I CSK 3798/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Pawłyszcze
31 marca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 31 marca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku dyrektora Zakładu Karnego we W.
z udziałem B. M. i prokuratora
o uznanie za osobę stwarzającą zagrożenie,
na skutek skargi kasacyjnej B. M.
od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 20 czerwca 2025 r.,
I ACa 1256/25,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. przyznaje adw. J.N. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego
w Poznaniu 296 (dwieście dziewięćdziesiąt sześć) zł kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym.
(G.G.)
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 11 lutego 2025 r., I Ns 172/24, Sąd Okręgowy w Poznaniu
uznał odbywającego karę pozbawienia wolności za osobę stwarzającą zagrożenie
i orzekł o jej umieszczeniu w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom
Dyssocjalnym.
Postanowieniem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Apelacyjny w Poznaniu
oddalił apelację pozbawionego wolności, który zaskarżył to orzeczenie skargą
kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego:
I CSK 3798/25
2
1) art. 14 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 22 listopada 2013 roku
o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających
zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób (u.p.o.z.p.) przez
niewzięcie pod uwagę całokształtu okoliczności, a zwłaszcza oświadczeń
skarżącego o zmianie sposobu postępowania oraz porzuceniu przestępczej drogi
i chęci powrotu do codziennego funkcjonowania w warunkach nieizolacyjnych;
2) art. 15 ust. 1 u.p.o.z.p. przez uznanie skarżącego za osobę stwarzającą
zagrożenie.
Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na
oczywistą zasadność obu zarzutów kasacyjnych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarżący nie wykazał oczywistego naruszenia art. 14 ust. 1 i 3 u.p.o.z.p.
Jedyną okolicznością, której pominięcie skarżący zarzucił Sądowi drugiej instancji,
były deklaracje pozbawionego wolności o zamiarze dostosowania się do
funkcjonowania w społeczeństwie na wolności. Jednak same deklaracje, niepoparte
zmianą zachowań w trakcie odbywania wieloletniej kary pozbawienia wolności, nie
mogą zostać uznane za wiarygodne.
Funkcjonowanie w społeczeństwie w zupełnej izolacji od innych osób jest
możliwe tylko dla osób posiadających kwalifikacje do pracy zdalnej. Tymczasem
pozbawiony wolności w trakcie odbywania kary konsekwentnie izolował się od
współosadzonych i odmawiał wszelkich zajęć dostępnych w zakładzie karnym,
jeżeli nie przynosiły one korzyści materialnej. Nawet zakładając, że 62-letni
pozbawiony wolności otrzyma od Państwa świadczenia umożliwiające mu
utrzymanie się bez podjęcia pracy, to nadal pozostałby niezaspokojony,
ponadprzeciętny popęd seksualny. Niezdolność do nawiązania nawet
powierzchownych znajomości wskazuje, że biegli prawidłowo zdiagnozowali, iż
skarżący traktuje innych ludzi wyłącznie przedmiotowo. To oznacza, że skarżący
widząc możliwość zaspokojenia swoich potrzeb materialnych lub seksualnych z
wysokim prawdopodobieństwem w razie potrzeby użyłby przemocy, ponieważ żyjąc
w izolacji niemal przez całe swoje dorosłe życie nie miał możliwości wykształcenia
I CSK 3798/25
3
empatii. A skoro izolacja od współosadzonych była jego wyborem, to zapewne
nawet żyjąc w społeczeństwie nie wykształciłby empatii niezbędnej do
powstrzymania się od przemocy.
Ponieważ skarżący nie wykazał oczywistej błędności dokonanej przez Sąd
odwoławczy oceny skarżącego jako osoby stwarzającej zagrożenie życia, zdrowia
lub wolności seksualnej innych osób, w tym bardzo wysokiego
prawdopodobieństwa popełnienia czynu zabronionego przeciwko tym wartościom,
zagrożonego karą pozbawienia wolności o górnej granicy co najmniej 10 lat (art. 14
ust. 2 i 3 u.p.o.z.p.), wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania podlegał
oddaleniu (art. 3989 k.p.c.).
Za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej pełnomocnikowi skarżącego
przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości określonej w § 16
ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez
Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z
urzędu. Na podstawie art. 179 § 1 k.r.o. per analogiam koszty te obciążają
jednostkę organizacyjną Skarbu Państwa, która ustanowiła pełnomocnika z urzędu.
Dariusz Pawłyszcze
(G.G.)
[a.ł]
