I CSK 3706/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
7 sierpnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 7 sierpnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa K.T.
przeciwko J.P.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej J.P.
od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku
z 15 maja 2025 r., II Ca 1419/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją
w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że
w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności
I CSK 3706/25
2
o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący pozwany
J.P. powołał się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, podnosząc, że na
skutek naruszenia prawa procesowego, w szczególności art. 233 § 1
w związku z art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c., a także błędnej subsumpcji prawa
materialnego, tj. art. 189 k.p.c. i błędnej wykładni art. 4421 § 2 w związku
z art. 4421 § 1 k.c., Sąd Okręgowy wydał wyrok rażąco sprzeczny z obowiązującym
porządkiem prawnym, który nie powinien się ostać.
Wykazanie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej stawia skarżącemu
szczególnie wysokie wymagania. Jak przyjmuje się w utrwalonej judykaturze Sądu
Najwyższego, oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego
prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie.
Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy,
czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą
zatem mieć kwalifikowany charakter, odnosić się do konkretnych, powołanych
przez skarżącego przepisów prawa i być dostrzegalne na pierwszy rzut oka (por.
m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00,
OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001,
nr 10, poz. 156 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18).
W zestawieniu z motywami zaskarżonego wyroku, bliższa analiza wniosku
nie pozwalała uznać, by skarga kasacyjna była – w przyjętym rozumieniu –
oczywiście uzasadniona.
W zakresie, w jakim w skardze wskazywano na dopuszczalność
podniesienia zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., stanowisko skarżącego
kolidowało z jasnym brzmieniem art. 3983 § 3 k.p.c. i opierało się na nieaktualnym
orzecznictwie Sądu Najwyższego, bazującym na stanie prawnym sprzed wejścia
w życie powołanego przepisu. Błędne, a tym bardziej w stopniu oczywistym, nie
było również przyjęcie, że powód ma interes prawny (art. 189 k.p.c.) w ustaleniu
odpowiedzialności pozwanego za szkodę na przyszłość (por. np. wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 11 marca 2022 r., II CSKP 283/22). Wbrew przekonaniu
pozwanego, stwierdzenie przesłanek zastosowania art. 4421 § 2 k.c. może mieć
I CSK 3706/25
3
miejsce również w toku postępowania cywilnego i nie wymaga uprzedniego
skazania prawomocnym wyrokiem karnym (por. np. uzasadnienie uchwały składu
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2018 r., III CZP 108/17,
OSNC 2018, nr 12, poz. 111 i powołane tam szerokie orzecznictwo).
Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,
jak w sentencji.
(K.G.)
[SOP]
