I CSK 497/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Karol Weitz
16 stycznia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 16 stycznia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku A. S.
z udziałem D. S.
o podział majątku wspólnego,
na skutek skargi kasacyjnej A. S.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Płocku
z 23 sierpnia 2023 r., IV Ca (…)/23,
odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego
osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze
publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej
pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd
Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
I CSK 497/24
2
W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania
skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w Płocku
z dnia 23 sierpnia 2023 r. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania skarżąca powołała się na oczywistą zasadność wniesionej skargi oraz
na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego.
W judykaturze Sądu Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że oczywista
zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy
wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka
w szczególności istnieje wtedy, gdy bez wątpienia wystąpiły uchybienia, na które
powołuje się skarżący, lub gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść
zaskarżonego orzeczenia albo podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają
wniesiony środek zaskarżenia. Pamiętać przy tym trzeba, że oczywiste jest to, co
jest widoczne bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań
lub dociekań. Skarżący musi zatem wykazać, że wyrok zapadł z oczywistym,
rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących
w praworządnym państwie, widocznym na pierwszy rzut oka, bez konieczności
przeprowadzenia bardziej szczegółowej analizy (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008 r., III CSK 110/08, nie publ.).
Tymczasem bliższa analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie do
rozpoznania skargi kasacyjnej wnioskodawczyni nie pozwala przyjąć, by była ona –
w powyższym rozumieniu – oczywiście uzasadniona. Wnioskodawczyni nie
wykazała, że zastosowanie powołanych w podstawach skargi przepisów, których
naruszenie miałoby wskazywać na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, było
– w okolicznościach sprawy – oczywiście błędne lub doprowadziło do tego,
że zaskarżone orzeczenie jest oczywiście nieprawidłowe.
Należy także zauważyć, że skarżąca w skardze powołując się na jej
oczywistą zasadność formułuje zarzuty naruszenia licznych przepisów prawa
procesowego, koncentrując się jednak głównie na przeprowadzonym przez Sąd
drugiej instancji postępowaniu dowodowym. Zgodnie jednak z art. 3983 § 3 k.p.c.,
podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub
oceny dowodów, a takie zarzuty sformułowała wcześniej przytaczając podstawy
I CSK 497/24
3
kasacyjne i identyczne zarzuty formułuje na okoliczność wykazania oczywistej
zasadności skargi kasacyjnej.
Skarżąca w skardze kasacyjnej nie wykazała także występowania innej
przesłanki przedsądu w postaci istotnego zagadnienia prawnego. Spełnienie tej
przesłanki przedsądu polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu
argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić
o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma
znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia
10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r.,
III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151).
Istotność zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) konkretyzuje się
w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla
rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych
spraw. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedstawienie okoliczności uzasadniających
rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia
prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisów prawa,
na których tle zagadnienie to wyłoniło się, oraz zaprezentowaniu argumentacji
jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych ocen prawnych
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC
2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12,
poz. 151, z dnia 24 maja 2016 r., I CSK 666/15, nie publ.).
Wnioskodawczyni w skardze podniosła jako istotne zagadnienie prawne
potrzebę rozstrzygnięcia kwestii „czy wycena nakładu poniesionego z majątku
wspólnego małżonków na majątek osobisty drugiego z małżonków winna być
dokonana na dzień zbycia składnika majątku osobistego, czy też nakład poniesiony
z majątku wspólnego małżonków na majątek osobisty drugiego z małżonków
powinien zostać zwaloryzowany na dzień orzekania w sprawie?”
Tymczasem kwestia podniesiona przez skarżącą jako istotne zagadnienie
prawne nie tylko nie spełnia przedstawionych powyżej wymagań tej przesłanki
przedsądu, ale sprowadza się wyłącznie do pytań o czysto incydentalnym
i kazuistycznym charakterze, nie zawierając w sobie elementów, które mogłyby
pozwolić na sformułowanie przez Sąd Najwyższy – w ramach rozpoznania skargi
I CSK 497/24
4
kasacyjnej – ogólnego stanowiska o uniwersalnym wymiarze. W konsekwencji,
podniesione kwestie z oczywistych powodów nie mogą stanowić istotnego
zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Na marginesie należy także zauważyć, że między twierdzeniem skarżącej,
iż w sprawie występuje istotne zagadnienia prawne oraz że skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona zachodzi wewnętrzna sprzeczność. Sąd Najwyższy
w postanowieniu z dnia 25 kwietnia 2008 r., III CSK 64/08 (nie publ.) wyjaśnił,
że powoływanie się na oczywistość skargi i konieczność dokonania wykładni prawa
wzajemnie się wyklucza. Taki sposób konstruowania skargi kasacyjnej jest
pozorowaniem występowania w sprawie okoliczności publicznoprawnych, w
oparciu, o które Sąd Najwyższy dokonuje oceny na podstawie art. 3989 k.p.c.
Z tych wszystkich względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1
w zw. z art. 391 § 1 oraz w zw. z art. 39821 k.p.c.
[a.ł]
Karol Weitz
