I CSK 396/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska
30 lipca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 30 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa P.] spółki akcyjnej w W.
przeciwko D. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W., D.1 spółce z
ograniczoną odpowiedzialnością w L., M. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością
w L., E spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W., E.1 spółce z ograniczoną
odpowiedzialnością w W., E.2 spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. i A.
spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej D. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W., D.1
spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. i M. spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością w L.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 9 września 2024 r., VII AGa 289/24,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) zasądza od skarżących solidarnie na rzecz powoda koszty
postępowania kasacyjnego w kwocie 2700 (dwa tysiące
siedemset) zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za
opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po
upływie tygodnia od dnia doręczenia skarżącym odpisu tego
postanowienia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
I CSK 396/25
2
Wyrokiem z 12 października 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził od
pozwanych solidarnie D. sp. z o.o. w W., D.1 spółki z o.o. w L., M. spółki z o.o. w L.,
E spółki z o.o. w W., E.1 spółki z o.o. w W., E.2 spółki z o.o. w W. i A. spółki z o.o.
w. W. na rzecz powoda P. S.A. w W. kwotę 82 305,01 zł z odsetkami ustawowymi
za opóźnienie od kwot cząstkowych , wskazanych w sentencji wyroku, oddalił
powództwo w pozostałej części i orzekł o kosztach procesu. Sprawa dotyczyła kar
umownych zastrzeżonych w § 8 ust. 1 bliżej opisanej umowy z 9 lipca 2020 r. o
świadczenie usług w zakresie ochrony osób i mienia na dworcach kolejowych
pozostających w zarządzie powoda, dochodzonych przez powoda jako
zamawiającego od członków konsorcjum jako wykonawcy za niewykonanie lub
nienależyte wykonanie tej umowy w okresie od sierpnia 2020 r do maja 2021 r.
Apelacje pozwanych wniesione od tego orzeczenia zostały oddalone
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 9 września 2024 r., który podzielił
ustalenia faktyczne i oceny prawne Sądu pierwszej instancji.
Pozwani ad. 1-3: D. sp. z o.o. w W., D.1 sp. z o.o. w L., M. sp. z o.o. w L.
wnieśli skargę kasacyjną, opierając wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania na art.
3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia
przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym
ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania
prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i nauki prawa oraz
eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym
lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem.
Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne
zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,
I CSK 396/25
3
zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz założeń skargi kasacyjnej jako
nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg
pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych)
kwalifikujących skargę do jej przedstawienia Sądowi Najwyższemu w celu
merytorycznego rozpoznania.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący podnieśli,
że w sprawie wystąpiły istotne zagadnienia prawne, dotyczące tego, cyt.: „ czy
sam fakt skierowania przez wykonawcę umowy o zamówienie publiczne swoich
pracowników do wykonywania tejże umowy należy poczytywać za udostępnienie
przez wykonawcę danych osobowych tych pracowników w postaci ich wizerunku do
zamawiającego, co skutkowałoby przerzuceniem na wykonawcę obowiązku
informacyjnego ciążącego na zamawiającym jako administratorze danych
osobowych, przy jednoczesnym zaznaczeniu, że zamawiający nie wskazał, że
pozyskane dane osobowe będzie przetwarzał celem weryfikacji poprawności
wykonywania umowy przez wykonawcę, czy sformułowanie zarzutu niespełnienia
przez administratora danych osobowych obowiązków informacyjnych względem
osób, których te dane dotyczą, powinno przerzucać na administratora danych
osobowych ciężar wykazania, że doszło do spełnienia tych obowiązku, czy
sformułowanie zarzutu przetwarzania danych osobowych bez spełnienia przesłanki
legalizującej przetwarzanie przerzuca na administratora danych osobowych ciężar
wykazania, że przetwarzanie danych osobowych odbywa się w konkretnych,
wyraźnych i prawnie uzasadnionych celach, oraz że dane nie są przetwarzane dalej
w sposób niezgodny z tymi celami, czy przesłankę przetwarzania danych
osobowych zgodnie z prawem w przypadkach, gdy przetwarzanie jest niezbędne
do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze tych danych
oraz. gdy przetwarzanie jest niezbędne do celów wynikających z prawnie
uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub osobę trzecia
należy rozumieć na tyle szeroko, iż rzeczywista przyczyna przetwarzania danych
osobowych nie musi być bezpośrednio związana ze wskazanym przez
administratora danych osobowych obowiązkiem lub celem przetwarzania”.
