I CSK 3926/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Krajewski
11 sierpnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 11 sierpnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa A.S.
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z 28 czerwca 2024 r., I ACa 2442/23,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od Banku spółki akcyjnej w W. na rzecz A.S. 5400
zł zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami
ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 28 czerwca 2024 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację
pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z 23 marca
2023 r., w którym Sąd ustalił, iż umowa kredytu hipotecznego zawarta między
powodem i pozwanym jest nieważna, a także zasądził zwrot świadczenia
spełnionego przez powoda w wykonaniu tej umowy.
I CSK 3926/24
2
Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego,
zaskarżając go w całości. Skarżący wskazał, że skarga jest oczywiście
uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) z uwagi na bezpodstawne przyznanie
powodowi statusu konsumenta przez Sądy obu instancji, podczas gdy ze
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że środki uzyskane
z kredytu posłużyły do nabycia nieruchomości, która w 40% jest wykorzystywana
w celach zarobkowych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł m.in. o odmowę przyjęcia
skargi do rozpoznania oraz zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów
postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości
trzykrotnej stawki minimalnej oraz opłaty skarbowej od udzielonego
pełnomocnictwa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).
Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4
k.p.c.) zachodzi wówczas, gdy zasadność zarzutów podniesionych w skardze jest
dostrzegalna prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie
uchybień sądu drugiej instancji o charakterze elementarnym, polegających
w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście
sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie
i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał, względnie na
oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie
faktycznym (zob. postanowienia SN: z 29 listopada 2022 r., I CSK 4912/22; z 30
listopada 2022 r., I CSK 2735/22; z 20 października 2023 r., I CSK 1612/23; z 26
października 2023 r., I CSK 76/23, i z 31 października 2023 r., I CSK 4805/22).
Skargi kasacyjnej nie można uznać za oczywiście uzasadnioną.
I CSK 3926/24
3
Zgodnie z art. 221 k.c. za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą
z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością
gospodarczą lub zawodową. Mając na względzie dokonane przez Sądy meriti
ustalenia faktyczne, którymi Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 k.p.c.),
należy stwierdzić, że Sąd drugiej instancji prawidłowo przyznał powodowi status
konsumenta. Z ustaleń faktycznych wynika bowiem, że celem kredytu, w którego
samej nazwie ujęto wyrażenie „dla osób fizycznych”, był zakup nieruchomości na
rynku wtórnym oraz jej remont. Ponadto powód jako strona umowy został w niej
zidentyfikowany z imienia, nazwiska oraz numeru PESEL. Na innych dokumentach
przedkładanych powodowi przez bank przy zawieraniu umowy podana została
nazwa handlowa kredytu zawierająca słowo „mieszkaniowy”, zaś typ kredytu
określono jako „kredyt na cele mieszkaniowe”. Podobnie w regulaminie,
stanowiącym integralną część umowy, wskazano, że warunkiem skorzystania
z oferty banku jest zaciągnięcie kredytu na cele mieszkaniowe.
Nie można zatem uznać, że zawarta umowa kredytu była bezpośrednio
związana z działalnością gospodarczą lub zawodową. Zarejestrowanie pod
adresem nieruchomości, na której zakup zaciągnięty został kredyt, działalności
gospodarczej i wykorzystywanie nieruchomości do celów prowadzenia działalności
gospodarczej nastąpiło kilka lat po zawarciu umowy i nie ma znaczenia dla uznania
powoda za konsumenta (zob. wyroki SN z 27 maja 2022 r., II CSKP 314/22, OSNC-
ZD 2022, nr 4, poz. 50, i z 14 czerwca 2023 r., II CSKP 254/22, oraz postanowienie
SN z 20 grudnia 2023 r., I CSK 2646/23). Konsumencki charakter umowy
identyfikowany w oparciu o cel umowy ocenia się na chwilę jej zawarcia (zob. m.in.
postanowienie SN z 18 lutego 2025 r., 2988/23; zob. też wyrok SN z 18 grudnia
2025 r., II CSKP 242/24). Przyjęcie innego założenia prowadziłoby do
niemożliwego do zaakceptowania wniosku, zgodnie z którym status umowy, a co za
tym idzie również jej ocena prawna, zmieniają się wraz z upływem czasu
Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,
11, 3 i 4 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 oraz § 20 rozporządzenia
I CSK 3926/24
4
Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za
czynności adwokackie. Sąd Najwyższy nie dostrzegł przy tym, by zachodziła
którakolwiek ze wskazanych w § 15 ust. 3 pkt 1-4 wspomnianego rozporządzenia
przesłanek uzasadniających zasądzenie wynagrodzenia w wysokości
przewyższającej stawkę minimalną.
(E.M.)
[SOP]
