I CSK 494/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Piotr Telusiewicz
20 maja 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 20 maja 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa P.A.
przeciwko Gminie Miasta B.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Gminy Miasta B.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z 19 września 2025 r., I ACa 2512/23,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda 2700 zł (dwa
tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych
za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
obowiązanemu odpisu niniejszego postanowienia.
UZASADNIENIE
1. Wyrokiem z 19 września 2025 r., Sąd Apelacyjny w Katowicach, w sprawie
z powództwa P.A. przeciwko Gminie Miasto B., o zapłatę, na skutek apelacji
pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z 22 czerwca 2023 r.,
oddalił apelację (pkt 1) oraz orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt 2).
2. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiodła strona
pozwana, zaskarżając wyrok w całości.
I CSK 494/26
2
3. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując
się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu
prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub
oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona
w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi
kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony
wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie
służy zaś merytorycznej ocenie skarg)i kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej
jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest
usprawiedliwione.
5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na
skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że
skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń,
będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do
czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą
być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się
instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Tak więc, nie w każdej sprawie,
nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy
I CSK 494/26
3
wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania,
w przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się wbrew obowiązującym regulacjom
sądem trzeciej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
6. Skarga kasacyjna strony pozwanej nie zawiera argumentów
dostatecznych dla uznania, że skarżący skutecznie wykazał, iż w sprawie zachodzi
powołana przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
7. Złożenie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na
przesłance oczywistej jej zasadności oznacza, zgodnie z poglądem utrwalonym w
judykaturze, że skarżący musi przedstawić dokładny wywód, na czym – jego
zdaniem – polega oczywista zasadność skargi w danej sprawie z przytoczeniem
przepisów, których naruszenie ją spowodowało oraz argumentację wskazującą na
to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście
nieprawidłowego orzeczenia. Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej, w trybie z art.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa
materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało
wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8
października 2015 r., IV CSK 189/15 i przywołane tam orzecznictwo). Skarżący,
przedstawiając – jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej
„oczywiste naruszenie prawa” – powinien zatem wykazać kwalifikowany charakter
tego naruszenia (zob. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP
2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz.
49; z 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20).
8. W przedmiotowej sprawie nie została spełniona wyżej wymieniona
przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c.,
oprócz wymagań przewidzianych w § 1, skarga kasacyjna powinna zawierać
wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie. W ocenie Sądu
Najwyższego wymienione elementy mają charakter konstrukcyjny (podobnie jak te
z art. 3984 § 1 k.p.c.). Braki te należy traktować jako nieusuwalne. Taki wniosek
I CSK 494/26
4
można wysnuć zarówno z orzecznictwa SN powstałego w kontekście
nieobowiązujących już przepisów odnoszących się do kasacji. (zob. postanowienie
SN z 5 czerwca 2001 r., IV CZ 45/01; 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00; 9
listopada 2000 r., II CKN 1385/00), jak też i aktualnego (zob. postanowienie SN z
14 lipca 2022, I CSK 2569/22).
W analizowanej skardze kasacyjnej zawarto wniosek o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania oraz jedno zdanie, które Sąd Najwyższy uznał za
uzasadnienie tego wniosku. Skarżący wskazał jedynie: „skarga jest oczywiście
uzasadniona z uwagi na rażące naruszenia przez Sąd Apelacyjny w Katowicach
przepisów prawa materialnego w szczególności poprzez bezpodstawne przyjęcie,
że Pozwany był zobowiązany do wyzucia z posiadania E.S., podczas gdy
obowiązek taki nie wynika z przepisów prawa ani umowy sprzedaży nieruchomości
zawartej przez strony oraz uznanie, iż Powód nie przyczynił się do powstania
szkody podczas gdy nieruchomość została Powodowi w całości i prawidłowo
wydana, a to Powód nie podjął działań by objąć nieruchomość posiadaniem
samoistnym” (pkt II.1. skargi powtórzony w pkt III.4. skargi)
W dalszej części skargi kasacyjnej (oznaczonej jako „uzasadnienie”) nie
wyodrębniono uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W skardze kasacyjnej sformułowano jedno wspólne uzasadnienie dla przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz dla podstaw kasacyjnych.
W orzecznictwie SN wskazuje się, że wniosek o przyjęcie skargi do
rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast
podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do
rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą
być przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a
dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do
podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, ponieważ mimo że argumenty mogą być
podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze
okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw
kasacyjnych i ich uzasadnienia (zob. postanowienia SN z 22 maja 2024 r., I CSK
786/24).
I CSK 494/26
5
Uznaje się, że nie ma możliwości pośredniego wyartykułowania wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z innych wniosków formalnych. W
konsekwencji tego nie można w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej doszukiwać
się fragmentów mogących wskazywać na uzasadnienie podstaw przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 k.p.c.
Biorąc jednak pod uwagę to jedno, przywołane już wcześniej, zdanie
sformułowane przez skarżącego, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że
skarżący nie przedstawił dokładnego wywodu, na czym – jego zdaniem – polegała
oczywista zasadność skargi w danej sprawie z przytoczeniem przepisów, których
naruszenie ją spowodowało oraz argumentacji wskazującej na to, dlaczego opisane
naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.
Również istotne argumenty za odmową przejęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania zostały zawarte w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy
aprobuje treść odpowiedzi na skargę, a ponowne przywoływanie wskazanych tam
argumentów uznaje w tym miejscu za zbędne.
9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
10. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.).
11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,
11 i 3 k.p.c. w związku z § 2 pkt 6 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
adwokackie.
[SOP]
Piotr Telusiewicz
I CSK 494/26
6