I CSK 396/25
4
Skarżący podnieśli także, że w ich ocenie powstała potrzeba wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości, a mianowicie cyt.: „kiedy
można mówić o wykonaniu umowy o świadczenie usług w znacznej części, w
ramach której codziennie jest wykonywany szereg powtarzalnych czynności przez
cały okres trwania tej umowy, a uchybienia mają charakter marginalny, czy przy
rozpatrywaniu zarzutu miarkowania kary umownej ze względu na wykonanie
zobowiązania w znacznej części dotyczącego umowy o świadczenie usług
zasadnym jest porównywanie liczby uchybień z potencjalną liczbą uchybień, przy
uwzględnieniu, że do naruszeń mogło dojść codziennie, czy można mówić o
spełnieniu przez karę umowną którejkolwiek z jej funkcji w przypadku, gdy już w
momencie zastrzegania kary umownej jasnym dla stron jest, że w przypadku
niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązku, za naruszenie którego
została zastrzeżona, nie dojdzie do powstania jakiejkolwiek szkody po stronie
wierzyciela, czy zasługuje na ochronę interes wierzyciela w sytuacji naliczania
przez niego kar umownych za przypadki naruszeń, za powstanie których dłużnik nie
ponosi odpowiedzialności, jednak wierzyciel - pomimo tej wiedzy - nalicza kary
umowne powołując się na realizację przesłanek postanowienia umownego
uprawniającego go do naliczenia kary umownej za powstałe naruszenie”.
Odnosząc się do przywołanej pierwszej przyczyny kasacyjnej należy
przypomnieć, że w świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz
poglądów nauki, istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c. jest problem nowy i dotychczas niewyjaśniony, dotyczący ważnego
abstrakcyjnego zagadnienia jurydycznego, którego rozstrzygnięcie przez Sąd
Najwyższy przy okazji rozpoznania skargi kasacyjnej przyczyni się do rozwoju
orzecznictwa i nauki prawa oraz będzie miało znaczenie nie tylko dla tej konkretnej,
jednostkowej sprawy, ale także dla innych podobnych spraw (zob. postanowienie
Sądu Najwyższego z 18 września 2012 r., II CSK 180/12. oraz z 2 grudnia 2014 r.,
II CSK 376/14). Skarżący powinien sformułować przedstawione przez siebie
zagadnienia w sposób przyjęty przy zwracaniu się przez sąd powszechny z
pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego na podstawie art.390 k.p.c., zawrzeć we
wniosku pogłębione wywody prawne usprawiedliwiające zgłoszone wątpliwości
oraz wykazać argumentami ściśle jurydycznymi zasadność proponowanego przez
I CSK 396/25
5
siebie sposobu ich rozstrzygnięcia (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10
maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, Nr 1, poz. 11; z 2 grudnia 2014 r., II CSK
376/14 oraz z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14). Skarżący powinien także
wykazać, jaki wpływ na wynik sprawy miało wadliwe, jego zdaniem, ujęcie
przedstawionej kwestii prawnej przez Sąd drugiej instancji w powiązaniu z
ustaleniami faktycznymi tego Sądu. Oparcie wniosku na drugiej przyczynie
kasacyjnej obliguje natomiast skarżącego do szczegółowego opisania, na czym
powzięte przez niego polegają wątpliwości interpretacyjne, określenia, że mają
poważny charakter, nie zostały jeszcze rozstrzygnięte w orzecznictwie, a ich
rozwianie jest niezbędne do rozstrzygnięcia skargi.
Przenosząc powyższe utrwalone zapatrywania na grunt rozpoznawanego
wniosku pozwanych o przyjęcie skargi należy podnieść, że zagadnienia prawne,
sformułowane w ramach pierwszej przyczyny kasacyjnej pozostają w oderwaniu od
ustaleń, stanowiących podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku Sądu
Apelacyjnego, wiążących Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym. Wynika z
nich, że uchybienia pozwanych w realizacji przedmiotowej umowy, uzasadniające,
w ocenie obu Sądów meriti, naliczenie przez powoda dochodzonych pozwem kar
umownych, zastrzeżonych w umowie łączącej strony, zostały ustalone przez Sądy
na podstawie przeprowadzonych w sprawie dowodów w postaci dokumentów
(wpisów do książek służby). Kary zostały nałożone na podstawie tych wpisów ze
względu na nieprawidłowości, stwierdzone bezpośrednio w czasie
przeprowadzanych kontroli. Zagadnienia prawne dotyczące ochrony danych
osobowych i zarzucanych przez skarżących uchybień ze strony powoda jako ich
administratora, nie mają zatem znaczenia dla skargi, a przynajmniej skarżący
tego nie wykazali. Odnotować przy tym trzeba, że w uzasadnieniu zaskarżonego
wyroku, Sąd drugiej instancji obszernie odniósł się do tych kwestii. Nie wystąpiła
także, wbrew treści wniosku, druga przyczyna kasacyjna, a mianowicie potrzeba
wykładni art. 484 § 2 k.c., skoro ta norma prawna jest przedmiotem licznych
orzeczeń Sądu Najwyższego obraz opracowań nauki prawa, w tym o charakterze
komentatorskim. Skarżący przy tym nie tyle powołują się na problemy
interpretacyjne, związane z przepisami kodeksu cywilnego, normującymi instytucję
I CSK 396/25
6
kar umownych, ile formułują, w istocie, kazuistyczne pytania dotyczące zasadności
rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego w tej sprawie.
W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania
kasacyjnego na rzecz powoda, który wniósł odpowiedź na skargę, orzeczono na
podstawie art. 98 § 11 k.p.c., art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. przy uwzględnieniu § 2
pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22
października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jedn. tekst
:Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).
(A.D.)
[a.ł]
