I CSK 3898/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
30 października 2025 r.
SSN Grzegorz Misiurek
na posiedzeniu niejawnym 30 października 2025 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku J.Ż.
z udziałem Z.Ż.
o podział majątku wspólnego,
na skutek skargi kasacyjnej Z.Ż.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie
z 7 grudnia 2022 r., II Ca 2793/19,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. ustala, że wnioskodawca i uczestniczka ponoszą koszty
postępowania związane ze swoim udziałem w postępowaniu
kasacyjnym;
3. przyznaje adwokat M.S. od Skarbu Państwa - Sądu
Okręgowego w Krakowie kwotę 5400,00 (pięć tysięcy czterysta)
zł, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestniczce w
postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
I CSK 3898/23
2
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o pierwszą,
drugą i czwartą z wymienionych przesłanek.
Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle
konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że
jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć
charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć
rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego
wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w
związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez
sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.) i także w
związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (zob. postanowienia SN: z 21
maja 2013 r., IV CSK 53/13, z 3 lutego 2012 r., I UK 271/11 - nie publ.). Konieczne
jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen.
Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub
procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną
argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego
rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie
(zob. m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, z 9 lutego 2011 r.,
III SK 41/10 - nie publ.).
Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na
tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga
wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie
doczekał się wykładni albo jego niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie
wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do
I CSK 3898/23
3
identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob.
postanowienia SN: z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, z 28 marca 2007 r., II
CSK 84/07 - nie publ.).
Powołanie się na przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej
wymaga przedstawienia, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz
argumentacji wykazującej, że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi
tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub
procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy
wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in. postanowienie SN z 23
listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Celem sformułowania powyższej
przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest wykazanie jedynie
oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub
procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało wydanie
oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 6 listopada
2012 r., III SK 16/12, nie publ.).
Pierwszą i drugą przesłankę skarżąca odniosła do art. 231 k.p.c. oraz do art.
684 k.p.c. O ile z formalnego punktu widzenia niektóre podstawy kasacyjne
sformułowane przez skarżącą oparte są na regulacjach, których zastosowanie
może podlegać ocenie Sądu Najwyższego, to jednak należy zauważyć, że
uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w zakresie tych
dwóch przesłanek sprowadza się do polemiki z ustaleniami faktycznymi Sądu
drugiej instancji. Ustawodawca wyraźnie zastrzegł w art. 39813 § 2 k.p.c., że w
postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powołanie nowych faktów i
dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi
podstawę zaskarżonego orzeczenia; ponadto podstawą skargi kasacyjnej nie mogą
być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.).
Zdaniem skarżącej oczywista zasadność skargi kasacyjnej ma wspierać
uzasadnienie zarzutów (podstaw) kasacyjnych.
Należy przypomnieć, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z
uzasadnieniem jest odrębną konstrukcyjnie i funkcjonalnie częścią skargi
kasacyjnej i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie w innych częściach
I CSK 3898/23
4
skargi argumentów na uzasadnienie podniesionych w nim twierdzeń (zob.
postanowienie SN z 22 kwietnia 2015 r., IV CSK 613/14, nie publ.). Rolą Sądu
Najwyższego nie jest domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które
uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (zob. postanowienia SN
z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08 i z 14 grudnia 2004 r., II CZ 142/04 - nie publ.).
Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają
analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich
uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej
merytorycznego rozpoznawania; oba te elementy muszą być przez skarżącego
wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a dla spełnienia wymogu z
art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich
uzasadnienia, gdyż Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w
skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizując
podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (zob. postanowienie SN z 8 lipca 2014 r., I
UK 65/14, nie publ.).
Mając powyższe na uwadze, nie można przyjąć, że powołane przez
skarżącą przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały w sposób
właściwy wykazane.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1
k.p.c., gdyż brak zgody na określony sposób podziału majątku wspólnego nie
stwarza sama przez się sprzeczności interesów uczestników postępowania (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z 19 listopada 2010 r., III CZ 46/10, OSNC 2011,
nr 7 – 8, poz. 88).
(M.M.)
[r.g.]
I CSK 3898/23
5
