I CSK 3629/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Jacek Grela
26 marca 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 26 marca 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa A. B.
przeciwko Bank AG w W. Oddział w P.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank AG w W. Oddział w P.
od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy
z 4 kwietnia 2023 r., II Ca 49/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od Bank AG w W. Oddział w P. na rzecz A. B. 2700
(dwa tysiące siedemset) zł kosztów postępowania kasacyjnego z
odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w
spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia
od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do
dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 9 listopada 2022 r. Sąd Rejonowy w Szubinie w sprawie
z powództwa A. B. przeciwko Bank AG z siedzibą w W. ustalił, że umowa kredytu
hipotecznego zawarta 19 czerwca 2008 r. pomiędzy stronami jest nieważna,
zasądził od pozwanego na rzecz powódki 70 592,34 zł wraz z ustawowymi
odsetkami za opóźnienie od 18 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty.
I CSK 3629/23
2
Wyrokiem z 4 kwietnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy zmienił
zaskarżony wyrok w punkcie II w ten sposób, że zasądził od pozwanego na rzecz
powódki 70 592,34 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 70 592,34 zł
od 18 kwietnia 2020 r. do 20 marca 2023 r. i od 592,34 zł od 21 marca 2023 r. do
dnia zapłaty z tym, że spełnienie świadczenia co do 70 000 zł powinno nastąpić za
jednoczesnym zaoferowaniem przez powódkę pozwanemu 70 000 zł albo
zabezpieczeniem roszczenia pozwanego o zapłatę tej kwoty, a w pozostałym
zakresie oddalił powództwo oraz oddalił apelację pozwanego w pozostałym
zakresie.
W skardze kasacyjnej pozwany, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie
skargi do rozpoznania, wskazał na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 §
1 pkt 1, 2 i 3 k.p.c.
Zdaniem skarżącego w sprawie występują istotne zagadnienia prawne, jak
również potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.
W ocenie pozwanego w sprawie zachodzi nieważność postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki
skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).
Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach
kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,
nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,
jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia
z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością
lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia
orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
I CSK 3629/23
3
oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia
rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie
zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania
w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7
czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada
2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK
627/18).
Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2
k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości,
określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne
mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy,
a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących
w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez
sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń,
dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni
przepisu (zob. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28
marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I
CSK 111/08).
Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższe przesłanki
nie zostały wykazane. W skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które
mogłyby świadczyć, że w sprawie spełniona została któraś z przesłanek przyjęcia
sprawy do rozpoznania, a przedstawione problemy prawne, dotyczące umowy
kredytu, zostały już rozstrzygnięte w uchwale składu całej Izby Cywilnej Sądu
Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 i wyrokach Sądu Najwyższego:
z 18 maja 2022 r., II CSKP 972/22; z 18 maja 2022 r., II CSKP 1030/22; z 17 marca
2022 r., II CSKP 474/22; 17 stycznia 2024 r., II CSKP 1889/22 i z 6 marca 2024 r.,
I CSK 3629/23
4
II CSKP 2223/22 oraz w wyroku TSUE z 8 września 2022 r. (C-80/21, C-81/21,
C-82/21, Deutsche Bank Polska i Bank Millennium).
Odnosząc się do nieważności postępowania, na którą powołuje się skarżący,
należy podkreślić, że w judykaturze Sądu Najwyższego uznano, że odstępstwo od
zasady kolegialności składu sądu odwoławczego nie jest równoznaczne
z oczywistym naruszeniem art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (zob. uzasadnienie
postanowienia SN z 29 kwietnia 2022 r., III CZP 77/22). Ostatecznie w związku
z licznymi rozbieżnościami w orzecznictwie, Sąd Najwyższy w uchwale składu
siedmiu sędziów z 26 kwietnia 2023 r. - zasada prawna - III PZP 6/22, wyjaśnił, że
rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego
sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2
marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem,
przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz
wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ogranicza prawo do sprawiedliwego
rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla
ochrony zdrowia publicznego (art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji) i prowadzi do
nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.), przy czym zastrzegł, że przyjęta w
tej uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia.
Z uwagi na datę wydania zaskarżonego wyroku (4 kwietnia 2023 r.) brak jest
podstaw do uwzględnienia zarzutu nieważności, opartego na braku dochowania
wymogu kolegialności składu orzekającego w drugiej instancji.
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,
które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i
art. 99 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
Jacek Grela
[S.J.]
I CSK 3629/23
5
[a.ł]
