych ogłaszanych jednostronnie przez bank i wniosek o przyjęcie
skargi do rozpoznania nie zmierza do podważenia tej linii orzeczniczej. Wniosek, w
zakresie potrzeby wykładni art. 3851 k.c., zmierza do zakwestionowania samej
możliwości oceny przeliczników walutowych jako niedozwolonych, ponieważ
według skarżącego zostały one indywidualnie uzgodnione. Jednak błędna jest teza
skarżącego, iż sama możliwość negocjacji co do postanowień o źródle kursów
walutowych pozwala na uznanie ich za indywidualnie uzgodnione. W celu uznania
postanowienia zawartego we projekcie umowy sporządzonym przez przedsiębiorcę
za indywidulanie uzgodniony przedsiębiorca musiałby zaproponować negocjacje
właśnie co do tego konkretnego postanowienia, np. przez wskazanie innego
możliwego sposobu ustalania kursu. Tymczasem skarżący ograniczył się do tezy,
że kredytobiorca miał możliwość wyboru spośród kilku sposobów ustalania kursu.
Przy tym bank nie wskazał tych innych sposobów, a przede wszystkim nie zarzucił
naruszenia przepisów postępowania prowadzącego do nieustalenia takiego faktu
przez Sąd odwoławczy.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c.
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
I CSK 523/25
4
(G.G.)
[a.ł]