I CSK 4047/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Mariusz Załucki
26 marca 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 26 marca 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M. M.-K.
przeciwko E. M.
o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie,
na skutek skargi kasacyjnej M. M.-K.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z 28 czerwca 2024 r., I ACa 2791/22,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
M. M.-K. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z
28 czerwca 2024 r., którym prawomocnie oddalono jej powództwo o ochronę dóbr
osobistych i zadośćuczynienie przeciwko E. M.
Powódka uzasadniła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania
występowaniem w sprawie trzech zagadnień prawnych:
1. Czy zachowanie polegające na uchronieniu konkretnego dobra osobistego
innej osoby przed naruszeniem może prowadzić do naruszenia innego dobra
osobistego i w konsekwencji, czy takie zachowanie będzie można uznać za
bezprawne, a także czy dopuszczalne jest wartościowanie dóbr osobistych?
2. Czy działanie polegające na dowolnej zmianie protokołu z określonej
czynności w taki sposób, że nie odzwierciedla rzeczywistego przebiegu nosi
I CSK 4047/24
2
w sobie znamiona bezprawności określonej przez ustawodawcę w art. 24
k.c. i rodzi źródło odpowiedzialności z tytułu naruszenia dóbr osobistych?
3. Jaki jest wpływ orzeczenia wydanego przez Komisję Dyscyplinarną ds.
Nauczycieli Akademickich, uznającego nauczyciela akademickiego za
winnego czynu uchybienia obowiązkom na przyjęcie bezprawności
określonego działania w toku postępowania cywilnego o naruszenie dóbr
osobistych?
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zagadnienie prawne powinno zostać sformułowane w oparciu o okoliczności
mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd
ustaleń, a jednocześnie powinno być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny
tak, aby umożliwić udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do
samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. m.in. postanowienia
SN z 11 stycznia 2024 r., I CSK 6184/22; z 13 grudnia 2023 r., I CSK 5954/22; z 25
października 2023 r., III USK 286/22).
Zagadnienia sformułowane przez skarżącą nie spełniają tych wymagań.
Ochrona dóbr osobistych wymienionych w art. 23 k.c. jest sciśle związana z
pojęciem naruszenia skonkretyzowanego dobra osobistego. Powódka, w
przedstawionych zagadnieniach prawnych, ale także w toku postepowań
prowadzonych przed sądami powszechnymi, utrzymywała, że naruszenie jej czci i
dobrego imienia jako naukowca, polegało na zniszczeniu przez pozwaną nagrania
z przebiegu postepowania habilitacyjnego w jej sprawie. Nie wskazała jednak w jaki
sposób to (bezsporne w sferze faktycznej) zachowanie pozwanej mogło
doprowadzić do uszczerbku w jej dobrach osobistych. Zniszczenie nagrania nie
wpływa bowiem bezpośrednio na sposób, w jaki przeciętna, zobiektywizowana
osoba mogłaby postrzegać powódkę i jej kompetencje jako pracownika naukowego,
a tylko zaburzenie tego obrazu, oceniane według wzorca obiektywnego mogłoby
zostać uznane za naruszenie dobra osobistego (zob. m. in. wyroki SN z 10
listopada 2022 r., II CSKP 1330/22; z 10 czerwca 2014 r., I PK 310/13 oraz z 27
I CSK 4047/24
3
października 2011 r., V CSK 489/10). Pierwsze zagadnienie nia ma zatem
wymaganego charakteru skomplikowanego problemu prawnego.
W stanie faktycznym ustalonym w sprawie jedynym potecjalnym
zachowaniem naruszającym dobra osobiste powódki mogły być bliżej
niesprecyzowane słowa lub zachowania niewskazanych imiennie uczestników
postępowania habilitacyjnego, których nagrania obecnie nie da się odtworzyć ze
względu na jego zniszczenie. Nagranie mogłoby zatem być rozważane tylko w
charakterze środka dowodowego w postępowaniu o naruszenie dobra osobistego,
nie zaś w kategorii jego naruszenia.
Również przesłanka bezprawności, konieczna do stwierdzenia, że
naruszenie dobra osobistego zasługiwało na ochronę prawną odnosi się do
zachowania stanowiącego naruszenie tego dobra, nie zaś do sposobu
pozyskiwania czy też pozbywania się środków dowodowych. Z tej przyczyny
jakiekolwiek ustalenia odnośnie do tego, czy zniszczenie nagrania przez pozwaną
miało charakter bezprawny, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej
sprawy. Badanie bezprawności musiałoby bowiem odnosić się do słów lub
zachowań, które padły lub zaszły w czasie nagranego posiedzenia. Pozostałe dwa
z zaprezentowanych zagadnień prawnych dotyczą zaś wyłącznie przymiotu
bezprawności czynności zniszczenia nagrania przez pozwaną.
Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.
[a.ł]
Mariusz Załucki
I CSK 4047/24
4
