I CSK 4079/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Jacek Grela
10 marca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 10 marca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku M.W. i A.W.
z udziałem N.G., A.D., I.K., T.M., P.G., R.G., Z.M., K.S., T.G. i A.G.
o zniesienie współwłasności,
na skutek skargi kasacyjnej N.G.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Słupsku
z 28 lipca 2023 r., IV Ca 83/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
pozostawić rozstrzygnięcie o kosztach postępowania
kasacyjnego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem wstępnym z 21 listopada 2022 r. Sąd Rejonowy w Lęborku
oddalił wniosek N.G. o stwierdzenie zasiedzenia.
Postanowieniem z 28 lipca 2023 r. Sąd Okręgowy w Słupsku oddalił
apelację.
W skardze kasacyjnej N.G., jako uzasadnienie wniosku
o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą
w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Zdaniem skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
I CSK 4079/24
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki
skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).
Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach
kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,
nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,
jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia
z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością
lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia
orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia
prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej,
bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej
instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego
wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia
SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003
r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07).
W skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć,
że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa oraz że w wyniku takiego
naruszenia prawa zapadło w sądzie drugiej instancji orzeczenie oczywiście
wadliwe. Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie polemikę z ustaleniami
faktycznymi i oceną prawną Sądu drugiej instancji oraz próbę zaangażowania Sądu
Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez
I CSK 4079/24
3
Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest
celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu
przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,
które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
Sąd Najwyższy nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego z uwagi na
fakt, że postanowienie wstępne nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie
w sprawie.
Jacek Grela
[S.J.]
[SOP]
