I CSK 51/25

I CSK 51/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Grzegorz Misiurek 11 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 11 czerwca 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku M.K. z udziałem P.K., I.S., W.S., J.R., B.M., M.D. i J.D. o unieważnienie wzmianki dodatkowej w akcie urodzenia, na skutek skargi kasacyjnej M.K. od postanowienia Sądu Okręgowego w Płocku z 18 czerwca 2024 r., IV Ca 438/24, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. (G.N.-J.) UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o pierwszą z wymienionych przesłanek. I CSK 51/25 2 Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.) i także w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (zob. postanowienia SN: z 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13, z 3 lutego 2012 r., I UK 271/11, nie publ.). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10, nie publ.). Zagadnienie prawne – według skarżącej - wymagałoby oceny, czy pozostawienie wzmianki dodatkowej w akcie urodzenia stwierdzającej nieprawdziwe pochodzenie dziecka, naniesionej zgodnie z obowiązującym ówcześnie prawem, a w celu uniknięcia negatywnych skutków płynących ze środowiska życia dziecka, jest istotniejsze niż sprostowanie aktu urodzenia dziecka poprzez usunięcie wzmianki dodatkowej i umożliwienie stwierdzenia prawidłowego pochodzenia dziecka w obecnej chwili, kiedy negatywne skutki płynące ze środowiska życia dziecka nie nastąpią, a następcy prawni dziecka domagają się ustalenia prawidłowego pochodzenia ich przodków, w tym rzeczonego dziecka. Skarżąca nie powiązała tych wątpliwości z konkretnym przepisem prawa, a nie jest wystarczające wskazanie go w podstawach skargi. Nie wykazała też, że w niniejszej sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; za dostateczną argumentację nie można uznać samej tylko treści zagadnienia prawnego. I CSK 51/25 3 Wobec tak skonstruowanego wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia, należy przypomnieć, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z uzasadnieniem jest odrębną konstrukcyjnie i funkcjonalnie częścią skargi kasacyjnej i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie w innych częściach skargi argumentów na uzasadnienie podniesionych w nim twierdzeń (zob. postanowienie SN z 22 kwietnia 2015 r., IV CSK 613/14, nie publ.). Rolą Sądu Najwyższego nie jest domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (zob. postanowienia SN z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08 i z 14 grudnia 2004 r., II CZ 142/04 - nie publ.). Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania; oba te elementy muszą być przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, ponieważ, mimo że argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizując podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (zob. postanowienie SN z 8 lipca 2014 r., I UK 65/14, nie publ.). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). (A.T.) [SOP]