I CSK 452/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Roman Trzaskowski
30 marca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 30 marca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa K.G. i W.L.
przeciwko […] Bank spółce akcyjnej we W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej K.G. i W.L.
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z 25 września 2024 r., I ACa 3484/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. obciąża powodów kosztami postępowania kasacyjnego,
pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 25 września 2024 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, po
rozpoznaniu sprawy w następstwie apelacji stron, w punkcie pierwszym (1) zmienił
zaskarżony wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 30 czerwca 2023 r.,
zasądzający od pozwanego Banku na rzecz powodów 102.458,97 zł i 70.947,28
CHF – w obu przypadkach wraz z bliżej oznaczonymi odsetkami ustawowymi za
opóźnienie (pkt I) - oddalający powództwo w pozostałym zakresie (pkt II) oraz
rozstrzygający o kosztach (pkt III i IV), w ten sposób, że oddalił powództwo główne i
co do kosztów, w punkcie drugim (2) oddalił powództwo ewentualne, w punkcie
trzecim (3) oddalił apelację powodów, a w punkcie czwartym (4) orzekł o kosztach
postępowania apelacyjnego.
I CSK 452/25
2
W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do
rozpoznania, powodowie wskazali przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c. Ich zdaniem skarga jest oczywiście uzasadniona w następstwie rażąco
błędnej wykładni treści art. 189 k.p.c., wbrew bowiem założeniu Sądu wystąpienie z
żądaniem ustalenia nieistnienia stosunku zobowiązaniowego ze względu na
nieważność umowy kredytu, nie stanowi condicio sine qua non zasądzenia zwrotu
świadczenia nienależnego, gdyż nieważność stosunku zobowiązaniowego może
być ustalona przesłankowo.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady
od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących
dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują
pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1
k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy
w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga
kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie
przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości,
wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w
interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i
stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z
uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.).
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi
niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy,
sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni
(zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16,
niepubl.) i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji
I CSK 452/25
3
orzeczenie oczywiście wadliwe. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie
decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub
procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której
naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob.
np. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2015 r., III CSK 198/15,
niepubl.; z 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, niepubl.; z 2 czerwca 2016 r.,
III CSK 113/16, niepubl.; z 27 października 2016 r., III CSK 217/16, niepubl.;
z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.; z 7 marca 2018 r., I CSK 664/17,
niepubl.; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17, niepubl.; z 5 października 2018 r.,
V CSK 168/18, niepubl.).
Skarżący nie wykazali tego rodzaju wadliwości zaskarżonego orzeczenia.
Przede wszystkim dlatego, że wbrew ich wywodom podstawą oddalenia przez Sąd
Apelacyjny powództwa głównego nie było założenie o ścisłej zależności między
żądaniem ustalenia nieistnienia stosunku prawnego a żądaniem zapłaty – uwagi
Sądu dotyczące art. 189 k.p.c. miały jedynie charakter konsekwencyjny – lecz z
odrzucenia przez Sąd teorii dwóch kondykcji i przyjęcia, iż w sytuacji, w której
powodowie nie spłacili jeszcze kwoty wypłaconego im kapitału kredytu, nie można
mówić o ich zubożeniu. Zważywszy, że podstawy skargi kasacyjnej nie obejmowały
zarzutu umożliwiającego podważenie tego poglądu – a Sąd Najwyższy rozpoznaje
skargę kasacyjną jedynie w granicach podstaw (por. art. 39813 § 1 k.p.c.) - skarga
kasacyjna nie mogła być uznana za oczywiście zasadną. Ubocznie można też
zauważyć, że również w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej z dnia 19 czerwca 2025 r. w sprawie C-396/24, Lubreczlik, zaskarżone
orzeczenie nie może być uznane za oczywiście nieprawidłowe.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy
postanowił, jak w sentencji.
Roman Trzaskowski
I CSK 452/25
4
(K.L.)
[a.ł]
