I CSK 3970/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Adam Doliwa
25 lutego 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 25 lutego 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa A.R.
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.
o zapłatę i ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 9 maja 2024 r., I ACa 1159/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanej na rzecz powódki 5400 (pięć tysięcy
czterysta) złotych z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych
za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
niniejszego postanowienia pozwanej do dnia zapłaty tytułem
zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Pozwana Bank spółka akcyjna w W. wywiodła skargę kasacyjną od wyroku
Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 9 maja 2024 r., wydanego w sprawie z
powództwa A.R. o zapłatę i ustalenie.
Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania bank wskazał na
potrzebę dokonania wykładni przepisów, tj. art. 56 oraz art. 65 § 2 w zw.
z art. 3851 § 1 i 2 k.c. oraz art. 3852 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13
I CSK 3970/24
2
w zw. art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13 w zw. z art. 288 TFUE oraz art. 2 i 54
Traktatu akcesyjnego w zw. art. 2, 9 oraz 87 ust. 1 Konstytucji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).
W przypadku przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania może uzasadniać rozbieżność występująca
w orzecznictwie Sądu Najwyższego lub sądów powszechnych. Jednakże jeśli
skarżący dąży do zakwestionowania ustalonej już linii orzeczniczej, to powinien
przedstawić istotne argumenty, ze względu na które zmiana stanowiska Sądu
Najwyższego wydaje się zasadna (zob. np. postanowienia SN:
z 21 sierpnia 2024 r., I CSK 1927/24; z 13 sierpnia 2024 r., I CSK 1623/24;
z 16 listopada 2023 r., I CSK 3453/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1658/23;
z 14 czerwca 2023 r., I CSK 1105/23).
Skarżąca przedstawiła szereg wątpliwości natury prawnej odnoszących się
do następstw stwierdzenia abuzywności niektórych postanowień umowy kredytu
zabezpieczonego hipoteką, w których wszystkie lub wybrane świadczenia stron
były wyrażone w walucie obcej lub do tej waluty przeliczane. Te prawne kwestie
doczekały się już jednak licznych wypowiedzi nie tylko Sądu Najwyższego, ale
i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Należy wskazać, że na podstawie art. 3852 k.c. dla stosowania art. 3851 k.c.
istotna jest chwila zawarcia umowy (zob. uchwały w składzie 7 sędziów SN
z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, Nr 1, poz. 2; z 7 maja 2021 r.,
III CZP 6/21, OSNC 2021, Nr 9, poz. 56), a nie ewentualne, późniejsze zmiany
nieważnej umowy lub zmiany stanu prawnego (chyba że przepisy przejściowe
sanują nieważne umowy).
I CSK 3970/24
3
Poza tym Sąd Najwyższy w uchwale całej Izby Cywilnej
z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, OSNC 2024, nr 12, poz. 118, ugruntował
dotychczasową linię orzeczniczą i przyjął że:
1. W razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub
denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi
niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie
prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób
określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
2. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej
w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także
w pozostałym zakresie.
3. Jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu
niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub
część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają
samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze
stron.
4. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej
postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych
z tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia następującego po dniu,
w którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie
postanowieniami umowy.
5. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej
postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron
odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych
w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia
w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia.
Należy wskazać, że odstąpienie od zasady prawnej przyjętej przez skład
całej izby jest zaś możliwe tylko przez wydanie kolejnej uchwały w analogicznym
składzie (art. 88 ustawy o SN).
I CSK 3970/24
4
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania zabrakło zatem
kwestii prawnych, które nie zostały jeszcze rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy.
Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego
rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2
i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności
radców prawnych.
Adam Doliwa
(P.H.)
[SOP]
