I CSK 3656/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
23 lipca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 23 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M.W. i R.W.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z 18 lipca 2025 r., I ACa 1268/24,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od Bank spółki akcyjnej w W. na rzecz M.W. i R.W.
po 2 700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu
kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości
odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia
pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
zobowiązanemu niniejszego postanowienia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 29 stycznia 2024 r. Sąd Okręgowy w Łodzi zasądził od Bank. S.A.
w W. (następcy prawnego Bank1 S.A. z siedzibą w W.) na rzecz M.W. i R.W. kwoty
po: a) 51.535,89 zł, b) 15.602,39 CHF – obydwie kwoty wraz z ustawowymi
odsetkami za opóźnienie od dnia 10 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty, c) 5.917 zł
z tytułu zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od
I CSK 3656/25
2
uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (pkt 1) i oddalił powództwo w
pozostałym zakresie (pkt 2).
Wyrokiem z 18 lipca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację
pozwanego i orzekł o kosztach postępowania.
Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu
Apelacyjnego w całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
skarżący powołał się na występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych
sprowadzających się do rozstrzygnięcia, czy sąd orzekający jest zawsze związany
wolą konsumenta, który wnosi o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego
wynikającego z umowy, a także czy brak możliwości oszacowania kwoty, którą
strona umowy kredytu będzie świadczyć w przyszłości stanowi per se
o niejednoznaczności tego postanowienia umownego, a w konsekwencji – czy
postanowienie takie powinno podlegać badaniu pod kątem abuzywności.
Ponadto skarżący wskazał, że w sprawie zachodzi potrzeba wykładni
przepisów budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, tj. art. 3851 § 1 i 2 k.c., w zakresie, w jakim przepis ten
odnosi się do skutków uznania postanowień umownych za abuzywne i możliwości
zastąpienia takich postanowień przepisami dyspozytywnymi.
W odpowiedzi powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania i zasądzenie na ich rzecz od pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa
procesowego przed Sądem Najwyższym według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając
na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do
zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia
prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.
I CSK 3656/25
3
Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych
sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga
kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego
wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,
przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się
w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń
(postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01),
a jednocześnie zostać przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby
umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi,
niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu
(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02;
z 22 października 2002 r., III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.)
wymaga wykazania jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie,
jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność
ta polega, co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych
lub istotnie zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis
prawa, zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu
Najwyższego, z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy
dorobek doktryny i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne
jest ponadto, podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej
w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu
Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego
(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02;
z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).
I CSK 3656/25
4
Bliższa analiza skargi kasacyjnej wykazała, że w sprawie nie zachodzą
powołane wyżej przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.
Postanowienia analogiczne do ocenianych w niniejszej sprawie były już
wielokrotnie przedmiotem badania Sądu Najwyższego (zob. np. wyroki Sądu
Najwyższego z 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14, OSNC 2016, nr 11, poz. 134;
z 10 maja 2022 r., II CSKP 285/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 403/22; z 24 lutego
2022 r., II CSKP 45/22, a także wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE
z 3 października 2019 r., C-260/18, K.J. Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank
International AG; z 10 czerwca 2021 r., C-776/19, C-782/19, VB i inni przeciwko
BNP Paribas Personal Finance SA oraz AV i in. przeciwko BNP Paribas Personal
Finance SA, Procureur de la République).
Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykatury, klauzule waloryzacyjne,
które nie zostały wyrażone w umowie kredytu w sposób jasny i precyzyjny,
podlegają badaniu pod kątem spełnienia przesłanek z art. 3851 § 1 k.c. Wymaganie
wyrażenia warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem nakazuje, by
umowa przedstawiała w sposób przejrzysty konkretne działanie mechanizmu, do
którego odnosi się ów warunek, a także, w zależności od przypadku, związek
między tym mechanizmem a mechanizmem przewidzianym w innych warunkach,
tak by konsument był w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe
kryteria, wypływające dla niego z tej umowy konsekwencje ekonomiczne.
Postanowienia umowy (regulaminu), określające zarówno zasady przeliczenia
kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, jak i spłacanych rat
na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej,
mają charakter niedozwolonych postanowień umownych. Postanowienia takie są
bowiem nietransparentne i pozostawiają pole do arbitralnego działania banku.
W ten sposób obarczają kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz naruszają
równorzędność stron.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono również, że
niedopuszczalne jest zastępowanie klauzul abuzywnych przepisami
dyspozytywnymi. W punkcie pierwszym uchwały pełnego składu Izby Cywilnej
Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 (OSNC 2024, nr 12,
I CSK 3656/25
5
poz. 118), Sąd Najwyższy wskazał bowiem, że w razie uznania, iż postanowienie
umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu
określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie
jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego
postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający
z przepisów prawa lub zwyczajów. Na podstawie art. 87 § 1 ustawy o Sądzie
Najwyższym uchwała ta ma moc zasady prawnej i wiąże Sąd Najwyższy
w niniejszej sprawie.
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,
11 i 3 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz w zw. z § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności adwokackie.
A.G.
[SOP]
