I CSK 4153/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ireneusz Kunicki
23 lipca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 23 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa J.D.
przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej […] w K.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej J.D.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie
z 25 stycznia 2023 r., I ACa 891/21,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego;
3. przyznaje adwokatowi M.G. od Skarbu Państwa – Sądu
Apelacyjnego w Krakowie 8100 (osiem tysięcy sto) złotych,
powiększone o podatek od towarów i usług, kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi
z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Powód J.D. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w
Krakowie z 25 stycznia 2023 r., oddalającego apelację od wyroku Sądu
Okręgowego w Krakowie z 5 maja 2021 r.
W skardze kasacyjnej powód wskazał, na występujące w sprawie
zagadnienie prawne, czy wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu złożony
I CSK 4153/23
2
celem przygotowania i złożenia pozwu do Sądu oraz reprezentowania
wnioskodawcy przed sądem, jest czynnością zmierzającą bezpośrednio do
dochodzenia roszczenia, a która to czynność przerywa bieg terminu przedawnienia
roszczenia, zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 k.c. Ponadto skarżący wskazał, że skarga
jest oczywiście uzasadniona.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części, tj. w zakresie
pkt. 1. i w zakresie pkt. 2. zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi
Apelacyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwana wniosła o odmowę przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zagadnienie prawne przedstawione przez skarżącego zostało już
rozstrzygnięte w orzecznictwie, gdyż Sąd Najwyższy wskazał, że wniosek
o zwolnienie od kosztów sądowych i o wyznaczenie adwokata z urzędu, jako nie
przedsięwzięty bezpośrednio do dochodzenia roszczenia nie przerywa biegu
przedawnienia (wyrok SN z 4 grudnia 1975 r., II CR 644/75).
Skarga nie jest też oczywiście uzasadniona. W wyroku z 10 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w innej sprawie toczącej się pomiędzy stronami, szczegółowo i
obszernie odniósł się do przedstawionych przez skarżącego kwestii, a dotyczących
zdefiniowania zdarzenia szkodzącego i legitymacji wspólnoty w świetle art. 415 k.c.
Ponadto Sąd Najwyższy podkreślił, że zachowanie podmiotu prawa można
kwalifikować jako bezprawne zaniechanie tylko wtedy, gdy istniał prawny, a nie
moralny lub etyczny obowiązek działania. Obowiązek taki wynikać może z normy
prawnej (wyrok SN z 19 kwietnia 1974 r., II CR 157/74) lub istniejącego między
stronami stosunku prawnego (wyroki SN z 18 kwietnia 2002 r., II CKN 1216/00,
OSNC 2003, nr 4, poz. 58, i z 12 czerwca 2002 r., III CKN 694/00, OSNC 2003, nr
9, poz. 124).
Niestwierdzenie istnienia po stronie wspólnoty obowiązku wybudowania
ściany szczytowej wyklucza w rozumieniu art. 415 i 416 k.c. bezprawność jej
zachowania polegającego na zaniechaniu wykonania tych prac, a w konsekwencji
także odpowiedzialność odszkodowawczą. Zatem o oczywistej zasadności skargi
kasacyjnej nie może być mowy.
I CSK 4153/23
3
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zgodnie z art. 102 k.p.c., biorąc pod
rozwagę sytuację majątkową i osobistą powoda, nie obciążył go kosztami
postępowania kasacyjnego. Ponadto, stosownie do § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 8 pkt
7 i § 4 ust. 3 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r.
w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu
terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z
urzędu, przyznał adwokatowi M.G. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej
powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
(M.M.)
[a.ł]
