I CSK 456/19

Sygn. akt I CSK 456/19

POSTANOWIENIE

Dnia 25 maja 2020 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Joanna Misztal-Konecka

w sprawie z wniosku W. K.
‎przy uczestnictwie T. K. , J. M. i M. M.
‎o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 maja 2020 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej uczestnika J. M.

od postanowienia Sądu Okręgowego w W.
‎z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. akt XXVII Ca (…),

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od J. M. na rzecz W.
‎ K. kwotę 2.025 zł (dwa tysiące dwadzieścia pięć
‎ złotych) tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej
‎ świadczonej z urzędu przez r.pr. T. B. .

UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z 13 listopada 2018 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację uczestnika J. M. od postanowienia Sądu Rejonowego w P. z 31 marca 2017 r., w sprawie z wniosku W. K. z udziałem T. K. , J. M. i M. M. o stwierdzenie zasiedzenia.

2. Skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego wywiódł uczestnik J. M. , wskazując na naruszenie art. 172 § 1 k.c. w zw. z art. 336 k.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

3. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398⁹ k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi  kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398⁹ § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co  najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398⁹ § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest  sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 398⁴ § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 398⁴ § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których mowa w art. 398⁹ § 1 k.p.c.

Dla spełnienia wymogu z art. 398⁴ § 2 k.p.c. konieczne jest zawarcie w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, zawierającego profesjonalny wywód prawny nawiązujący do wskazanych w art. 398⁹ § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z nich występują  w sprawie  i  z uzasadnieniem stanowiska skarżącego (postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, niepubl.). Ze względu na odmienny cel instytucji przedsądu i jej odrębne oraz kwalifikowane przesłanki, wskazanie i uzasadnienie okoliczności decydujących o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może polegać na odwołaniu się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. W prawidłowo sporządzonej skardze kasacyjnej oba powyższe elementy muszą pojawić się oddzielnie i autonomicznie. Sąd Najwyższy nie jest bowiem trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę kasacyjną, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia, wnoszonym i rozpoznawanym nie tylko w interesie skarżącego, ale przede wszystkim w interesie publicznym.

4. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność (art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c.). Podał, że zaskarżone orzeczenie Sądu Apelacyjnego w sposób oczywisty narusza przepis art. 172 § 1 k.c. w zw. z art. 336 k.c. na skutek przyjęcia, że cykliczne korzystanie z części budynków gospodarczych może świadczyć o samoistnym posiadaniu.

5. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki przyjęcia  jej do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego oraz przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone  orzeczenie, lecz sytuacja, w której spowodowało ono wydanie  oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet  oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że  skarga  kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. orzecznictwo przytoczone w motywach postanowienia Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, niepubl.).

6. Skarżący nie sprostał powyższym wymaganiom. Ograniczył się do przedstawienia własnej oceny rozstrzygnięcia i podania odmiennej od dokonanej przez Sąd Okręgowy oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Nie znajduje bowiem oparcia w materiale dowodowym zawarty w skardze kasacyjnej wniosek, że H. K. , poprzedniczka prawna wnioskodawcy, korzystała z objętej wnioskiem o zasiedzenie działki w sposób cykliczny i korzystanie to dotyczyło jedynie części budynków gospodarczych. Sąd drugiej instancji podzielił ustalenie sądu pierwszej instancji, że H. K. korzystała z całości działki w sposób swobodny, z wolą właścicielską. Skarżący nie zgadza się z takim wnioskiem, ale samo takie stwierdzenie jest niewystarczające do przyjęcia, że wykazał on występowanie w sprawie przesłanki z art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. Uszło uwagi skarżącego, że zgodnie z art. 398³ § 3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Sąd Najwyższy jest związany dokonanymi przez sądy meriti ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 398¹³ § 2 k.p.c.).

Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398⁹ § 2 k.p.c.).

7. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania stanowi art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 398²¹ k.p.c. oraz § 5 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 6 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

jw